Từ một địa phương chủ yếu tiếp nhận kỹ thuật y khoa, Huế đang từng bước làm chủ nhiều công nghệ điều trị chuyên sâu, phát triển các lĩnh vực nghiên cứu hiện đại và xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao.
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững. Tại thành phố Huế, tinh thần ấy đang được hiện thực hóa sinh động trong lĩnh vực y tế thông qua việc làm chủ kỹ thuật cao, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy mô hình “Trường - Viện” và mở rộng hợp tác quốc tế.
Từ một địa phương chủ yếu tiếp nhận kỹ thuật y khoa, Huế đang từng bước làm chủ nhiều công nghệ điều trị chuyên sâu, phát triển các lĩnh vực nghiên cứu hiện đại và xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao. Những chuyển động ấy không chỉ nâng tầm năng lực khám, chữa bệnh mà còn cho thấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực quan trọng để y học Huế bứt phá.
*Làm chủ công nghệ
Vài năm trước, nhiều kỹ thuật điều trị chuyên sâu trong lĩnh vực ung bướu, chỉnh hình chưa được triển khai tại Huế. Những bệnh nhân mắc u xương ác tính, đặc biệt là trẻ em, thường phải chuyển đến Hà Nội hoặc Thành phố Hồ Chí Minh điều trị, thậm chí chấp nhận cắt cụt chi để bảo toàn tính mạng.
Thực tế ấy thôi thúc nhiều bác sĩ trẻ tiếp tục học tập ở các trung tâm y học lớn trong và ngoài nước để mang kỹ thuật tiên tiến trở về quê hương. Một trong số đó là Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Nguyễn Thái Bảo, Phó Giám đốc Trung tâm Chấn thương chỉnh hình - Phẫu thuật tạo hình, Bệnh viện Trung ương Huế.
Từ năm 2025, anh cùng đồng nghiệp triển khai nhiều kỹ thuật lần đầu thực hiện tại bệnh viện như thay khớp bảo tồn chi cho bệnh nhân ung thư, thay một phần xương đùi và khớp háng, chuyển gân điều trị tổn thương vai, phát triển phẫu thuật nội soi khớp và y học thể thao chuyên sâu. Nhờ đó, nhiều người bệnh được điều trị ngay tại Huế thay vì phải chuyển tuyến.
Mỗi ca phẫu thuật thành công không chỉ giúp người bệnh giữ lại một phần cơ thể mà còn mở ra hy vọng về chất lượng sống lâu dài. Quan trọng hơn, đó là minh chứng cho năng lực làm chủ những kỹ thuật vốn chỉ thực hiện ở các trung tâm y khoa hàng đầu của đội ngũ bác sĩ trẻ.
Bước chuyển tương tự cũng diễn ra trong lĩnh vực sinh học phân tử - nền tảng của y học chính xác. Trước đây, nhiều mẫu bệnh phẩm từ Huế phải gửi đi phân tích, làm kéo dài thời gian chẩn đoán. Năm 2025, Bệnh viện Trung ương Huế đầu tư phòng nghiên cứu sinh học phân tử hiện đại, từng bước triển khai giải trình tự gen và nhiều xét nghiệm chuyên sâu phục vụ chẩn đoán, điều trị cá thể hóa, đồng thời tạo môi trường nghiên cứu cho các nhà khoa học trẻ.
Những thành quả ấy là kết quả của chính sách thu hút nhân tài, môi trường nghiên cứu thuận lợi và đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất. Nhiều bác sĩ, nhà khoa học trẻ sau thời gian học tập tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Hoa Kỳ… đã lựa chọn trở về Huế để phát triển chuyên môn.
Tinh thần ấy cũng là mục tiêu mà Nghị quyết số 57-NQ/TW hướng tới "lấy khoa học, công nghệ và con người làm động lực phát triển". Đối với Huế, giá trị không chỉ nằm ở số lượng kỹ thuật mới mà còn ở việc hình thành đội ngũ bác sĩ, nhà khoa học có khả năng nghiên cứu, sáng tạo và làm chủ công nghệ, đưa y học Huế từ vị thế tiếp nhận sang chủ động phát triển tri thức.
