Hà Nội đẩy nhanh hệ thống cống bao sông Lừ tăng hiệu quả xử lý nước thải Yên Xá
Hà Nội đang thúc đẩy thi công gần 7,9 km cống bao dọc sông Lừ, hướng tới đưa thêm khoảng 75.000 m³ nước thải mỗi ngày đêm về nhà máy, góp phần giảm ô nhiễm các dòng sông nội đô.
Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá đã vận hành từ tháng 6/2024 nhưng hệ thống thu gom tại một số lưu vực vẫn chưa hoàn thiện. Hà Nội đang thúc đẩy thi công gần 7,9 km cống bao dọc sông Lừ, hướng tới đưa thêm khoảng 75.000 m³ nước thải mỗi ngày đêm về nhà máy, góp phần giảm ô nhiễm các dòng sông nội đô.
Dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá là một trong những công trình hạ tầng môi trường trọng điểm của Hà Nội. Với hệ thống thu gom trải rộng qua nhiều khu vực đô thị, dự án được kỳ vọng góp phần cải thiện chất lượng nước sông Tô Lịch, sông Lừ và những lưu vực liên quan.
Tuy nhiên, hiệu quả của một nhà máy xử lý nước thải phụ thuộc trực tiếp vào khả năng thu gom nước thải từ các khu dân cư. Khi các tuyến cống bao chưa hoàn thiện, lượng nước đưa về nhà máy chưa thể phản ánh đầy đủ năng lực xử lý theo thiết kế.
Theo thông tin UBND thành phố Hà Nội công bố tại cuộc kiểm tra công trường ngày 20/2/2026, gói thầu số 1 xây dựng nhà máy và gói thầu số 2 xây dựng tuyến ống dọc sông Tô Lịch đã hoàn thành, đưa vào vận hành từ tháng 6/2024. Công suất xử lý được ghi nhận khoảng 230.000 m³/ngày đêm.
Hai hạng mục còn lại đang triển khai gồm hệ thống cống bao sông Lừ và hệ thống thu gom khu vực Hà Đông - khu đô thị mới. Trong đó, gói thầu số 49 xây dựng hệ thống cống bao sông Lừ được thành phố yêu cầu đẩy nhanh tiến độ.
Gói thầu số 49 có tổng giá trị hợp đồng hơn 672,7 tỷ đồng, thực hiện tại các phường Kim Liên, Phương Liệt và Định Công. Công trình có nhiệm vụ thu gom nước thải dọc sông Lừ, dẫn về Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá với lưu lượng dự kiến khoảng 75.000 m³/ngày đêm.
Theo thiết kế được phê duyệt, hệ thống cống bao dài khoảng 7.876 m. Trong đó, gần 3.852 m thi công bằng phương pháp đào mở, còn khoảng 4.024 m sử dụng phương pháp khoan kích ngầm.
Việc áp dụng nhiều phương pháp thi công xuất phát từ đặc điểm tuyến cống đi qua khu vực đô thị có mật độ dân cư và hạ tầng kỹ thuật lớn. Các vị trí đào mở phải được tổ chức rào chắn, bảo đảm an toàn giao thông; trong khi thi công ngầm đòi hỏi kiểm soát chặt điều kiện địa chất và các công trình hiện hữu.
Theo hợp đồng, gói thầu số 49 có thời hạn hoàn thành vào tháng 10/2027. Tuy nhiên, thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, Ban Quản lý dự án đang yêu cầu nhà thầu tăng tốc, phấn đấu cơ bản hoàn thành trong năm 2026.
Tại cuộc kiểm tra công trường ngày 20/2, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu các đơn vị tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án chống úng ngập và hạ tầng môi trường trọng điểm, bảo đảm chất lượng, an toàn thi công.
Để đáp ứng yêu cầu này, nhà thầu gói số 49 cam kết huy động bổ sung nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công ba ca, bốn kíp. Trong dịp Tết Nguyên đán 2026, đơn vị đã bố trí 25 nhân sự cùng máy móc, thiết bị làm việc xuyên Tết.
Đối với hệ thống xử lý nước thải Yên Xá, việc hoàn thiện cống bao sông Lừ có ý nghĩa quan trọng vì giúp mở rộng phạm vi thu gom, hạn chế lượng nước thải chưa qua xử lý chảy trực tiếp vào sông.
Dù vậy, mục tiêu cơ bản hoàn thành gói thầu trong năm 2026 là yêu cầu phấn đấu tại thời điểm thành phố kiểm tra công trường, chưa phải xác nhận toàn bộ tuyến cống đã hoàn thành hoặc được nghiệm thu.
Bên cạnh tiến độ xây lắp, các đơn vị cần phối hợp xử lý những vướng mắc về hạ tầng kỹ thuật, tổ chức giao thông và hoàn trả mặt đường tại các vị trí thi công. Đây là những công việc có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân trong thời gian triển khai dự án.
Khi hệ thống thu gom được hoàn thiện đồng bộ, Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá sẽ có thêm điều kiện phát huy năng lực vận hành. Đẩy nhanh gói thầu cống bao sông Lừ vì vậy là một nhiệm vụ quan trọng trong quá trình xử lý ô nhiễm nguồn nước, từng bước cải thiện môi trường các dòng sông nội đô Hà Nội./.
