Thời sự

Chính quyền địa phương hai cấp: Thực tiễn giúp nâng cao năng lực thực thi

Cần Thơ

Hội thảo khoa học “Nâng cao năng lực thực thi của chính quyền địa phương hai cấp trong bối cảnh, tình hình mới: Thực tiễn và giải pháp từ thành phố Cần Thơ” do Trường Chính trị thành phố phối hợp với các cơ quan, đơn vị tổ chức ngày 19/11.

Hoạt động góp phần làm rõ cơ sở lý luận, phản ánh thực tiễn vận hành chính quyền địa phương hai cấp tại thành phố; đồng thời thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, điểm nghẽn và đề xuất giải pháp thiết thực.

Ông Trần Văn Huyến, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ phát biểu. 
Ảnh: Ngọc Thiện- TTXVN

Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ Trần Văn Huyến nhấn mạnh chủ trương tổ chức chính quyền địa phương hai cấp là đúng đắn và đã phát huy hiệu quả bước đầu. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là độ vênh giữa thẩm quyền được giao và điều kiện để thực hiện, vì vậy, phân cấp, phân quyền phải gắn với điều kiện thực hiện, hướng dẫn và cơ chế kiểm soát, giải trình; khi công việc ách tắc cần làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của cả cơ quan giao nhiệm vụ lẫn cơ quan tổ chức thực hiện.

Ngoài ra, năng lực thực thi là vấn đề có tính hệ thống, liên quan đến thể chế, tổ chức bộ máy, nhân lực, quy trình, nguồn lực, dữ liệu, phương thức lãnh đạo và cơ chế phối hợp. Vì vậy, các địa phương, đơn vị cần nhận diện đúng nguyên nhân của từng điểm nghẽn để có giải pháp đồng bộ; không đặt trách nhiệm trên vai cán bộ cơ sở. Yếu tố con người, trước hết là người đứng đầu, giữ vai trò quyết định trong khâu tổ chức thực hiện. Người đứng đầu phải sâu sát, nêu gương, dám chịu trách nhiệm và biết phát huy năng lực của đội ngũ. Công tác đánh giá cán bộ cần dựa trên vị trí việc làm, nhiệm vụ được giao, chất lượng sản phẩm và minh chứng cụ thể; bảo đảm khách quan, công bằng, phân biệt được người làm được việc với người chỉ làm đủ thủ tục. Công nghệ là công cụ, trách nhiệm vẫn thuộc về con người. Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo giúp cán bộ làm việc nhanh hơn, chính xác hơn, minh bạch hơn; nhưng không thay thế trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm chính trị của người thực thi công vụ. Việc ứng dụng công nghệ phải đi cùng dữ liệu tin cậy, bảo đảm an toàn, bảo mật và có cơ chế kiểm soát.

Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và cơ quan, đơn vị tập trung thực hiện 7 nhóm nhiệm vụ như: tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm Kết luận số 76-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương hai cấp; Đảng ủy UBND thành phố lãnh đạo đơn vị chỉ đạo Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp các sở, ngành rà soát toàn bộ danh mục nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền đến cấp xã. Bên cạnh đó, các địa phương, đơn vị tiếp tục củng cố năng lực và nâng cao trách nhiệm thực thi của chính quyền cấp xã; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ban Tổ chức Thành ủy chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ và các cơ quan liên quan tham mưu cấp có thẩm quyền đánh giá, bố trí, sử dụng cán bộ cấp xã công tâm, khách quan, minh bạch, căn cứ vị trí việc làm và kết quả thực hiện nhiệm vụ; tăng cường kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình…

Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Tuyết Loan, Hiệu trưởng Trường Chính trị thành phố Cần Thơ, sau hơn 16 tháng, bộ máy chính quyền địa phương hai cấp của thành phố cơ bản vận hành thông suốt, việc phục vụ nhân dân không bị gián đoạn. Từ ngày 01/7/2025 đến ngày 31/5/2026, cấp xã đã tiếp nhận, xử lý gần 691 nghìn hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó 98,1% được giải quyết đúng và trước hạn; Chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS) năm 2025 của Cần Thơ đạt 84,05%, xếp thứ 13/34 tỉnh, thành phố và dẫn đầu nhóm 6 thành phố trực thuộc Trung ương.

