Những cây cầu vượt sông Hồng không chỉ là công trình giao thông trọng điểm mà còn giữ vai trò mở rộng không gian phát triển, tái cấu trúc đô thị và tăng cường liên kết vùng của Thủ đô.
Nhận thức rõ ý nghĩa chiến lược đó, Hà Nội đang tập trung tháo gỡ những "nút thắt" về giải phóng mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thi công, coi đây là điều kiện tiên quyết để đưa các dự án về đích đúng tiến độ, tạo động lực phát triển mới cho thành phố.
* Quyết tâm tháo gỡ những "điểm nghẽn" trên công trường
Trong Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, hệ thống cầu vượt sông Hồng được xác định là một trong những hạ tầng chiến lược nhằm kết nối khu vực trung tâm với phía Bắc sông Hồng, từng bước hình thành cấu trúc đô thị đa trung tâm, giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử và khai thác hiệu quả dư địa phát triển của các địa bàn phía Đông, phía Bắc thành phố.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Hà Nội đang đồng thời triển khai nhiều dự án cầu lớn như: Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi và Thượng Cát. Mỗi dự án có quy mô đầu tư lớn, yêu cầu kỹ thuật cao, liên quan đến nhiều địa phương, ngành và khối lượng giải phóng mặt bằng rất lớn. Vì vậy, bên cạnh việc huy động nguồn lực đầu tư, thành phố xác định công tác điều hành, tháo gỡ khó khăn ngay tại hiện trường có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ thực hiện.
Trước đó vào ngày 14/4/2026, kiểm tra thực địa hai dự án cầu Tứ Liên và cầu Trần Hưng Đạo, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các sở, ngành, chủ đầu tư và địa phương tập trung cho công tác giải phóng mặt bằng, coi đây là nhiệm vụ ưu tiên để bảo đảm điều kiện thi công đồng bộ. Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, các đơn vị phải chủ động tháo gỡ từng khó khăn cụ thể, xử lý dứt điểm những tồn tại liên quan đến hạ tầng kỹ thuật, không để các thủ tục hành chính hoặc sự phối hợp thiếu đồng bộ ảnh hưởng đến tiến độ những công trình có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của Thủ đô.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội, đến thời điểm giữa tháng 4/2026, công tác chuẩn bị đầu tư và giải phóng mặt bằng tại các dự án cầu vượt sông Hồng cơ bản được triển khai theo kế hoạch. Tuy nhiên, nhiều hạng mục vẫn chịu tác động bởi việc di chuyển công trình hạ tầng kỹ thuật, hoàn thiện hồ sơ đất đai và bố trí tái định cư. Đây đều là những nội dung cần sự phối hợp đồng bộ giữa các sở, ngành và chính quyền địa phương. Thực tế triển khai cho thấy, đối với các dự án cầu lớn, chỉ cần một vị trí chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng hoặc một công trình điện, nước chưa được di dời cũng có thể ảnh hưởng đến việc tổ chức thi công toàn tuyến. Nếu không xử lý kịp thời, nhà thầu buộc phải thi công cục bộ, làm giảm hiệu quả huy động nhân lực, thiết bị và kéo dài thời gian thực hiện dự án.
Cùng với việc kiểm tra tiến độ, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các địa phương có dự án đi qua phải chủ động giải quyết các khó khăn thuộc thẩm quyền; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành để tháo gỡ ngay những vấn đề phát sinh. Đối với những nội dung vượt thẩm quyền, các đơn vị phải kịp thời báo cáo thành phố để xem xét, quyết định, không để phát sinh tình trạng chờ đợi hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Không chỉ tập trung vào tiến độ xây dựng, thành phố đặc biệt lưu ý yêu cầu bảo đảm chất lượng công trình. Các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu tuân thủ nghiêm quy trình kỹ thuật, kiểm soát chặt chất lượng vật liệu, an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong suốt quá trình thi công. Quan điểm của thành phố là đẩy nhanh tiến độ nhưng không đánh đổi chất lượng. Bởi đây đều là những công trình có tuổi thọ khai thác lâu dài và giữ vai trò động lực trong phát triển không gian đô thị.
