Vụ án này thu hút sự quan tâm chú ý đặc biệt của dư luận xã hội do bản án sơ thẩm bị hủy và giao hồ sơ vụ án về cho Cơ quan điều tra Bộ Công an tiến hành điều tra lại.
Ngày 28/9, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 10 bị cáo trong vụ án "Vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ và Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên" xảy ra tại tỉnh Yên Bái (cũ). Cựu Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn Yên Bái (cũ) Đinh Tiến Hùng cùng 9 bị cáo khác bị Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao truy tố về các tội: "Vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ” (theo quy định tại Điều 305 - Bộ luật Hình sự) và “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên" (theo quy định tại Điều 227 - Bộ luật Hình sự).
Vụ án này thu hút sự quan tâm chú ý đặc biệt của dư luận xã hội do bản án sơ thẩm bị hủy và giao hồ sơ vụ án về cho Cơ quan điều tra Bộ Công an tiến hành điều tra lại và đã xác định cựu Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn Yên Bái (cũ) Đinh Tiến Hùng có hành vi phạm tội "Vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ” và tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên".
Trong số 10 bị cáo, có 7 bị cáo gồm: Đinh Tiến Hùng (sinh năm 1984, cựu Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn Yên Bái cũ), Nguyễn Văn Hậu (sinh năm 1982, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Tuyên Huy - Công ty Tuyên Huy), Nguyễn Trọng Tuấn (sinh năm 1965, Phó Giám đốc Công ty Tuyên Huy), Bùi Mạnh Hùng (sinh năm 1952, Phó Giám đốc Công ty Tuyên Huy), Nguyễn Mạnh Hùng (sinh năm 1978, ở phường Định Công, Hà Nội), Lăng Đức Hân (sinh năm 1972, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn thương mại Ngọc Tâm - Công ty Ngọc Tâm), Bùi Minh Đức (sinh năm 1969, công nhân Công ty Ngọc Tâm) bị Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao truy tố về cả 2 tội: "Vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ” và tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên".
Hai bị cáo: Trần Đức Việt (sinh năm 1970, thủ kho vật liệu nổ Công ty Ngọc Tâm), Nguyễn Văn Báu (sinh năm 1969, nhân viên Công ty Ngọc Tâm) bị truy tố về tội: "Vận chuyển trái phép vật liệu nổ”.
Bị cáo Lưu Bằng Đoàn (sinh năm 1972, trú tại phường Ngọc Hà, Hà Nội) bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên".
*Bàn bạc khai thác quặng trái phép
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, đầu năm 2020, trong khi đang hoàn thiện hồ sơ chờ Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp Giấy phép khai thác khoáng sản tại mỏ Núi Ngàng, Nguyễn Văn Hậu và Nguyễn Trọng Tuấn có ý định sẽ xây dựng, cải tạo lại tuyến đường lên mỏ Núi Ngàng để phục vụ việc khai thác mỏ sau khi được cấp phép và kêu gọi vốn góp đầu tư, nhưng không triển khai được do khó khăn về tài chính.
Tháng 4/2020, Nguyễn Văn Hậu và Nguyễn Trọng Tuấn bàn bạc thỏa thuận về việc hợp tác đầu tư với nhóm của Đinh Tiến Hùng (gồm: Đinh Tiến Hùng, Nguyễn Mạnh Hùng và Nguyễn Hoàng Hà), nội dung: Đinh Tiến Hùng, Nguyễn Mạnh Hùng và Nguyễn Hoàng Hà sẽ chuyển cho Nguyễn Trọng Tuấn và Nguyễn Văn Hậu 10 tỷ đồng để đầu tư sửa chữa Nhà máy tuyển quặng tại Núi Ngàng của Công ty Tuyên Huy. Nguyễn Trọng Tuấn chịu trách nhiệm mua quặng từ nơi khác về lọc tuyển tại nhà máy để bán, lợi nhuận thu được từ việc tuyển quặng sẽ được chia cho nhóm của Đinh Tiến Hùng, Nguyễn Mạnh Hùng và Nguyễn Hoàng Hà 40%, Nguyễn Trọng Tuấn và Nguyễn Văn Hậu 60%, đồng thời nhóm của Đinh Tiến Hùng, Nguyễn Mạnh Hùng và Nguyễn Hoàng Hà còn được nhận số tiền 500.000 đồng/1 tấn tinh quặng cho đến khi thu đủ số tiền 10 tỷ đồng. Ngày 21/9/2020, Nguyễn Hoàng Hà đại diện cho nhóm của Đinh Tiến Hùng ký Giấy thỏa thuận hợp tác đầu tư với Nguyễn Trọng Tuấn với các nội dung đã thỏa thuận như trên.
