Từng xông pha trong lửa đạn, cống hiến tuổi trẻ, xương máu cho độc lập, tự do của dân tộc, khi trở về với cuộc sống đời thường, nhiều thương binh, bệnh binh tỉnh Lào Cai lại tiếp tục nỗ lực trên “mặt trận” làm kinh tế.
Họ không chỉ làm giàu cho gia đình, góp sức xây dựng quê hương, những thương binh, bệnh binh còn khẳng định ý chí, quyết tâm “tàn nhưng không phế”.
* Tàn nhưng không phế
Như các thế hệ thanh niên sinh ra trong bối cảnh đất nước có chiến tranh, năm 1975, khi vừa tròn 19 tuổi, thanh niên Đào Đức Chỉ, thôn Hồng Hải, xã Hưng Khánh, tỉnh Lào Cai đã xung phong nhập ngũ vào Sư đoàn 341 (Đoàn Sông Lam) thuộc Quân đoàn 4 tham gia giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
Hòa bình lập lại, những tưởng được sum vầy với gia đình nhưng chiến tranh biên giới Tây Nam lại nổ ra, người thanh niên ấy tiếp tục tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới và cùng đồng đội làm nghĩa vụ quốc tế giúp nước bạn Campuchia. Sau đó, do thương tật 3/4, tỷ lệ thương tật 42% sức khỏe không đảm bảo, năm 1990, ông Chỉ rời đơn vị trở về quê hương.
Ông trở về sau nhiều năm phục vụ trong quân ngũ, mang nhiều di chứng của chiến tranh, các mảnh đạn ở trên người chưa lấy ra hết nên những lúc trái gió trở trời cơn đau lại hành hạ. Nhưng với bản lĩnh Bộ đội cụ Hồ, không khuất phục trước khó khăn, ông Chỉ vẫn luôn nung nấu ý chí làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
Ông Đào Đức Chỉ chia sẻ, trở về quê hương, ông luôn tự hào vì mình đã làm tròn nhiệm vụ đối với Tổ quốc. Hơn nữa, ông nghĩ mình còn may mắn hơn rất nhiều đồng đội đã mãi mãi nằm lại trên chiến trường. Chính vì vậy, bản thân càng luôn quyết tâm phấn đấu nhiều hơn nữa để thực hiện lời Bác Hồ dạy “Thương binh tàn nhưng không phế”.
Phát huy bản chất, truyền thống Bộ đội Cụ Hồ, cựu chiến binh Đào Đức Chỉ luôn vượt khó vươn lên. Hơn 35 năm qua, nhận thấy địa phương phù hợp phát triển kinh tế đồi rừng, ông mạnh dạn trồng các loại cây lấy gỗ. Sau khi có chủ trương trồng cây quế, gia đình ông tiên phong trồng gần chục ha quế. Đến năm 2015, xã có chủ trương phát triển trồng cây tre măng bát độ, ông đi đầu trồng thêm hơn 1ha. Từ khi thấy hiệu quả kinh tế đồi rừng, gia đình ông tiếp tục duy trì và phát triển mở rộng diện tích. Đến nay, gia đình ông có khoảng 19ha quế và tre măng bát độ, đem lại thu nhập 250-300 triệu đồng/năm.
Nhờ phát triển kinh tế nên thương binh Đào Đức Chỉ có điều kiện nuôi dạy các con ăn học trưởng thành. Hiện nay, các con của ông đều đã lập gia đình và có công việc ổn định. Ngoài ra, ông còn tích cực tham gia các phong trào, hoạt động của địa phương; thường xuyên giúp đỡ bà con trong thôn phát triển kinh tế.
Tương tự, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, năm 1974, cựu chiến binh Hà Ngọc Nga (sinh năm 1955, thôn Hồng Hải, xã Hưng Khánh) tình nguyện lên đường nhập ngũ tại sư đoàn 304B, thuộc Quân khu 1. Là người lính kỹ thuật, tuy không trực tiếp xông pha lên tuyến đầu nhưng ông Nga có đóng góp lớn vào việc bảo dưỡng vũ khí, đảm bảo thông tin liên lạc và sửa chữa phương tiện chiến đấu. Đến năm 1991, do điều kiện sức khỏe, thương tật thường xuyên tái phát, ông được đơn vị cho nghỉ chế độ bệnh binh 61%. Sau khi xuất ngũ trở về địa phương, với bản tính cần cù, chịu khó, ông Nga tập trung phát triển kinh tế gia đình.
Ông Nga cho biết, không trông chờ, ỷ lại chính sách ưu đãi của Nhà nước, ông cùng gia đình luôn chăm chỉ làm ăn, tích lũy vốn để mở rộng sản xuất. Trước đây, khi còn sức khỏe, gia đình ông canh tác hơn 10ha đất, trồng các loại cây như quế, tre măng bát độ. Sau này, khi con cái trưởng thành và sức khỏe yếu nên ông Nga chia đất sản xuất cho các con làm ăn và gia đình các con đều có cuộc sống ổn định. Với diện tích đất còn lại, vợ chồng ông Nga tiếp tục phát triển trồng quế, cây dược liệu dưới tán quế và kết hợp nuôi cá. Tính tổng thu nhập từ kinh tế đồi rừng và kết hợp chăn nuôi, bình quân mỗi năm, gia đình ông có gần 300 triệu đồng.
