Lực lượng chức năng Thủ đô cần tiếp tục vào cuộc một cách quyết liệt, thường xuyên và kiên trì hơn nữa, tránh để diễn ra tình trạng tái chiếm vỉa hè của các quán ăn đêm ở một số địa bàn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm, an toàn giao thông.
Thời gian qua, các lực lượng chức năng của Hà Nội đã đồng loạt ra quân tháo dỡ mái che, biển quảng cáo sai phép, xử lý các điểm lấn chiếm vỉa hè, lòng đường. Việc làm này nhận được sự đồng thuận, tạo hiệu ứng tích cực trong dư luận. Tuy nhiên, tình trạng tái chiếm vỉa hè của các quán ăn đêm vẫn còn diễn ra, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm, nhất là trong thời điểm mùa đông - khi các món ăn nướng, lẩu, thu hút số lượng khách hàng lớn... Thực tế này cho thấy, để việc lập lại trật tự đô thị đạt hiệu quả bền vững, lực lượng chức năng cần tiếp tục vào cuộc một cách quyết liệt, thường xuyên và kiên trì hơn nữa.
*Chưa thực sự trật tự
Theo ghi nhận của phóng viên TTXVN tại một số địa bàn tập trung đông dân cư, các tuyến phố trung tâm hoặc khu vực đông sinh viên, sau đợt ra quân của lực lượng chức năng địa phương, tình hình an ninh trật tự trên địa bàn đã có chuyển biến rõ rệt, vỉa hè tại một số tuyến phố đã trở nên thông thoáng, không còn tình trạng hàng hóa bày bán lấn chiếm vỉa hè.
Tuy nhiên, trong khi ban ngày trật tự đô thị được duy trì khá nghiêm túc thì vào chiều tối, tình trạng lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh lại tái diễn. Nhiều hộ kinh doanh bày bàn ghế, hàng hóa tràn xuống lòng đường, vỉa hè, gây cản trở giao thông và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người đi bộ, đặc biệt là các quán ăn đêm, quán nướng, lẩu. Việc buông lỏng quản lý theo khung giờ khiến những nỗ lực lập lại trật tự đô thị ban ngày chưa phát huy hiệu quả bền vững, làm phát sinh tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa”. Thực tế này cho thấy cần có các biện pháp quản lý đồng bộ, duy trì kiểm tra, xử lý thường xuyên, đặc biệt vào thời điểm chiều tối, nhằm bảo đảm trật tự, mỹ quan đô thị và quyền lợi chính đáng của người dân.
Khoảng 20 giờ mỗi tối, dọc vỉa hè đường Văn Hội (phường Đông Ngạc), từng tốp sinh viên của một số trường Đại học, Học viện đóng chân trên địa bàn tấp nập ra vào các quán xiên nướng. Không khí ăn uống kéo dài đến khuya, các quán hàng tạm thời chiếm trọn phần vỉa hè, thậm chí tràn xuống sát lòng đường. Bàn ghế nhựa được kê san sát, bếp than đỏ lửa, khói nướng quyện mùi gia vị bay mù mịt, át cả lối đi bộ vốn đã hẹp. Dòng người qua lại phải len lỏi giữa các bàn ăn hoặc buộc đi xuống lòng đường, tiềm ẩn nguy cơ va chạm, tai nạn giao thông. Đáng lo ngại, sau mỗi đêm, vỉa hè lại ngổn ngang rác thải như que tre, cốc nhựa, túi nilon; nước thải từ hoạt động chế biến, ăn uống chảy loang lổ, gây mất vệ sinh môi trường và làm xấu mỹ quan đô thị.
Tại khu vực phố Viên (phường Đông Ngạc), đoạn trước cổng Đại học Mỏ - Địa chất, tình trạng lấn chiếm vỉa hè cũng diễn ra tương tự, với 4–5 quán nướng bao vây toàn bộ lối đi bộ. Cảnh nhếch nhác tái diễn thường xuyên, không chỉ làm mất mỹ quan đô thị mà còn dấy lên nhiều lo ngại về vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm.
Không chỉ xuất hiện ở các khu vực xa trung tâm, tình trạng quán ăn đêm lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh vẫn tồn tại tại một số tuyến phố trung tâm. Hiện tượng này đặc biệt rõ vào những tối cuối tuần hoặc khi thời tiết chuyển lạnh – thời điểm các quán lẩu, quán nướng thu hút đông khách và mở rộng không gian kinh doanh ra ngoài phạm vi cho phép.