Từ ngày 7/5/2020 đến ngày 15/6/2020, Đinh Tiến Hùng, Nguyễn Hoàng Hà và Nguyễn Mạnh Hùng đã chuyển khoản tổng số tiền 8 tỷ đồng vào số tài khoản của Nguyễn Trọng Tuấn. Ngoài ra, trước đó, Nguyễn Mạnh Hùng đã cho Nguyễn Trọng Tuấn vay 2 tỷ đồng, được Nguyễn Mạnh Hùng và Nguyễn Trọng Tuấn thỏa thuận tính vào số tiền 10 tỷ đồng nêu trên. Sau khi nhận được tiền, Nguyễn Trọng Tuấn đã chuyển cho Nguyễn Văn Hậu số tiền 3.590.500.000 đồng (Hậu đã sử dụng chi tiêu cá nhân), số tiền còn lại Nguyễn Trọng Tuấn cũng sử dụng chi tiêu cá nhân.
Tháng 7/2020, nhiều lần nhóm của Đinh Tiến Hùng giục thực hiện việc tuyển quặng, nhưng Nguyễn Trọng Tuấn không thực hiện được như thỏa thuận. Đồng thời, nhóm của Đinh Tiến Hùng biết việc Công ty Tuyên Huy có ý định cải tạo, nâng cấp đường vào mỏ Núi Ngàng, nên Đinh Tiến Hùng và Nguyễn Trọng Tuấn đã bàn bạc làm hồ sơ đề nghị UBND huyện Yên Bình (cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư sửa chữa, nâng cấp đường vào mỏ Núi Ngàng, lợi dụng việc thi công làm đường để xin cấp giấy phép vận chuyển vật liệu nổ lên mỏ Núi Ngàng khai thác quặng, nhằm thu hồi vốn đã góp.
Đinh Tiến Hùng đã giới thiệu Lăng Đức Hân (Giám đốc Công ty Ngọc Tâm) với Nguyễn Trọng Tuấn, do Công ty Ngọc Tâm có giấy phép vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp, có khả năng nổ mìn nên sẽ thuận lợi cho việc khai thác mỏ. Công ty Ngọc Tâm sẽ làm hồ sơ xin phép làm đường, từ thiết kế, thi công, thẩm định và trình UBND huyện Yên Bình (cũ) đồng ý chủ trương cho làm đường lên mỏ Núi Ngàng, chi phí cải tạo, nâng cấp tuyến đường do Công ty Ngọc Tâm chi trả, sau khi làm xong Công ty Tuyên Huy sẽ thanh toán.
Sau khi thống nhất với Đinh Tiến Hùng, Nguyễn Trọng Tuấn đã trao đổi lại với Nguyễn Văn Hậu về việc Đinh Tiến Hùng giới thiệu Công ty Ngọc Tâm thi công tuyến đường lên mỏ và Đinh Tiến Hùng muốn khai thác quặng tại mỏ Núi Ngàng trong khi làm đường, nhưng Nguyễn Văn Hậu chỉ đồng ý việc làm đường, chưa đồng ý việc khai thác mỏ Núi Ngàng do chưa được cấp phép, đồng thời giao cho Nguyễn Trọng Tuấn chủ động trong việc làm đường.
Đầu tháng 10/2020, Nguyễn Mạnh Hùng đã trực tiếp gặp Nguyễn Văn Hậu trao đổi với Hậu đồng ý cho khai thác quặng tại mỏ Núi Ngàng nhưng Hậu vẫn không đồng ý. Do đó, Nguyễn Trọng Tuấn đề nghị Đinh Tiến Hùng gặp trực tiếp, thuyết phục để Nguyễn Văn Hậu cho khai thác quặng tại mỏ Núi Ngàng.
