Trong quá trình hoàn thiện dự thảo nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức mới, các bộ, cơ quan ngang bộ tiếp tục đề xuất sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong.
Thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo Kết luận số 210-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 105/NQ-CP về chương trình hành động thực hiện nghị quyết này, trong đó yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ tiếp tục rà soát, tinh gọn tổ chức bộ máy. Đánh giá của Bộ Nội vụ cho thấy, việc sắp xếp tổ chức bộ máy, quản lý biên chế và sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập đã đạt nhiều kết quả tích cực, tạo chuyển biến rõ rệt; thúc đẩy tinh thần trách nhiệm, tính chủ động, sáng tạo của các cấp, các ngành; bảo đảm sự thống nhất trong hệ thống chính trị và tăng cường niềm tin, sự đồng thuận của nhân dân đối với chủ trương của Đảng, Nhà nước.
Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo sâu sát, quyết liệt và các bộ, cơ quan ngang bộ, chính quyền địa phương tiếp tục tập trung cao độ để thực hiện các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; ban hành kế hoạch chi tiết, phân công nhiệm vụ thực hiện với phương châm: “6 rõ”, bảo đảm một việc chỉ giao một cơ quan, đơn vị, đầu mối quản lý và chịu trách nhiệm; thực hiện rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy bên trong tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Tiếp tục rà soát, sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập của bộ, ngành, địa phương, bảo đảm sau sắp xếp các đơn vị sự nghiệp hoạt động hiệu quả, đáp ứng đầy đủ, kịp thời dịch vụ sự nghiệp công cho người dân.
Bộ Nội vụ cho biết, tính đến giữa tháng 6/2026 đã thẩm định dự thảo nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của 12 bộ, cơ quan ngang bộ khóa XVI và đang thẩm định, đôn đốc các cơ quan còn lại.
Trong quá trình xây dựng, hoàn thiện dự thảo nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức mới, các bộ, cơ quan ngang bộ tiếp tục đề xuất sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong. Theo phương án đề xuất, giảm 41/142 phòng thuộc vụ (tương ứng giảm 28,9%). Các bộ, cơ quan ngang bộ cũng đang tiếp tục rà soát, giảm số lượng phòng, chi cục thuộc cục, văn phòng thuộc thẩm quyền quản lý theo chủ trương, chỉ đạo của Đảng và Chính phủ.
Ngoài ra, các bộ, ngành tiếp tục thực hiện sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc theo Nghị quyết số 19-NQ/TW và chỉ đạo, định hướng của Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW. Tính đến ngày 18/5/2026, các bộ, cơ quan ngang bộ giảm 55 trong tổng số 678 đơn vị sự nghiệp công lập bên trong (gồm các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc bộ, cơ quan ngang bộ và đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các cục, văn phòng của bộ, cơ quan ngang bộ) so với thời điểm 30/9/2025 (tương ứng giảm 8,1%).
Đối với địa phương, các cơ quan chuyên môn tiếp tục được sắp xếp theo hướng tinh gọn, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong nền hành chính. Theo đó, từ đầu năm 2025 đến ngày 18/5/2026, trên cả nước đã giảm 709 cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh (giảm 60,3%), giảm 8.289 cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện (giảm 100%).
Đến ngày 18/5, cả nước có 467 cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh (gồm 12 cơ quan chuyên môn được tổ chức thống nhất ở 34 tỉnh, thành phố và 59 cơ quan chuyên môn đặc thù ở một số địa phương); 10.066 phòng chuyên môn cấp xã tại các xã, phường, đặc khu. Đối với mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công, có 3.189 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã tại 33/34 địa phương; riêng thành phố Hà Nội tổ chức một Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp.
Theo Bộ Nội vụ, việc sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động đã được bộ, ngành, địa phương thực hiện trên cơ sở chủ trương, định hướng của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giúp tinh gọn đầu mối, giảm cấp trung gian, khắc phục tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ. Vì vậy, sau khi sắp xếp, tổ chức lại, đơn vị sự nghiệp công lập bước đầu đã phát huy được vai trò chủ đạo trong cung cấp dịch vụ công, cải thiện chất lượng dịch vụ sự nghiệp công phục vụ nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.
Ở Trung ương, đối với bộ, ngành tiếp tục tinh gọn đơn vị sự nghiệp công lập thuộc bộ, thuộc các đơn vị trực thuộc bộ và đẩy mạnh việc thực hiện tự chủ theo yêu cầu Nghị quyết số 19-NQ/TW. Sau khi sắp xếp, bảo đảm bộ máy đi vào hoạt động ổn định, thông suốt, liên tục, hiệu quả từ ngày 1/3/2025, các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc bộ, ngành cơ bản đã được xác định mức độ tự chủ với 323/782 đơn vị tự chủ tài chính (nhóm 1, nhóm 2), tương ứng tỷ lệ 41,3%.
Đối với các địa phương, sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động ổn định từ ngày 1/7/2025, tổ chức bộ máy và nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp công lập sau sắp xếp có nhiều thay đổi. Đồng thời, các địa phương tiếp tục sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập theo định hướng tại Nghị quyết số 105/NQ-CP đối với từng ngành, lĩnh vực như giáo dục, y tế, nông nghiệp, xây dựng, văn hóa... Việc sắp xếp cũng được thực hiện theo từng cấp quản lý.
Việc thực hiện tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập của địa phương đang tiếp tục được rà soát, xây dựng, phê duyệt, trong đó nhà nước bảo đảm hoặc hỗ trợ các dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu cho người dân, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, bảo đảm an sinh xã hội, đẩy mạnh xã hội hóa cung ứng dịch vụ sự nghiệp công ở những nơi có điều kiện./.
