Đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế số đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với việc bảo đảm an toàn, an ninh thông tin không chỉ ở cấp độ hệ thống mà còn ở tầm chiến lược quốc gia.
Sự phát triển của máy tính lượng tử đang đặt ra yêu cầu cao hơn với an ninh mạng, buộc các hệ thống số phải gia cố lại nền tảng bảo mật, trong đó blockchain và mật mã là những yếu tố giữ vai trò trọng yếu. Trước thực tế này, ngày 22/4, tại Hà Nội, Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ nhân tạo ABAII phối hợp với Học viện Kỹ thuật mật mã (Ban Cơ yếu Chính phủ) tổ chức Hội thảo “Blockchain và mật mã tăng cường an ninh mạng".
Đây là một trong những hoạt động cụ thể triển khai hợp tác giữa Ban Cơ yếu Chính phủ và VBA nhằm lan tỏa tri thức, thúc đẩy ứng dụng blockchain và góp phần giải các bài toán lớn về an toàn thông tin, tăng cường an ninh mạng.
Chia sẻ tại hội thảo, Thiếu tướng, Tiến sĩ Hồ Văn Hương, Phó Trưởng ban Cơ yếu Chính phủ nhấn mạnh, quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, cùng với các chủ trương của Đảng, Nhà nước về đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế số đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với việc bảo đảm an toàn, an ninh thông tin không chỉ ở cấp độ hệ thống mà còn ở tầm chiến lược quốc gia.
Tiến sĩ Đỗ Văn Thuật, Giám đốc Giải pháp và Kiến trúc Blockchain, Công ty 1Matrix cho rằng, vấn đề cốt lõi của bảo mật không nằm ở từng công nghệ đơn lẻ mà ở câu hỏi ai kiểm soát hệ thống và ai có thể kiểm chứng quyền kiểm soát đó. Các rủi ro thường xuất hiện ở lớp ứng dụng và quy trình vận hành. Trong hợp đồng thông minh, đó có thể là lỗi logic nghiệp vụ, lỗi phân quyền, lỗi gọi lại nhiều lần để rút tài sản trái phép, hoặc việc dữ liệu đầu vào từ bên ngoài bị thao túng. Ở phía người dùng, nguy cơ đến từ các hình thức quen thuộc hơn như lừa đảo giả mạo, ví bị chiếm quyền truy cập, giao diện website giả, hoặc mã độc theo dõi bộ nhớ tạm để đánh tráo địa chỉ ví khi người dùng sao chép.
Lưu ý việc rủi ro máy tính lượng tử sẽ thay đổi các bài toán về an ninh mạng hiện nay, Tiến sĩ Phạm Văn Hưởng, Chủ nhiệm Khoa Công nghệ thông tin, Học viện Kỹ thuật mật mã nhận định, nếu máy tính lượng tử phát triển, những cách bảo vệ quen thuộc hiện nay như chữ ký số và hàm băm có thể sẽ không còn hiệu quả, dẫn đến nguy cơ chữ ký số có thể bị giả mạo, ví có thể bị chiếm quyền, giao dịch cũ có thể bị ký lại hoặc tạo giao dịch trùng. Do đó mật mã hậu lượng tử đóng vai trò quan trọng và cần thiết để đảm bảo sự an toàn của hệ thống trong bối cảnh công nghệ mới.
Phân tích về rủi ro bảo mật, ông Nghiêm Minh Hoàng, Chuyên gia Ứng dụng Fintech (VBA) chia sẻ về kiến trúc thiết kế Mạng Dịch vụ Đa chuỗi Blockchain Việt Nam (VBSN). Theo ông Nghiêm Minh Hoàng, với kiến trúc đa chuỗi, đa tầng, đa cầu nối, VBSN vừa giúp phân tán rủi ro, tăng cường năng lực kết nối và khả năng mở rộng đồng thời cả theo chiều ngang (liên ngành) và chiều dọc (tăng cường quy mô ngành), tương thích với các tiêu chuẩn quốc tế.
Hạ tầng VBSN do kỹ sư Việt Nam làm chủ 100% về công nghệ. VBSN hỗ trợ 7 blockchain Layer-1 với năng lực xử lý tối đa 300.000 TPS (giao dịch/giây). Hệ thống tích hợp các lớp ứng dụng trọng điểm như định danh - xác thực, thanh toán, số hóa tài sản thực và phân tích dữ liệu on-chain. VBSN hiện đã hoàn thành giai đoạn phát triển và sẵn sàng chuyển giao cho cơ quan Nhà nước, phục vụ cho cả khu vực dịch vụ công - tư.
Trong khuôn khổ hội thảo, các chuyên gia đã dành nhiều thời gian giải đáp những vấn đề trọng tâm như cơ hội nghề nghiệp và sinh viên cần chuẩn bị gì trước khi bước chân vào thị trường lao động đặc thù này. Những câu hỏi về năng lực kỹ thuật, kỹ năng thực tiễn, tư duy bảo mật cho đến kiến thức pháp lý và khả năng thích ứng với thị trường đều được các chuyên gia phân tích cụ thể.
Theo bà Khuất Bích Thủy, Giám đốc Pháp lý và Cấp phép, Tether Việt Nam, thị trường sẽ cần những nhân sự có thể làm việc trong môi trường áp dụng quy chuẩn và thông lệ quốc tế. Bên cạnh nền tảng kỹ thuật, sinh viên muốn theo đuổi lĩnh vực này cần chú trọng ba yếu tố: Năng lực kỹ thuật theo chuẩn quốc tế, đặc biệt là hiểu sâu về an toàn thông tin và mật mã học; khả năng tự học và thích nghi trong một lĩnh vực thay đổi rất nhanh; ngoại ngữ và tư duy toàn cầu để có thể làm việc trực tiếp với tài liệu tiếng Anh, môi trường quốc tế và các mô hình làm việc không biên giới.
Tiến sĩ Trần Anh Tú, giảng viên Khoa An toàn thông tin, Học viện Kỹ thuật mật mã đánh giá, vấn đề khó nhất của một hệ thống blockchain là lúc đưa vào vận hành. Vì vậy, với các bạn sinh viên, điều quan trọng không chỉ là học lý thuyết cho chắc, mà còn phải rèn các kỹ năng có thể dùng ngay trong công việc như viết mã an toàn, kiểm thử bảo mật và tìm lỗ hổng trước khi hệ thống gặp sự cố. Doanh nghiệp cần người hiểu blockchain và người biết cách làm cho một hệ thống blockchain an toàn hơn./.