Cùng với những kết quả ấy, áp lực đặt lên chính quyền, nhất là chính quyền cấp xã, đã tăng lên rất lớn. Tổng số nhiệm vụ của địa phương tăng từ 2.363 lên 4.464; riêng cấp xã tăng từ 344 lên gần 1.400 nhiệm vụ, với 457 thủ tục hành chính, trong khi đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở nhiều nơi còn thiếu người đúng chuyên môn, phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực. Để nâng cao năng lực thực thi của chính quyền địa phương hai cấp, cần thống nhất cách tiếp cận: năng lực thực thi là khả năng chuyển hóa thẩm quyền được giao thành kết quả cụ thể mà người dân, doanh nghiệp cảm nhận được. Năng lực ấy được hình thành từ ba tầng gắn bó với nhau: tầng thể chế – nhiệm vụ, thẩm quyền được phân định rõ và có trách nhiệm giải trình; tầng tổ chức và điều kiện – nhân lực, quy trình, ngân sách, dữ liệu, công cụ số và cơ chế phối hợp; tầng con người – kiến thức, kỹ năng, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, trước hết là người đứng đầu.

Theo Tiến sĩ Lê Văn Điện, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Thành ủy Cần Thơ, để nâng cao năng lực thực thi của chính quyền địa phương hai cấp cần thực hiện 4 nhóm giải pháp trọng tâm. Đó là tiếp tục hoàn thiện thể chế, làm rõ phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và trách nhiệm giải trình; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới; xây dựng nền quản trị dựa trên dữ liệu và đẩy mạnh chuyển đổi số thực chất kết hợp với bảo đảm nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất, điều kiện làm việc.

Tiến sĩ Lê Văn Điện, Phó Trưởng Ban thường trực Ban Tuyên giáo Thành ủy Cần Thơ phát biểu. 
Ảnh: Ngọc Thiện- TTXVN

Tiến sĩ Lê Văn Điện cho rằng, việc nâng cao năng lực thực thi phải được tiến hành đồng bộ, nhưng cần lấy con người làm trung tâm; lấy sự rõ ràng, đồng bộ của thể chế làm nền tảng; lấy dữ liệu và chuyển đổi số làm công cụ; lấy nguồn lực và cơ chế phối hợp làm điều kiện bảo đảm; lấy kết quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo. Đối với chính quyền cấp xã, yêu cầu đặt ra là phải thực sự chủ động, gần dân, sát địa bàn, giải quyết công việc đúng thẩm quyền và chịu trách nhiệm về kết quả. Đối với cấp thành phố, trách nhiệm không chỉ là giao nhiệm vụ, mà còn phải hướng dẫn, điều phối, phân bổ nguồn lực, kiểm tra, giám sát và kịp thời tháo gỡ khó khăn cho cơ sở. Đối với mỗi cán bộ, công chức, yêu cầu quan trọng là không ngừng nâng cao bản lĩnh, trình độ, kỹ năng, tinh thần trách nhiệm và ý thức phục vụ nhân dân. Khi thẩm quyền được phân định rõ, nguồn lực được bảo đảm, đội ngũ được bố trí phù hợp, dữ liệu được kết nối và trách nhiệm được đo lường bằng kết quả, chính quyền địa phương hai cấp sẽ phát huy tốt hơn hiệu lực, hiệu quả, thực sự gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn…

Tại hội thảo, các nhà khoa học, quản lý tại các viện, trường, sở, ban, ngành đã trình bày tham luận và thảo luận nhiều vấn đề về lý luận, thực tiễn tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp cùng giải pháp nâng cao  năng lực thực thi của chính quyền địa phương hai cấp tại thành phố Cần Thơ trong giai đoạn mới. Các ý kiến đã góp phần làm rõ cơ sở lý luận, phản ánh thực tiễn vận hành chính quyền địa phương hai cấp tại thành phố; đồng thời thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, điểm nghẽn và đề xuất giải pháp thiết thực; góp phần gắn lý luận với thực tiễn và cung cấp luận cứ phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tham mưu chính sách của thành phố./.

Ngọc Thiện

Tin liên quan

Xem thêm