* Chung tay vì cộng đồng
Ông Nguyễn Văn Quý, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Hưng Khánh cho biết, Hội Cựu chiến binh xã Hưng Khánh có trên 600 hội viên, thời gian qua, Hội tập trung tuyên truyền các hội viên phát triển kinh tế, làm giàu chính đáng, đến nay nhiều hội viên vươn lên thoát nghèo làm giàu cho quê hương đất nước. Điển hình như cựu chiến binh Đào Đức Chỉ và Hà Ngọc Nga ở thôn Hồng Hải. Các cựu chiến binh không chỉ phát triển kinh tế gia đình mà còn tích cực làm công tác xã hội, tạo cơ hội và nhiệt tình giúp đỡ gia đình, con em của đồng đội còn khó khăn cả về vật chất lẫn tinh thần. Đặc biệt, năm 2025 vừa qua, các thương binh chung tay ủng hộ các gia đình bị thiệt hại do bão lũ và đóng góp ngày công giúp đỡ gia đình hội viên bị thiên tai với số tiền hàng chục triệu đồng; hỗ trợ người nghèo, người tàn tật, nạn nhân chất độc da cam, quỹ đền ơn đáp nghĩa, khuyến học, khuyến tài với số tiền ủng hộ trên 40 triệu đồng. Ngoài ra, các thương binh còn tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương với mức lương 250-500 nghìn đồng/ngày công.
Ông Phạm Xuân Toàn, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Hưng Khánh cho hay, những thương binh, bệnh binh là biểu tượng cho ý chí vươn lên, tinh thần vượt khó, họ không chỉ cống hiến máu xương cho cuộc chiến tranh tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, mà còn đi đầu trong công cuộc làm giàu, xây dựng quê hương. Ngoài những tấm gương như thương binh Đào Đức Chỉ, Hà Ngọc Nga, xã Hưng Khánh còn nhiều tấm gương thương binh, bệnh binh, người có công gương mẫu, đi đầu làm kinh tế giỏi, sáng ngời phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ để cán bộ, nhân dân học tập và noi theo.
Không chỉ ở xã Hưng Khánh, những người lính đã đi qua chiến tranh tại Lào Cai, khi trở về địa phương luôn phát huy bản lĩnh Anh bộ đội Cụ Hồ, tích cực vươn lên, hỗ trợ đồng đội, chung tay cùng cộng đồng phát triển kinh tế.
Hội Cựu chiến binh tỉnh Lào Cai hiện có hơn 63.200 hội viên, trong đó có trên 900 hội viên làm tế giỏi. Toàn Hội có 82 doanh nghiệp vừa và nhỏ, 25 hợp tác xã, 378 tổ hợp tác, 186 trang trại, trên 1.000 gia trại và hàng trăm cơ sở sản xuất kinh doanh tổng hợp hoạt động hiệu quả; bảo đảm việc làm ổn định cho gần 3.000 lao động, có mức thu nhập bình quân hàng tháng từ 7 - 10 triệu đồng trở lên.
Ba năm qua, các cấp Hội trên địa bàn tỉnh Lào Cai còn huy động trên 39 tỷ đồng từ “vốn vay nội bộ” để giúp nhau không lấy lãi; hỗ trợ giúp gần 1.500 hộ cựu chiến binh thoát nghèo; xây dựng, xóa 915 căn nhà tạm, nhà dột nát cho hội viên nghèo, khó khăn. Ngoài ra, các cấp Hội vận động hội viên hiến trên 174.800 mét vuông đất xây dựng công trình phúc lợi, đóng góp 1,4 tỷ đồng và trên 51.500 ngày công làm mới, nâng cấp các đường giao thông nông thôn và kênh mương nội đồng.
Ông Nguyễn Minh Quyết, Chủ tịch Hội Cựu Chiến binh tỉnh Lào Cai cho biết, thời gian qua, Hội Cựu chiến binh tỉnh thường xuyên đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các hội viên thực hiện tốt các phong trào phát triển kinh tế, qua đó xuất hiện nhiều gương điển hình làm kinh tế giỏi và tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội. Thời gian tới, Hội Cựu chiến binh tỉnh Lào Cai tiếp tục phát động các phong trào thi đua để các hội viên giúp đỡ nhau phát triển kinh tế, làm giàu cho quê hương và tích tham gia các hoạt động xã hội.
Có thể thấy, những thương binh làm theo lời Bác là cầu nối quan trọng giữa Đảng, chính quyền với nhân dân. Hình ảnh người lính không ngại khó, ngại khổ, sẵn sàng xông pha, luôn dũng cảm, xung kích trên mọi mặt trận đã góp phần điểm tô cho cuộc sống ngày một tươi đẹp hơn. Để thế hệ mai sau luôn noi gương và tự hào tuyền thống, tiếp bước cha anh./.
