Đổi mới sáng tạo trong công nhân, lao động không còn là phong trào mang tính vận động đơn thuần mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và địa phương.
Phát huy vai trò cầu nối giữa người lao động và doanh nghiệp, những năm qua, các cấp Công đoàn tỉnh Bắc Ninh đã đẩy mạnh phong trào thi đua “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo”, tạo môi trường để công nhân phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật. Từ những đổi mới nhỏ trong từng công đoạn sản xuất đến các sáng kiến làm lợi hàng tỷ đồng, phong trào không chỉ góp phần nâng cao năng suất lao động, tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng đội ngũ công nhân hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
* Những sáng kiến từ dây chuyền sản xuất
Gắn bó với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sản xuất TMVI (phường Bắc Giang) từ những ngày đầu thành lập năm 2003, anh Đỗ Văn Hà (trưởng nhóm giao hàng thành phẩm tại Tổ may A8) là một trong những gương mặt tiêu biểu của phong trào “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo”. Xuất phát là công nhân may với tay nghề còn hạn chế, qua hơn 20 năm làm việc, anh Hà không ngừng học hỏi, tích lũy kinh nghiệm để trở thành lao động kỹ thuật cao của doanh nghiệp. Giai đoạn 2015 - 2025, anh đã có ba sáng kiến được áp dụng hiệu quả vào thực tiễn sản xuất, giúp doanh nghiệp tăng năng suất từ 10 - 20%. Nổi bật là sáng kiến “Ke cữ liên kết” năm 2022. Trước đây, ba công nhân phải thực hiện ba công đoạn riêng biệt; sau cải tiến bằng việc ghép hai kim vào một ke máy, chỉ cần hai lao động vận hành nhưng thời gian hoàn thành sản phẩm giảm gần một nửa, trong khi độ chính xác và chất lượng đường may được nâng lên rõ rệt.
Anh Hà chia sẻ: “Người lao động trực tiếp là người hiểu rõ nhất những bất cập trong sản xuất. Tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để công việc hiệu quả hơn, vừa giảm áp lực cho công nhân, vừa giúp doanh nghiệp phát triển. Khi doanh nghiệp phát triển thì đời sống người lao động cũng được nâng lên”.
Tại nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, tinh thần lao động sáng tạo đang lan tỏa mạnh mẽ, trở thành động lực quan trọng nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Tại Công ty Cổ phần May xuất khẩu Hà Phong (xã Hiệp Hòa), phong trào “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo” được triển khai sâu rộng, gắn với từng công đoạn sản xuất. Trung bình mỗi năm, gần 1.000 lượt công nhân, lao động công ty được khen thưởng với tổng kinh phí hơn 3 tỷ đồng. Sự ghi nhận kịp thời không chỉ là động lực vật chất mà còn tiếp thêm niềm tin để người lao động gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.
Hưởng ứng chương trình “Một triệu sáng kiến - nỗ lực vượt khó”, trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, Công đoàn công ty có 361 cá nhân đoạt giải trong các cuộc thi sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, góp phần tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Anh Tống Văn Tuyên (tổ trưởng Tổ cơ khí) là gương mặt tiêu biểu của phong trào “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo”. Hơn 15 năm gắn bó với doanh nghiệp, anh có hàng chục sáng kiến, giải pháp kỹ thuật được áp dụng vào thực tiễn sản xuất, làm lợi hàng tỷ đồng cho doanh nghiệp. Tiêu biểu là các sáng kiến như: máy dập lỗ máng điện, cáp treo trần nhà, tăng công suất quạt gió lò hơi và máy gập bìa các-tông phục vụ đóng gói sản phẩm. Riêng sáng kiến máy gập bìa các-tông đã mang lại hiệu quả kinh tế hơn 400 triệu đồng mỗi năm.
Anh Tuyên cho biết: “Trước đây, để gấp khoảng 15 nghìn bìa các-tông mỗi ngày, công ty phải bố trí bốn lao động. Sau khi áp dụng máy gập tự động chỉ cần một người vận hành nhưng sản lượng đạt khoảng 20 nghìn bìa mỗi ngày. Điều khiến tôi vui nhất là sáng kiến của mình giúp công nhân đỡ vất vả hơn và doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí”. Hầu hết sáng kiến đều bắt nguồn từ những bất cập phát sinh trong quá trình làm việc hằng ngày. Chỉ cần quan sát kỹ, mạnh dạn suy nghĩ và thử nghiệm, người lao động hoàn toàn có thể tạo ra những cải tiến hữu ích.