*Tri thức trở thành “hạ tầng” của y học
Nếu những kỹ thuật điều trị chuyên sâu là minh chứng cho năng lực làm chủ công nghệ thì phía sau các thành tựu ấy là một nền tảng quan trọng hơn - hệ sinh thái đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Chính nền tảng này tạo nên sức mạnh nội sinh để y học Huế không chỉ tiếp nhận mà còn phát triển và chuyển giao tri thức.
Song hành với Bệnh viện Trung ương Huế, Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế là một trong ba cơ sở đào tạo y dược lớn nhất cả nước, cung cấp nguồn nhân lực cho nhiều địa phương và quốc gia trong khu vực.
Điểm khác biệt của Huế nằm ở mối liên kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu và thực hành lâm sàng thông qua mô hình “Trường - Viện”. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược Huế, mô hình này tạo nên vòng tuần hoàn khép kín giữa đào tạo, nghiên cứu và điều trị. Những tiến bộ y học được cập nhật ngay vào chương trình đào tạo bởi chính các giảng viên đang trực tiếp khám, chữa bệnh, trong khi các vấn đề phát sinh từ thực tiễn lâm sàng lại trở thành động lực cho nghiên cứu khoa học.
Không chỉ tạo lợi thế trong đào tạo, Huế còn sở hữu nguồn lực trí thức dồi dào hiếm có trong lĩnh vực y tế. Hàng trăm giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa đầu ngành đang trực tiếp giảng dạy, nghiên cứu và điều trị tại Trường Đại học Y - Dược Huế và Bệnh viện Trung ương Huế. Đây là lực lượng nòng cốt triển khai các nghiên cứu lâm sàng, ứng dụng kỹ thuật cao và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành y.
Trong bối cảnh Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ là nhiệm vụ trọng tâm, lợi thế của Huế không chỉ nằm ở số lượng chuyên gia mà còn ở khả năng kết nối giữa trường đại học, bệnh viện và các đối tác quốc tế để hình thành môi trường nghiên cứu năng động.
Những năm gần đây, ngày càng nhiều bác sĩ, nhà khoa học trẻ sau thời gian học tập ở các nước có nền y học tiên tiến đã trở về Huế, mang theo kiến thức chuyên môn, phương pháp nghiên cứu và tư duy đổi mới sáng tạo. Sự trở về ấy góp phần hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh trong nhiều lĩnh vực như ghép tạng, sinh học phân tử, ung bướu, phẫu thuật robot và y học chính xác.
Để tạo môi trường cho đội ngũ trí thức phát huy năng lực, Trường Đại học Y - Dược Huế và Bệnh viện Trung ương Huế không ngừng đầu tư cơ sở nghiên cứu, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế. Tiêu biểu, từ năm 2018, bà Kazuyo Watanabe, Chủ tịch Liên đoàn Chăm sóc trẻ em châu Á, đã vận động nguồn lực xây dựng Khoa Nhi Ung bướu - Huyết học - Ghép tủy, hỗ trợ trang thiết bị và đào tạo nhân lực, góp phần thu hút nhiều chuyên gia quốc tế đến Huế hợp tác nghiên cứu và điều trị.
Song song đó, mạng lưới hợp tác với hơn 60 trường đại học và tổ chức quốc tế giúp Trường Đại học Y - Dược Huế tiếp cận các chuẩn mực đào tạo, nghiên cứu và quản trị tiên tiến, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế.
Từ lợi thế về truyền thống đào tạo, Huế đang từng bước xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực y học. Khi đội ngũ chuyên gia, cơ sở đào tạo, bệnh viện và các trung tâm nghiên cứu được kết nối trong một chỉnh thể thống nhất, tri thức không chỉ là kết quả của nghiên cứu mà trở thành “hạ tầng mềm” cho sự phát triển của toàn ngành.
Đó cũng là nền tảng để Huế hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, từng bước khẳng định vị thế trung tâm y học chuyên sâu và tạo tiền đề để y tế trở thành một cực tăng trưởng mới dựa trên tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo./.