Những chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo thành phố cho thấy, Hà Nội không chỉ hướng tới mục tiêu hoàn thành từng dự án riêng lẻ mà còn đặt các cây cầu trong tổng thể chiến lược phát triển kết cấu hạ tầng giao thông. Khi các "điểm nghẽn" về mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật và thủ tục đầu tư từng bước được tháo gỡ, điều kiện để các nhà thầu triển khai thi công đồng bộ cũng được cải thiện, tạo tiền đề đưa các công trình sớm phát huy hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.
* Mở rộng không gian phát triển từ những cây cầu chiến lược
Hệ thống cầu vượt sông Hồng không chỉ có chức năng kết nối giao thông mà còn là hạ tầng chiến lược để tổ chức lại không gian đô thị theo mô hình đa trung tâm, khai thác hiệu quả tiềm năng phát triển khu vực phía Bắc và phía Đông sông Hồng. Trong đó, cầu Tứ Liên được kỳ vọng trở thành trục kết nối trung tâm thành phố với khu vực Đông Anh, tạo động lực phát triển thành phố phía Bắc sông Hồng; đồng thời kết nối thuận lợi với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và các khu vực phát triển mới của Thủ đô. Khi hoàn thành, công trình sẽ chia sẻ lưu lượng giao thông với cầu Nhật Tân, Long Biên và Chương Dương; góp phần giảm áp lực cho hệ thống giao thông hiện hữu.
Trong khi đó, cầu Trần Hưng Đạo sẽ bổ sung thêm một trục kết nối trực tiếp giữa khu vực trung tâm lịch sử với quận Long Biên, hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực nội đô, giảm tải cho cầu Chương Dương và cầu Vĩnh Tuy. Đây cũng là công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc khai thác quỹ đất hai bên sông Hồng theo định hướng phát triển đô thị hiện đại gắn với bảo tồn giá trị cảnh quan và văn hóa.
Các cây cầu còn tạo điều kiện hình thành những hành lang phát triển kinh tế mới. Khi khoảng cách và thời gian di chuyển được rút ngắn, khả năng kết nối giữa các khu đô thị, khu công nghiệp, trung tâm logistics và dịch vụ sẽ được nâng lên; góp phần thúc đẩy dòng vốn đầu tư, phân bố lại dân cư và giảm áp lực cho khu vực nội đô. Đây cũng là cơ sở để Hà Nội triển khai hiệu quả chủ trương phát triển đô thị hai bên sông Hồng, mở rộng không gian phát triển theo hướng bền vững, từng bước đưa khu vực phía Bắc sông Hồng trở thành một cực tăng trưởng mới của Thủ đô.
Để những mục tiêu đó trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết vẫn là các dự án phải được triển khai đúng tiến độ. Thực tế nhiều năm qua cho thấy, chậm giải phóng mặt bằng hay chậm di chuyển hạ tầng kỹ thuật không chỉ ảnh hưởng đến một gói thầu mà còn kéo theo nguy cơ đội vốn, giảm hiệu quả đầu tư và lỡ nhịp phát triển của cả khu vực.
Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng hiện đại, đồng bộ theo tinh thần Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về “phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, các dự án cầu vượt sông Hồng không chỉ mang ý nghĩa giao thông mà còn góp phần cụ thể hóa định hướng phát triển không gian đô thị theo hướng "hai bên bờ sông cùng phát triển".
Khi các cây cầu lần lượt được hoàn thành, mạng lưới giao thông của Hà Nội sẽ từng bước được hoàn thiện, tạo sự kết nối chặt chẽ giữa trung tâm với các khu vực phát triển mới, tăng khả năng liên kết với Vành đai 4 và hệ thống đường hướng tâm; đồng thời tạo dư địa phát triển cho các ngành dịch vụ, logistics, thương mại và đô thị hiện đại.
Mỗi cây cầu vượt sông Hồng không chỉ là một công trình giao thông mà còn là một động lực phát triển mới của Thủ đô. Việc tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ và bảo đảm chất lượng công trình sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành đô thị "Văn hiến - văn minh - hiện đại", có hệ thống hạ tầng đồng bộ, năng lực cạnh tranh cao và đủ sức dẫn dắt sự phát triển của Vùng Thủ đô trong những thập niên tới./.
