Nhiều mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương từng bước phát huy hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới.
Thông qua hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học - kỹ thuật, phát triển kinh tế tập thể và kết nối tiêu thụ nông sản, Hội Nông dân tỉnh Vĩnh Long đang phát huy vai trò cầu nối, giúp hội viên đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và cải thiện thu nhập. Nhiều mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương từng bước phát huy hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới.
*Chuyển đổi sản xuất, nâng cao giá trị kinh tế
Tại xã Phong Thạnh, nhiều hội viên nông dân mạnh dạn chuyển đổi diện tích đất trồng lúa, vườn tạp kém hiệu quả sang các mô hình sản xuất có giá trị kinh tế cao hơn. Việc kết hợp nhiều loại cây trồng, đa dạng hóa sản phẩm và tăng cường liên kết tiêu thụ đang mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện sản xuất của từng hộ gia đình.
Một trong những mô hình tiêu biểu là vườn dừa sáp xen ca cao của ông Lý Quốc Việt ở ấp II, xã Phong Thạnh. Trên diện tích 2,1 ha trước đây trồng lúa, ông từng bước cải tạo trồng chuối, đến năm 2019, ông Việt chuyển sang trồng 600 gốc dừa sáp. Sau hai năm, khi vườn dừa phát triển ổn định, ông trồng xen thêm 600 cây ca cao nhằm tận dụng diện tích đất và đa dạng nguồn thu.
Theo ông Việt, hiện vườn dừa mỗi tháng cho thu hoạch khoảng 3 thiên dừa khô (1 thiên bằng 1.200 quả) và 500 quả dừa sáp. Đối với ca cao, vào mùa mưa, sản lượng thu hoạch có thể đạt khoảng 300 kg/tuần, trong khi mùa nghịch chỉ còn vài chục kg. Với giá dừa sáp dao động từ 60.000 - 70.000 đồng/quả, ca cao khoảng 10.000 đồng/kg, cùng nguồn thu từ dừa khô, gia đình ông có thu nhập hơn 300 triệu đồng/năm.
Ông Việt cho biết, việc trồng xen giúp gia đình tận dụng tốt diện tích đất, có thêm nguồn thu từ các loại nông sản và giảm phụ thuộc vào một sản phẩm. So với trồng lúa trước đây trên cùng diện tích, mô hình mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn, tạo điều kiện để gia đình tiếp tục đầu tư sản xuất.
Bên cạnh mô hình dừa sáp xen ca cao, xã Phong Thạnh còn duy trì nhiều mô hình kinh tế khác như trồng rau nhút tại ấp I với diện tích 55,9 ha; trồng lúa tại ấp IV; trồng dừa sáp cấy phôi tại ấp III và ấp IV với diện tích 41,2 ha; nuôi ếch thương phẩm tại ấp Đồng Điền và trồng nhãn cơm xuồng vàng tại ấp Rạch Đùi với diện tích 10,1 ha. Các mô hình góp phần đa dạng hóa sinh kế, khai thác tiềm năng đất đai và tạo thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho nông dân.
Chủ tịch Hội Nông dân xã Phong Thạnh Khưu Chí Cường cho biết, cùng với việc vận động hội viên chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện địa phương và nhu cầu thị trường, Hội Nông dân xã luôn quan tâm thúc đẩy liên kết sản xuất thông qua các tổ hợp tác, tổ hội nghề nghiệp, tạo điều kiện để hội viên tiếp cận quy trình canh tác mới và đầu ra ổn định hơn. Đối với những mô hình hiệu quả, Hội khuyến khích nông dân trao đổi kinh nghiệm, duy trì sản xuất và từng bước nhân rộng.
Điển hình là mô hình liên kết trồng lúa ST25 giữa Chi hội Nông dân nghề nghiệp trồng lúa chất lượng cao ST25 và Công ty TNHH Một thành viên Quốc Khương BIOFARM tại xã Phong Thạnh. Mô hình được thử nghiệm trên diện tích gần 30 ha trong vụ Đông Xuân 2025-2026, sau đó mở rộng lên gần 75 ha trong vụ Hè Thu 2026, với 73 thành viên tham gia. Theo thỏa thuận, doanh nghiệp cung ứng phân bón, thuốc và hỗ trợ một phần chi phí cấy; các khoản đầu tư được đối trừ sau thu hoạch. Đáng chú ý, doanh nghiệp bao tiêu lúa với giá cố định 8.000 đồng/kg, cao hơn giá thị trường cùng thời điểm từ 1.700-1.800 đồng/kg.
Tham gia mô hình, ông Thạch Phône, ở ấp III, xã Phong Thạnh cho biết, trước đây nông dân chủ yếu tự lựa chọn giống, mua vật tư và tìm đầu ra sau thu hoạch. Khi tham gia tổ hội nghề nghiệp, quy trình sản xuất được thống nhất, vật tư được doanh nghiệp đầu tư và sản phẩm được bao tiêu theo mức giá thỏa thuận trước.