Ngày 18/10/2020, theo sự sắp xếp và thống nhất từ trước với Tuấn, Đinh Tiến Hùng đã gặp Nguyễn Văn Hậu và Nguyễn Trọng Tuấn tại quán Cafe Đồng Tâm, phường Đồng Tâm, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái (nay là phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai). Tại đây, Hậu trao đổi về vướng mắc của Công ty Tuyên Huy và nhờ Đinh Tiến Hùng giúp đỡ. Đinh Tiến Hùng đồng ý và nói sẽ lo đứng ra “quan hệ, cơ chế”, còn Hậu có mỏ thì tiến hành khai thác quặng. Sau khi trừ chi phí quan hệ, chi phí sản xuất, số tiền bán quặng còn lại sẽ chia theo tỷ lệ Đinh Tiến Hùng lấy 1/3 lợi nhuận, 2/3 còn lại là của Công ty Tuyên Huy và Nguyễn Mạnh Hùng.
Sau khi bàn bạc, Nguyễn Văn Hậu đồng ý cho khai thác mỏ Núi Ngàng của Công ty Tuyên Huy, Đinh Tiến Hùng và Nguyễn Trọng Tuấn đã thống nhất phân công Nguyễn Mạnh Hùng tìm và thuê thợ nổ mìn khai thác đá chứa quặng tại mỏ, giao cho Lăng Đức Hân chỉ đạo nhân viên hoàn thiện hồ sơ, thủ tục xin cấp giấy phép vận chuyển vật liệu nổ lên mỏ Núi Ngàng. Tại Công ty Tuyên Huy, Nguyễn Văn Hậu giao cho Bùi Mạnh Hùng (Phó Giám đốc) quản lý việc khai thác quặng tại mỏ Núi Ngàng.
*Không xử lý nhiều cán bộ lãnh đạo của tỉnh Yên Bái (cũ)
Liên quan đến vụ án có một số cá nhân và một số cán bộ khác thuộc sở, ban, ngành, UBND tỉnh Yên Bái (cũ) trong việc đồng ý chủ trương cho Công ty Tuyên Huy đầu tư dự án khai thác mỏ chì - kẽm Núi Ngàng, mặc dù biết Công ty Tuyên Huy có vi phạm về đất đai (chưa nộp tiền thuê đất). Việc này đã vi phạm Điều 58, Điều 208 - Luật Đất đai năm 2013, dẫn đến việc nhà nước chưa thu hồi được tiền thuê đất của Công ty Tuyên Huy là hơn 394 triệu đồng.
Ngày 30/1/2026, ông Lê Cảnh Hưng, chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Lào Cai đã tự nguyện khắc phục toàn bộ hậu quả tiền thuê đất, chậm nộp tiền thuê đất hơn 394 triệu đồng vào tài khoản tạm giữ của Cơ quan An ninh điều tra - Bộ Công an. Kết quả điều tra xác định, các cá nhân này đều không có hành vi tham nhũng, tiêu cực, không được hưởng lợi, hậu quả vụ việc đã được khắc phục, nên không xem xét xử lý, Tuy nhiên, cơ quan tố tụng cho rằng, cần kiến nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lào Cai chỉ đạo kiểm tra, thanh tra và xử lý nghiêm trách nhiệm về mặt Đảng và chính quyền đối với các cá nhân này.
Đối với ông Đỗ Đức Duy (cựu Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái cũ) được các Cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Yên Bái báo cáo nội dung vụ án liên quan đến Đinh Tiến Hùng theo quy định nhưng ông Duy đã có hành vi trao đổi với Đinh Tiến Hùng một số thông tin trong vụ án. Kết quả điều tra xác định, ông Đỗ Đức Duy không có tham nhũng, tiêu cực, những thông tin ông Duy trao đổi với Đinh Tiến Hùng thì Hùng cũng đã biết trong quá trình làm việc với Cơ quan An ninh điều tra, Công an tỉnh Yên Bái (cũ). Xét tính chất nguy hiểm cho xã hội, hậu quả do hành vi sai phạm của ông Duy không còn đáng kể, ông Duy đã bị xử lý nghiêm khắc về Đảng, chính quyền, nên cơ quan tố tụng không xem xét xử lý đối với ông Đỗ Đức Duy.
Dự kiến, phiên tòa diễn ra trong nhiều ngày./.
