Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông là không gian di sản có giá trị đặc biệt, hội tụ các yếu tố về địa chất, cảnh quan và văn hóa bản địa.
Ngày 23/4, tại Hà Nội, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức hội thảo khoa học “Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông” nhằm làm rõ cơ sở khoa học, nhìn lại thực trạng và đề xuất các giải pháp phù hợp để phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường và nâng cao sinh kế cho người dân. Sự kiện có sự tham gia của nhiều nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và đại diện địa phương, doanh nghiệp.
Phát biểu khai mạc, Tiến sỹ Nguyễn Song Tùng, Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững cho biết, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông là không gian di sản có giá trị đặc biệt, hội tụ các yếu tố về địa chất, cảnh quan và văn hóa bản địa. Thời gian qua, hoạt động du lịch tại khu vực đã có những chuyển biến bước đầu, song chưa đồng đều, chưa tương xứng với tiềm năng, nhưng yêu cầu hiện nay là phát triển theo hướng bền vững hơn, bảo đảm hài hòa giữa khai thác và bảo tồn, gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao sinh kế cho người dân.
Theo Tiến sỹ Phạm Thị Trầm, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững, Đắk Nông có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch bền vững. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn gặp không ít khó khăn. Trong khuôn khổ đề tài khoa học cấp Nhà nước do Viện chủ trì, nhóm nghiên cứu đã tiến hành đánh giá thực trạng, xây dựng một số mô hình gắn với tài nguyên đặc thù có sự tham gia của cộng đồng, đồng thời đề xuất các nhóm giải pháp cụ thể. Các giải pháp tập trung vào phát triển sản phẩm du lịch theo từng không gian đặc thù như du lịch địa chất, khám phá hang động tại vùng lõi; du lịch sinh thái ở khu vực rừng, thác nước; du lịch văn hóa cộng đồng tại các vùng có bản sắc riêng. Bên cạnh đó, cần quan tâm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia, đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách để thu hút đầu tư phù hợp với định hướng phát triển bền vững.
Tiến sỹ Phạm Văn Đại, Khoa Kinh tế, Học viện Hành chính và Quản trị công cho rằng, vấn đề không chỉ dừng ở định hướng hay giải pháp tổng thể, mà cần chuyển hóa thành các công cụ cụ thể để các bên liên quan có thể áp dụng trong thực tiễn. Việc xây dựng một bộ nguyên tắc phát triển du lịch bền vững đi kèm hướng dẫn thực hành, tiêu chí đánh giá và các bảng kiểm đơn giản sẽ giúp chuẩn hóa hoạt động du lịch tại điểm đến, từ quản lý tài nguyên, tổ chức dịch vụ đến giám sát tác động môi trường. Nếu không có công cụ cụ thể, các khái niệm về “bền vững” dễ dừng lại ở mức định hướng chung, khó triển khai đồng bộ. Vì vậy, cần tiếp cận theo hướng “dễ hiểu, dễ làm, dễ kiểm soát”, phù hợp với điều kiện của địa phương, đặc biệt là ở cấp cơ sở, nơi trực tiếp tổ chức và vận hành hoạt động du lịch.
Các ý kiến tại hội thảo cũng cho rằng, dù có nhiều tiềm năng, việc khai thác du lịch tại Công viên địa chất Đắk Nông hiện vẫn còn rời rạc, thiếu liên kết và chưa gắn chặt với yêu cầu bảo tồn. Do đó, phát triển du lịch cần đặt trong tổng thể hài hòa giữa khai thác và gìn giữ các giá trị tự nhiên, văn hóa./.
