Từ những thành công của VKIST, trên cơ sở xác định rõ định hướng hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữa hai nước, các cơ quan quản lý về khoa học và công nghệ của Việt Nam và Hàn Quốc đã thống nhất thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang ngày càng giữ vị trí quan trọng trong quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc, được cụ thể hóa qua các mô hình hợp tác, chương trình nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực và các văn kiện được ký kết giữa hai nước. Từ những kết quả bước đầu, lĩnh vực này đang mở ra dư địa hợp tác mới, góp phần nâng cao chất lượng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Hàn Quốc.
*VKIST - dấu ấn hợp tác khoa học công nghệ
Với mục tiêu xây dựng một viện khoa học và công nghệ đạt tiêu chuẩn quốc tế, góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa của Việt Nam, trong chuyến thăm chính thức Hàn Quốc tháng 3/2012, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã đề nghị Chính phủ Hàn Quốc hỗ trợ thành lập Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc (VKIST) theo mô hình Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST). Năm 2015, VKIST được thành lập theo Nghị định số 50/2015/NĐ-CP của Chính phủ, ký ngày 18/5/2015.
Để hỗ trợ việc xây dựng VKIST, Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam cùng Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đã ký thỏa thuận về việc phía Hàn Quốc sẽ hỗ trợ không hoàn lại 35 triệu USD để xây dựng VKIST tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Năm 2017, VKIST chính thức đi vào hoạt động. Trong thời gian đầu, VKIST đã gặp không ít khó khăn trong việc tìm kiếm cán bộ quản lý cấp cao có uy tín và năng lực để điều hành và dẫn dắt Viện theo đúng các mục tiêu đề ra.
Nhờ sự hỗ trợ của phía Hàn Quốc, từ tháng 6/2017, Tiến sĩ Kum Dongwha - nguyên Viện trưởng KIST đã trở thành Viện trưởng đầu tiên của VKIST. Trong suốt 5 năm điều hành và xây dựng VKIST, với vai trò và trọng trách của Viện trưởng đầu tiên, Tiến sĩ Kum Dongwha đã nỗ lực xây dựng và phát triển Viện trên cơ sở áp dụng có chọn lọc những cách làm thành công của KIST và điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội của Việt Nam, từng bước xây dựng VKIST theo mô hình mới.
Hiện tại, VKIST đã có một số thành thành quả đáng ghi nhận về cả phần cứng (cơ sở vật chất, trang thiết bị nghiên cứu, văn phòng…) và phần mềm (các quy chế nội bộ, hệ thống lương đặc thù, cơ chế triển khai dự án nghiên cứu...). VKIST đang tập trung năng lực nghiên cứu vào phát triển các lĩnh vực như: Công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, điện tử, vật liệu, công nghệ thực phẩm và môi trường… Mô hình VKIST đang từng bước trở thành tiền đề cho các tổ chức nghiên cứu tại Việt Nam học hỏi và đổi mới, từ đó tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự chuyển mình của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia.
VKIST chính là minh chứng mạnh mẽ nhất cho sự đồng thuận ngày càng rõ nét trong việc nâng tầm hợp tác khoa học công nghệ giữa Việt Nam và Hàn Quốc. Đây cũng được coi là kết quả bước đầu tích cực cho hợp tác khoa học và công nghệ, một trụ cột mới, hình mẫu tiêu biểu trong qua hệ hai nước.
Trong dịp đến thăm VKIST nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 20-22/11/2025 của Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Woo Won Shik, ông đã nhấn mạnh, VKIST đang hiện thực hóa tầm nhìn chung của lãnh đạo cấp cao hai nước về việc coi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là hợp tác trọng tâm trong giai đoạn mới.
*Từ mô hình hợp tác đến động lực phát triển mới
Từ những thành công của VKIST, trên cơ sở xác định rõ định hướng hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữa hai nước, các cơ quan quản lý về khoa học và công nghệ của Việt Nam và Hàn Quốc đã thống nhất thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Tại Khóa họp lần thứ 10 của Ủy ban hỗn hợp hợp tác khoa học và công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc, các nhà lãnh đạo hai nước nhất trí hai bên sẽ tăng cường hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học công nghệ; kết nối hợp tác hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Ngoài ra, Hàn Quốc sẽ hỗ trợ Việt Nam triển khai giai đoạn 2 của Dự án Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST). Hai bên thống nhất cùng tuyển chọn nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo Nghị định thư năm 2025 của Chính phủ hai nước với 6 lĩnh vực ưu tiên: Công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ nano, công nghệ chuyển đổi số, công nghệ khí hậu/môi trường và công nghệ năng lượng sạch, năng lượng tái tạo.
Ngay tại các cuộc tiếp xúc cấp cao trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được cụ thể hóa rõ nét thông qua các phát biểu cấp cao và đặc biệt là hệ thống văn kiện hợp tác được ký kết dưới sự chứng kiến của lãnh đạo hai nước.
Tại hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, hai bên đã nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ. Đồng thời, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Hàn Quốc tiếp tục hỗ trợ triển khai Dự án Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc (VKIST) như một mô hình hợp tác tiêu biểu. Tổng thống Lee Jae Myung khẳng định, Hàn Quốc sẵn sàng chia sẻ công nghệ trong các ngành công nghiệp tương lai như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng sạch, cũng như đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực và kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo giữa hai nước.
Trong 12 văn kiện hợp tác được ký kết giữa Việt Nam và Hàn Quốc sau hội đàm, lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo có nhiều nội dung quan trọng như: Bản ghi nhớ về hợp tác số giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Khoa học, Công nghệ thông tin và Truyền thông Hàn Quốc; Khung Kế hoạch tổng thể hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam – Hàn Quốc; Bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và cơ quan sở hữu trí tuệ Hàn Quốc. Bên cạnh đó, các văn kiện liên quan đến hạ tầng năng lượng, môi trường, y tế hay công nghiệp cũng góp phần mở rộng không gian ứng dụng khoa học công nghệ trong hợp tác song phương.
Những thỏa thuận và cam kết đạt được trong chuyến thăm không chỉ thể hiện mức độ tin cậy chính trị cao, mà còn cho thấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang được hai nước đặt vào vị trí trung tâm, trở thành động lực trực tiếp thúc đẩy hợp tác thực chất và bền vững trong giai đoạn phát triển mới.
Với việc các mô hình hợp tác từng bước được củng cố, cùng hệ thống văn kiện và các lĩnh vực ưu tiên ngày càng cụ thể, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành một trụ cột quan trọng trong quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc. Đây cũng là cơ sở để hai nước tiếp tục mở rộng hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, góp phần đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Hàn Quốc đi vào chiều sâu và thực chất hơn./.
