Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW không phải là bước đi hình thức, mà là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn.
Nhấn mạnh này được Tiến sĩ Tạ Ngọc Trí, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo), đưa ra tại diễn đàn “Từ học tiếng Anh đến học qua tiếng Anh” diễn ra sáng 24/10 tại Hà Nội.
Sự kiện do EdTech Agency (đơn vị cung cấp các dịch vụ chuyên sâu trong lĩnh vực giáo dục và công nghệ giáo dục) phối hợp cùng Tập đoàn Giáo dục Renaissance tại Việt Nam tổ chức.
Diễn đàn thu hút sự quan tâm lớn của giới chuyên môn khi đi sâu tháo gỡ những bài toán cốt lõi trong chiến lược đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong hệ thống giáo dục phổ thông.
Tiến sĩ Tạ Ngọc Trí, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông cho rằng, trang bị năng lực tiếng Anh tốt sẽ là chìa khóa trực tiếp nâng cao chất lượng toàn diện của đội ngũ nhân lực trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Quá trình này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ hạ tầng giáo dục, đội ngũ giáo viên (như giáo viên Toán, Vật lý, Hóa học...) cho đến phương pháp tiếp cận phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam.
Để hiện thực hóa chủ trương trên, Tiến sĩ Tạ Ngọc Trí đề xuất một số giải pháp trọng tâm cần triển khai đồng bộ ở các cơ sở giáo dục. Trước hết, cần kiến tạo môi trường ngôn ngữ, nhà trường phải là nơi tiên phong xây dựng không gian tiếng Anh, tạo cơ hội giao lưu, đồng thời chủ động cung cấp nguồn học liệu phong phú bao gồm tài liệu chuyên khảo, tạp chí và báo chí xuất bản một phần hoặc hoàn toàn bằng tiếng Anh. Đồng thời, cần đổi mới vai trò của giáo viên, trong đó giáo viên cần chuyển đổi tư duy sang trạng thái “cùng học” với học sinh. Thầy cô cần tận dụng các công cụ công nghệ hỗ trợ phát âm, chủ động tham khảo sách giáo khoa quốc tế để chắt lọc nội dung phù hợp, đồng thời không ngừng tự bồi dưỡng, nâng cao năng lực sử dụng từ ngữ chuyên môn thông qua các hệ thống học liệu mở và website uy tín.
Đi sâu vào chuyên môn phương pháp giảng dạy, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo chia sẻ chủ đề: “Đọc hiểu: Nền tảng để tư duy và học các môn thông qua tiếng Anh trong nhà trường”. Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh chỉ ra thực tế rằng “đọc trôi chảy chưa chắc đã hiểu sâu”. Quá trình đọc hiểu thực chất là việc người học tự xây dựng tri thức qua các bước: kết nối văn bản với những điều đã biết, suy luận tìm mối quan hệ và căn cứ, đồng thời liên tục tự kiểm tra để nhận diện và sửa chữa những điểm chưa rõ.
Để có tư duy và học các môn thông qua tiếng Anh trong nhà trường, theo Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh, giáo viên bộ môn đóng vai trò là người dẫn dắt. Ở giai đoạn đầu, giáo viên làm mẫu và gợi ý các câu hỏi tư duy, sau đó để học sinh tự chủ động đặt câu hỏi và kiểm tra mức độ thấu hiểu của chính mình.
Chia sẻ thực tế triển khai tại các cơ sở giáo dục, bà Nguyễn Trần Hà Linh (Quản lý Hợp tác Giáo dục - TimeEdu AsiaVietnam) cho rằng, với hệ sinh thái phát triển năng lực đọc hiểu, kết hợp đánh giá trình độ, cá nhân hóa lộ trình đọc qua thư viện số myON và củng cố khả năng đọc hiểu với Accelerated Reader (AR), giải pháp từ Renaissance giúp nhà trường theo dõi tiến bộ của học sinh, lựa chọn học liệu đọc - hiểu phù hợp và tích hợp hoạt động đọc vào các môn học bằng tiếng Anh.
Trong khuôn khổ diễn đàn, các chuyên gia đã chia sẻ những giải pháp và kinh nghiệm thực tiễn trong hỗ trợ học sinh đọc hiểu, tư duy và học tập bằng tiếng Anh tại tọa đàm “Từ những bài toán thực tế của nhà trường đến các hướng tiếp cận và giải pháp khả thi”.
Các chuyên gia nhìn nhận, việc dịch chuyển từ mô hình "học ngoại ngữ đơn thuần" sang "học các môn khoa học bằng ngoại ngữ" đòi hỏi lộ trình linh hoạt, kiên trì nhưng đây chính là đòn bẩy quan trọng giúp thế hệ học sinh Việt Nam làm chủ tri thức toàn cầu và tự tin bước ra thế giới./.