Ông Thạch Phône, ở ấp III, xã Phong Thạnh cho biết, trước đây nông dân chủ yếu tự lo từ khâu chọn giống, mua vật tư đến tìm đầu ra. Khi tham gia mô hình, các thành viên thực hiện thống nhất quy trình sản xuất, giảm bớt khâu tự xoay xở đầu vào và đầu ra. Giá lúa bao tiêu trong vụ Hè Thu cao hơn giá thị trường góp phần tăng lợi nhuận cho người sản xuất, nhất là trong điều kiện thời tiết không thuận lợi, nhiều diện tích lúa bị giảm năng suất.
Xã Phong Thạnh hiện có 5.527 hội viên, trong đó 1.842 hội viên tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã, chiếm 33,3%. Việc tập hợp nông dân theo ngành nghề, lĩnh vực sản xuất góp phần tạo điều kiện để hội viên trao đổi kinh nghiệm, tiếp cận thông tin thị trường và từng bước nâng cao tính liên kết trong sản xuất.
*Tăng cường hỗ trợ vốn, kết nối tiêu thụ nông sản
Tỉnh Vĩnh Long hiện có trên 366.200 hội viên Hội Nông dân. Từ thực tiễn cơ sở, Hội Nông dân tỉnh xác định hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học - kỹ thuật, phát triển kinh tế tập thể và mở rộng thị trường tiêu thụ là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất cho hội viên.
Trong 9 tháng năm 2026, các cấp Hội đã hỗ trợ thành lập 110 tổ hợp tác và 43 hợp tác xã; vận động 179.365 hộ đăng ký Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”, vượt 103% kế hoạch năm. Toàn tỉnh có hơn 90.000 hội viên tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã, góp phần mở rộng các hình thức liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị và nâng cao khả năng tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường.
Cùng với phát triển kinh tế tập thể, Hội vận động hội viên chuyển đổi cơ cấu sản xuất phù hợp, áp dụng quy trình canh tác an toàn, xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và nâng cao chất lượng sản phẩm. Nhiều mô hình như trồng dừa hữu cơ, bưởi da xanh và sầu riêng theo tiêu chuẩn VietGAP, sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, trồng rau trong nhà lưới và ứng dụng công nghệ cao được hỗ trợ triển khai tại các địa phương.
Để tạo điều kiện cho hội viên đầu tư sản xuất, Hội Nông dân tỉnh tiếp tục phát huy hiệu quả Quỹ Hỗ trợ nông dân, đồng thời phối hợp với các ngân hàng tạo nguồn vốn phục vụ phát triển kinh tế hộ gia đình và các mô hình liên kết.
Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Vĩnh Long Quảng Thanh Tú cho biết, 9 tháng năm 2026, Quỹ Hỗ trợ nông dân tỉnh giải ngân 33 dự án với tổng số tiền hơn 21,5 tỷ đồng cho 382 hộ vay. Lũy kế đến nay, nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân toàn tỉnh đạt hơn 146,2 tỷ đồng. Bên cạnh đó, các cấp Hội phối hợp quản lý nguồn vốn tín dụng chính sách và vốn vay qua Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, giúp hội viên có thêm điều kiện đầu tư sản xuất, cải thiện sinh kế.
Hoạt động chuyển giao khoa học - kỹ thuật được đẩy mạnh với 86 cuộc tập huấn, 18 cuộc hội thảo, thu hút 5.085 lượt hội viên, nông dân tham dự; phối hợp mở 11 lớp đào tạo nghề với 248 học viên. Nội dung tập huấn tập trung vào kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, nhân giống cây ăn trái và các phương thức sản xuất phù hợp với điều kiện từng địa phương.
Song song với hỗ trợ đầu vào, Hội chú trọng kết nối tiêu thụ, quảng bá sản phẩm và mở rộng thị trường. Trong 9 tháng qua, các cấp Hội phối hợp đưa 112 sản phẩm của hội viên, nông dân lên sàn thương mại điện tử; duy trì 4 điểm tập kết nông sản, hỗ trợ quảng bá sản phẩm đặc trưng và sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP. Qua đó, nông dân có thêm kênh giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm, từng bước giảm khó khăn trong khâu đầu ra.
Công tác chuyển đổi số cũng được triển khai nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thông tin và ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh. Toàn tỉnh có trên 228.300 hội viên được trang bị kỹ năng số; gần 62.700 hội viên được hướng dẫn cài đặt, đăng ký và sử dụng ứng dụng Nông dân Việt Nam. Đây là cơ sở để hội viên từng bước tiếp cận thông tin thị trường, quảng bá sản phẩm và mở rộng phương thức tiêu thụ nông sản trên môi trường số.
Theo Hội Nông dân tỉnh Vĩnh Long, thời gian tới, các cấp Hội tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở; chú trọng đào tạo nghề, chuyển giao khoa học - kỹ thuật, hỗ trợ vốn và nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả. Hội cũng tăng cường kết nối nông dân với hợp tác xã, doanh nghiệp và đơn vị tiêu thụ; hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, phát triển thương mại điện tử và liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.
Với các giải pháp đồng bộ, Hội Nông dân tỉnh Vĩnh Long tiếp tục phát huy vai trò đồng hành cùng hội viên, nông dân trong phát triển sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và cải thiện thu nhập, góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững./.
