Các cụm dân cư biên giới ngày càng phát triển ổn định, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao, góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc.
Từ chủ trương mang tính chiến lược của Đảng, Nhà nước, các cụm, điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới trên địa bàn Tây Ninh đang phát huy hiệu quả rõ nét. Không chỉ giúp người dân an cư, phát triển kinh tế, mô hình còn góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân ngày càng vững chắc, tạo nền tảng quan trọng giữ gìn chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.
*Mỗi mái nhà là một “cột mốc sống”
Bộ đội Biên phòng tỉnh Tây Ninh hiện quản lý địa bàn gồm 19 xã biên giới với hơn 120.000 hộ dân, trên 460.000 nhân khẩu sinh sống dọc tuyến biên giới. Từ các phong trào quần chúng tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc, toàn tỉnh đã có 95 tập thể, hơn 4.200 hộ gia đình và gần 10.000 cá nhân đăng ký tham gia tự quản đường biên giới. Đặc biệt, 523 cột mốc quốc gia trên toàn tuyến được người dân trực tiếp nhận quản lý, bảo vệ. Nơi những cụm dân cư biên giới hình thành và phát triển, mỗi mái nhà không chỉ là nơi vun đắp cuộc sống ấm no mà còn trở thành những “cột mốc sống”, cùng lực lượng chức năng ngày đêm giữ vững bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.
Là địa phương có vị trí trọng yếu trên tuyến biên giới, xã Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh đang từng bước phát huy hiệu quả của các cụm dân cư biên giới trong phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Ông Nguyễn Văn Vũ (63 tuổi) cư dân sinh sống tại điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới Cầu Trắng, xã Bến Cầu cho biết, căn nhà kiên cố được Nhà nước hỗ trợ xây dựng với kinh phí 140 triệu đồng đã giúp gia đình ông ổn định cuộc sống, yên tâm phát triển kinh tế. Từ chăn nuôi bò sinh sản và áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đời sống gia đình ngày càng khởi sắc. Quan trọng hơn, ông luôn giáo dục con cháu nâng cao ý thức trách nhiệm công dân, tích cực phối hợp cùng lực lượng Dân quân và Bộ đội biên phòng tham gia bảo vệ biên giới.
Những câu chuyện như gia đình ông Vũ không còn là cá biệt. Khi người dân bám đất, bám làng, biên giới không còn là khoảng không gian xa xôi mà trở thành nơi sinh sống, lao động và gắn bó lâu dài. Mỗi hộ dân chính là một điểm tựa cho thế trận quốc phòng toàn dân, mỗi ngôi nhà là một cột mốc góp phần khẳng định chủ quyền quốc gia. Không chỉ tạo nên diện mạo mới cho vùng biên, các cụm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới còn góp phần xây dựng thế trận lòng dân ngày càng vững chắc.
Ông Trần Văn Bình (61 tuổi), ngụ ấp Tà Xia, xã Tân Biên cho biết, cán bộ biên phòng thường xuyên đến tuyên truyền, phổ biến pháp luật về biên giới. Nhờ đó, người dân hiểu rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ đường biên, cột mốc và chủ động thông báo cho lực lượng chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Sự tham gia tự giác của người dân đang tạo thành mạng lưới “tai mắt” rộng khắp, giúp lực lượng chức năng quản lý hiệu quả địa bàn biên giới.
Trung tá Phạm Đại Dương, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Tân Phú (xã Tân Biên, tỉnh Tây Ninh) cho biết, địa bàn đơn vị quản lý có trên 9.000 hộ dân với hơn 36.000 nhân khẩu. Trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị tiếp tục duy trì thực hiện tốt các chương trình, mô hình giúp dân trong phát triển kinh tế, giảm nghèo. Trong đó, thực hiện chương trình “Chắp cánh ước mơ”, đơn vị hỗ trợ 2 học sinh, mỗi em 500.000 đồng/tháng và hỗ trợ 6 em với mức 500.000 đồng/tháng/em trong chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn biên phòng”. Đơn vị còn phối hợp khám bệnh cho hơn 200 người dân trên địa bàn.