Để những ý tưởng sáng tạo được hình thành và đi vào thực tiễn, bên cạnh nỗ lực của người lao động còn có vai trò quan trọng của tổ chức Công đoàn và doanh nghiệp trong việc tạo dựng môi trường làm việc khuyến khích đổi mới. Chị Vũ Thị Thanh Hà, Chủ tịch Công đoàn Công ty Cổ phần May xuất khẩu Hà Phong cho biết, Công đoàn luôn phối hợp chặt chẽ với lãnh đạo doanh nghiệp trong phát động phong trào thi đua, tiếp nhận sáng kiến và thực hiện công tác khen thưởng công khai, kịp thời. Khi người lao động được ghi nhận xứng đáng, họ sẽ có thêm động lực để sáng tạo và gắn bó với doanh nghiệp. Đây cũng là nền tảng để xây dựng môi trường làm việc tích cực, khuyến khích đổi mới trong mỗi công nhân.
* Xây dựng môi trường để phát huy sáng tạo
Là địa phương có nền công nghiệp phát triển mạnh với hàng trăm nghìn công nhân, lao động, Bắc Ninh xác định phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật là giải pháp quan trọng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Theo thống kê của Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh, giai đoạn 2023 - 2025, toàn tỉnh có gần 9.900 đề tài, sáng kiến cải tiến kỹ thuật được áp dụng vào thực tiễn, mang lại giá trị làm lợi hơn 8.100 tỷ đồng; 152 công trình, sản phẩm được thực hiện với tổng giá trị trên 614 tỷ đồng. Nhiều sáng kiến đã được ứng dụng trực tiếp vào dây chuyền sản xuất; góp phần nâng cao năng suất lao động, tiết kiệm nguyên vật liệu, giảm chi phí và cải thiện môi trường làm việc.
Theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh Thạch Văn Chung, đổi mới sáng tạo trong công nhân, lao động không còn là phong trào mang tính vận động đơn thuần mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và địa phương. “Người lao động trực tiếp là chủ thể của quá trình sáng tạo. Tổ chức Công đoàn có trách nhiệm tạo môi trường, cơ chế và động lực để mỗi công nhân mạnh dạn đề xuất ý tưởng, cải tiến kỹ thuật. Khi người lao động được khuyến khích sáng tạo và hưởng thành quả xứng đáng từ sáng kiến của mình, doanh nghiệp sẽ phát triển bền vững hơn”.
Để khơi dậy tinh thần lao động sáng tạo trong công nhân, lao động, những năm qua, các cấp Công đoàn trong tỉnh không ngừng đổi mới nội dung, phương thức tổ chức phong trào thi đua “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo”; gắn hoạt động Công đoàn với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Hằng năm, Liên đoàn Lao động tỉnh đều ban hành kế hoạch chuyên đề về phát động phong trào thi đua lao động sáng tạo; đưa kết quả thực hiện sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trở thành tiêu chí quan trọng trong đánh giá, xếp loại Công đoàn cơ sở và thi đua khen thưởng. Bên cạnh đó, Công đoàn các cấp chủ động phối hợp với doanh nghiệp xây dựng cơ chế tiếp nhận, đánh giá và khen thưởng sáng kiến; kịp thời biểu dương, tôn vinh những công nhân có thành tích xuất sắc. Tại nhiều doanh nghiệp, nội dung thưởng sáng kiến đã được đưa vào thỏa ước lao động tập thể; góp phần tạo động lực để người lao động tích cực nghiên cứu, đổi mới và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp. Nhiều chương trình đào tạo kỹ năng số, vận hành dây chuyền tự động hóa, ứng dụng công nghệ mới được triển khai nhằm giúp người lao động thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của nền sản xuất hiện đại.
Thời gian tới, Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động; đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động Công đoàn và các phong trào thi đua, tạo môi trường để người lao động phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật và ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Cùng với đó, các cấp Công đoàn sẽ tăng cường phối hợp với doanh nghiệp trong đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, kỹ năng số, xây dựng đội ngũ công nhân có trình độ chuyên môn, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng với yêu cầu của nền sản xuất hiện đại.../.