Thực trạng trên khiến không ít người dân bức xúc, đồng thời lo ngại việc lấn chiếm vỉa hè sẽ nhanh chóng tái diễn, thậm chí gia tăng về quy mô nếu công tác quản lý không được duy trì thường xuyên và xử lý quyết liệt. Nhiều ý kiến cho rằng hoạt động kiểm tra, nhắc nhở chủ yếu diễn ra vào ban ngày hoặc theo các đợt cao điểm, chưa đủ sức răn đe, trong khi nhu cầu kinh doanh buổi tối luôn lớn, dễ dẫn tới tâm lý “nhờn luật”.
Đáng chú ý, nhiều quán ăn đêm sử dụng bếp than, bếp gas mini, bếp cồn… ngay trên vỉa hè, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao, nhất là trong điều kiện không gian chật hẹp, tập trung đông người. Điều này không chỉ đe dọa an toàn của thực khách mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự, an toàn và mỹ quan đô thị trên địa bàn.
*Hệ lụy ảnh hưởng tới sức khỏe
Tình trạng lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh ăn uống không chỉ đơn thuần là vi phạm trật tự đô thị mà còn kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Bác sĩ Nguyễn Duy Bích (Bệnh viện E) cho rằng, nhiều quán ăn vỉa hè thiếu cơ sở vật chất cần thiết như tủ bảo quản thực phẩm, nguồn nước sạch đạt chuẩn. Thức ăn nhiều khi được đặt ngay cạnh cống rãnh, rác thải, trong khi quy trình sơ chế gần như không được kiểm soát... Thực phẩm thường được sơ chế qua loa, dụng cụ nấu nướng không được vệ sinh đúng quy trình, làm gia tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng.
“Người dân ăn vào có thể mắc các bệnh về tiêu hóa. Ngoài ra, còn có thể dẫn đến nhiều bệnh nguy hiểm như viêm gan. Dầu mỡ tại các quán ăn vỉa hè thường được chủ quán tái sử dụng nhiều lần, làm gia tăng chất béo chuyển hóa - yếu tố làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, gan nhiễm mỡ và xơ vữa động mạch”, bác sĩ Nguyễn Duy Bích cảnh báo.
Anh Bùi Văn Tiến Dũng (phường Đông Ngạc, Hà Nội) cũng bày tỏ lo lắng về việc các quán ăn bày bàn ghế sát lòng đường, thu hút đông người tụ tập ăn uống vào buổi tối khiến vỉa hè bị “xóa sổ”, người đi bộ buộc phải đi xuống lòng đường, làm gia tăng nguy cơ tai nạn giao thông, đặc biệt trong khung giờ cao điểm và về đêm.
“Tôi cho rằng, các gia đình nên nhắc nhở con em thay đổi thói quen tiện đâu ăn đó để đảm bảo sức khỏe. Nếu không có cầu thì cung sẽ tự triệt tiêu, điều này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe bản thân mà còn tạo sức ép xã hội, buộc người kinh doanh phải tuân thủ các quy định. Cùng với đó, sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ và thường xuyên của các cơ quan chức năng là yếu tố then chốt để chấm dứt tình trạng “trật tự ban ngày, lộn xộn ban đêm”, trả lại vỉa hè đúng công năng, bảo đảm trật tự, an toàn đô thị”, anh Dũng chia sẻ.
Thực tế cho thấy, thời gian qua, các lực lượng chức năng của Thủ đô đã thường xuyên tổ chức kiểm tra, xử lý, ra quân lập lại trật tự đô thị, nhất là tại các tuyến phố, khu vực tập trung đông hàng quán vỉa hè. Nhiều điểm nóng về lấn chiếm vỉa hè, lòng đường đã được chấn chỉnh, trật tự đô thị từng bước được cải thiện, góp phần nâng cao ý thức chấp hành của một bộ phận người dân và hộ kinh doanh. Tuy nhiên, để những kết quả này thực sự bền vững, công tác quản lý cần được duy trì thường xuyên, liên tục, tránh tình trạng “ra quân ban ngày, tái diễn ban đêm”.
Việc lập lại trật tự vỉa hè không thể trông chờ vào những chiến dịch ngắn hạn, mang tính phong trào, mà đòi hỏi sự vào cuộc thường xuyên, bền bỉ của các lực lượng chức năng cùng sự đồng thuận từ người dân. Khi ý thức tuân thủ pháp luật trong kinh doanh và sinh hoạt được nâng lên, các hoạt động buôn bán được sắp xếp khoa học, kiểm soát chặt chẽ về vệ sinh, an toàn, vỉa hè mới có thể được sử dụng đúng mục đích. Đó cũng là điều kiện để không gian đô thị Hà Nội vừa giữ được nhịp sống sôi động, vừa bảo đảm trật tự, an toàn và văn minh./.