Ông Phan Văn Hòa, Bí thư Đảng ủy xã Bến Cầu cho biết, việc xây dựng các cụm dân cư biên giới không đơn thuần là chính sách an sinh mà còn là giải pháp chiến lược về quốc phòng, an ninh. Người dân sinh sống ổn định trên tuyến biên giới sẽ trực tiếp tham gia quản lý địa bàn, phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần giữ vững an ninh trật tự từ cơ sở. Địa bàn Bến Cầu đang chịu nhiều áp lực về an ninh, trật tự do tác động từ tình hình khu vực biên giới. Tuy nhiên, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, lực lượng chức năng và người dân, nhiều vụ việc đã được phát hiện, xử lý kịp thời, không để hình thành các điểm nóng phức tạp.
Từ kinh nghiệm thực tiễn, Bí thư Đảng ủy xã Bến Cầu cho rằng việc tiếp tục mở rộng các mô hình dân cư biên giới là giải pháp quan trọng để hình thành vành đai dân cư vững chắc, góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia từ sớm, từ xa.
*Vững biên cương từ sức mạnh đoàn kết
Khu vực biên giới không chỉ là tuyến phòng thủ quốc gia mà còn là không gian phát triển kinh tế, giao thương và đối ngoại nhân dân.
Ông Phạm Hùng Thái, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội đơn vị tỉnh Tây Ninh cho rằng, để giữ vững ổn định địa bàn biên giới, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Những năm qua, cùng với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ biên giới, Tây Ninh đặc biệt quan tâm thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc, tôn giáo, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân trong xây dựng khu vực biên giới vững mạnh toàn diện. Tỉnh chú trọng đầu tư hạ tầng giao thông, điện, nước, trường học, các thiết chế văn hóa, thể thao; triển khai các chương trình hỗ trợ nhà ở, sinh kế, giảm nghèo bền vững cho người dân vùng biên. Qua đó, các cụm dân cư biên giới ngày càng phát triển ổn định, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao, góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, tạo nền tảng quan trọng để giữ vững quốc phòng, an ninh và chủ quyền lãnh thổ nơi tuyến đầu Tổ quốc.
Theo ông Phạm Hùng Thái, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc phải bắt đầu từ cơ sở, từ từng gia đình, từng khu dân cư và từng cộng đồng dân cư biên giới. Khi người dân tin tưởng vào chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, có cuộc sống ổn định và được thụ hưởng thành quả phát triển, họ sẽ trở thành lực lượng nòng cốt bảo vệ biên cương.
Định hướng phát triển thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục gắn phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; mở rộng các mô hình dân cư biên giới; đầu tư hạ tầng, nâng cao đời sống người dân; phát huy sức mạnh đoàn kết dân tộc, tôn giáo và xây dựng khu vực phòng thủ ngày càng vững chắc.
Thiếu tướng Trần Ngọc Minh, Phó Tư lệnh Quân khu 7 cho biết, trên toàn địa bàn Quân khu hiện có 776 km đường biên giới tiếp giáp Campuchia; lực lượng chuyên trách không thể hiện diện ở mọi nơi, mọi thời điểm. Từ thực tiễn đó, Quân khu xác định “không ai bảo vệ biên giới tốt hơn nhân dân”. Các cụm, điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới đã được triển khai xây dựng. Đến nay, Quân khu đã xây dựng được 58 khu dân cư trên tuyến biên giới. Đằng sau những khu dân cư ấy là quá trình đầu tư đồng bộ về nhà ở, hạ tầng giao thông, điện, nước, trường học, cơ sở y tế và các giải pháp tạo sinh kế bền vững cho người dân. Xây dựng nhà cho dân chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là tạo được điều kiện để người dân sống được, phát triển được và gắn bó lâu dài với vùng biên. Khi người dân yên tâm lập nghiệp, thế trận quốc phòng toàn dân sẽ được củng cố vững chắc. Đó cũng là lý do các chương trình an sinh xã hội, hỗ trợ sinh kế, chăm lo đời sống nhân dân luôn được triển khai song hành với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trên toàn tuyến biên giới.
Từ những ngôi nhà mới mọc lên giữa vùng biên, từ những cụm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới, thế trận quốc phòng toàn dân đang từng bước được hiện thực hóa và chính từ những cụm dân cư nơi phên dậu Tổ quốc, một “pháo đài lòng dân” đang được dựng xây ngày càng vững chãi, trở thành nền tảng bền vững để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới./.
