Phát triển điện mặt trời mái nhà được xác định là một trong những giải pháp có lợi thế về thời gian triển khai, không phải thu hồi, giải phóng mặt bằng và góp phần giảm áp lực lên hệ thống truyền tải.
Sáng 3/10, tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, nhu cầu điện của Việt Nam hiện tăng khoảng 10% mỗi năm, trong khi việc phát triển các dự án nguồn điện và lưới điện cần nhiều thời gian. Vì vậy, phát triển điện mặt trời mái nhà được xác định là một trong những giải pháp có lợi thế về thời gian triển khai, không phải thu hồi, giải phóng mặt bằng và góp phần giảm áp lực lên hệ thống truyền tải.
Theo Thứ trưởng, thời gian qua, điện mặt trời mái nhà phát triển tương đối nhanh, đóng góp một phần đáng kể vào việc đáp ứng nhu cầu điện của quốc gia. Theo thống kê của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), tổng công suất điện mặt trời mái nhà trên toàn quốc hiện đạt khoảng 11.000 MWp.
Chính phủ và Bộ Công Thương đang thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà, trong đó Bộ đã trình Chính phủ ban hành Chỉ thị số 10 với các giải pháp khuyến khích tổ chức, cá nhân phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ; khuyến khích lắp đặt hệ thống pin lưu trữ; phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Trong Quy hoạch điện VIII, Bộ Công Thương đã phân bổ chỉ tiêu phát triển điện mặt trời mái nhà đến từng địa phương. Bộ cũng tổ chức các hội nghị trực tuyến, đề nghị UBND các tỉnh triển khai quyết liệt các giải pháp thúc đẩy phát triển, trong đó có việc ban hành chính sách hỗ trợ theo thẩm quyền. Hiện một số địa phương đã ban hành chính sách hỗ trợ và Bộ sẽ tiếp tục đôn đốc các địa phương thực hiện trong thời gian tới.
Về phát triển các nguồn điện trong giai đoạn tới, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài cho biết tiến độ triển khai Quy hoạch điện VIII thời gian qua còn chậm do nhiều nguyên nhân. Để bảo đảm mục tiêu đến năm 2030, Bộ Công Thương đang tập trung rà soát hai nội dung chính.
Một là rà soát, sửa đổi Luật Điện lực nhằm hoàn thiện thể chế. Hai là rà soát, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, thay thế và cập nhật các nguồn điện chậm tiến độ theo tinh thần các nghị quyết của Quốc hội và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Thứ trưởng Bộ Công Thương cho rằng, trong các cơ chế, chính sách, vấn đề quan trọng là thúc đẩy triển khai các dự án nguồn điện và lưới điện trong Quy hoạch điện VIII. Theo phân cấp, phân quyền, các địa phương chịu trách nhiệm chủ quản đầu tư các dự án nguồn và lưới điện trên địa bàn.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương dự kiến trình dự án Luật Điện lực (sửa đổi) tại kỳ họp Quốc hội tháng 10/2026, nhằm tháo gỡ tối đa các rào cản, tạo điều kiện thu hút nguồn lực đầu tư phát triển nguồn và lưới điện.
Cùng với phát triển nguồn cung, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài nhấn mạnh cần triển khai quyết liệt các giải pháp tiết kiệm điện theo Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, qua đó góp phần đáp ứng nhu cầu tăng trưởng điện khoảng 10% mỗi năm, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế.
* Điều hành tín dụng đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng
Cũng tại họp báo, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà đã trả lời về vấn đề điều hành tín dụng đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng, bảo đảm an toàn hệ thống và kiểm soát lạm phát.
Theo ông Phạm Thanh Hà, đến ngày 30/9, tổng dư nợ của hệ thống các tổ chức tín dụng khoảng 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm ngoái và tăng 16,69% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này phù hợp với mục tiêu của Ngân hàng Nhà nước đề ra cho cả năm nay.
Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tạo dư địa cho các tổ chức tín dụng cấp tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên, công trình, dự án trọng điểm của nền kinh tế, hỗ trợ tăng trưởng. Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn không tính vào dư nợ tín dụng cần phải kiểm soát đối với dư nợ phát sinh trong lĩnh vực quan trọng như nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất, các nhà hàng, khách sạn, khu du lịch sinh thái, khu nghỉ dưỡng; không tính vào dư nợ tín dụng tăng thêm cho các công trình, dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, tính chất liên kết giữa các vùng, địa phương và thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Đầu tháng 8, Ngân hàng Nhà nước cũng đã chỉ đạo và khuyến khích các ngân hàng thương mại chủ động đăng ký và tham gia chương trình tín dụng hướng tới các động lực tăng trưởng của nền kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Với 4 ngân hàng thương mại nhà nước đầu tiên đăng ký, đến nay đã có 19 ngân hàng thương mại thông báo tham gia chương trình với quy mô khoảng 409 nghìn tỷ đồng. Theo số liệu thống kê, đã có 10 ngân hàng giải ngân cho khách hàng, với tổng số 12.900 lượt khách hàng có dư nợ. Tổng dư nợ đạt khoảng 18,6 nghìn tỷ đồng, mức lãi suất thấp hơn từ 1-3,6% so với mức lãi suất cho vay thông thường của chính các ngân hàng thương mại.
Để góp phần cùng Chính phủ, các cấp, các ngành thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, trong quý IV, ông Phạm Thanh Hà cho biết, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục rà soát, chỉnh sửa, hoàn thiện các khuôn khổ pháp lý, cơ chế chính sách về tín dụng; đồng thời chỉ đạo các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại tập trung tín dụng vào những lĩnh vực ưu tiên, động lực của tăng trưởng kinh tế, kiểm soát chặt chẽ các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Tích cực triển khai các chương trình, chính sách tín dụng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, kịp thời triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp. Các tổ chức tín dụng cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, quy trình, tăng cường áp dụng công nghệ số, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khách hàng trong tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng.
Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà thông tin, ngành Ngân hàng sẽ đẩy mạnh các chương trình tín dụng với lãi suất ưu đãi hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa; cho vay đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản, liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nhà ở xã hội; chương trình tín dụng, đầu tư về hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược. Ngoài tín dụng thương mại của hệ thống các tổ chức tín dụng, các ngân hàng thương mại, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục chỉ đạo và hỗ trợ Ngân hàng Chính sách xã hội đẩy mạnh công tác tín dụng chính sách cho đối tượng thuộc các Chương trình mục tiêu theo chỉ đạo của Chính phủ./.
