Với những giá trị văn hóa, tâm linh độc đáo, năm 2018, lễ hội đền Hạ, đền Thượng, đền Ỷ La đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Sáng 30/3, tại khu di tích đền Hạ, UBND phường Minh Xuân (Tuyên Quang) tổ chức khai mạc lễ hội đền Hạ, đền Thượng, đền Ỷ La năm 2026, thu hút hàng vạn du khách trong và ngoài tỉnh tham dự.
Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức rước Mẫu từ đền Ỷ La và đền Thượng về đền Hạ gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ. Nghi lễ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện sự tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống, gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, thịnh vượng của nhân dân.
Đền Hạ, đền Thượng, đền Ỷ La là những di tích văn hóa linh thiêng của tín ngưỡng thờ Mẫu, tạo nên không gian văn hóa độc đáo, giàu bản sắc tại các phường Minh Xuân và Nông Tiến. Với những giá trị văn hóa, tâm linh độc đáo, năm 2018, lễ hội đền Hạ, đền Thượng, đền Ỷ La đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Lễ hội rước mẫu đền Hạ, đền Thượng, đền Ỷ La diễn ra ở 3 ngôi đền: Đền Hạ, đền Ỷ La (phường Minh Xuân) và đền Thượng (phường Nông Tiến). Lễ hội bắt đầu từ huyền thoại về các Thánh Mẫu vốn là những nàng công chúa con vua, du ngoạn thắng cảnh sông Lô và bay về trời. Nhân dân lập đền Tam Kỳ (nay là đền Hạ) thờ chị và đền Thượng là nơi thờ em.
Hàng năm, họ gặp nhau 2 lần vào trung tuần tháng 2 và tháng 7 âm lịch. Khi rước bài vị của Mẫu từ đền Thượng và đền Ỷ La về đền Hạ là biểu hiện của sự gặp gỡ, đoàn tụ, sum họp gia đình của hai chị em Ngọc Lân và Phương Dung công chúa (Thánh Mẫu).
Ông Vũ Xuân Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND phường Minh Xuân, Trưởng Ban tổ chức lễ hội cho biết, đền Hạ, đền Thượng, đền Ỷ La là những di tích đã được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Đây là lễ hội truyền thống, di sản văn hóa đặc sắc, được nhân dân Tuyên Quang gìn giữ và phát huy. Đồng thời khẳng định vai trò của văn hóa trong việc bồi đắp đời sống tinh thần cho nhân dân. Qua đó, tạo cơ hội quảng bá hình ảnh Tuyên Quang - vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, thân thiện, mến khách và là điểm đến hấp dẫn, ấn tượng đối với du khách.
Lễ hội diễn ra đến hết ngày 3/4 (tức ngày 16/2 âm lịch)./.
