Không chỉ giới thiệu các giá trị truyền thống, phiên chợ còn tạo không gian để du khách trực tiếp tìm hiểu đời sống, nghề thủ công và nét hiếu khách của đồng bào Cơ Tu.
Trong hai ngày 14 và 15/11/2026, sự kiện “Phiên chợ Cơ Tu - Hương sắc núi rừng” diễn ra tại Trung tâm Du lịch cộng đồng Tà Lang - Giàn Bí, phường Hải Vân, thành phố Đà Nẵng mang đến cho người dân và du khách những trải nghiệm văn hóa đặc sắc. Không chỉ giới thiệu các giá trị truyền thống, phiên chợ còn tạo không gian để du khách trực tiếp tìm hiểu đời sống, nghề thủ công và nét hiếu khách của đồng bào Cơ Tu.
* Đánh thức bản sắc qua những trải nghiệm nguyên bản
Giữa không gian núi rừng xanh mát của Tà Lang - Giàn Bí, “Phiên chợ Cơ Tu - Hương sắc núi rừng” mở ra một cách khám phá Đà Nẵng gần gũi và sâu sắc hơn. Thay vì chỉ tham quan, ngắm cảnh, du khách được khuyến khích dừng chân, tương tác trực tiếp với người dân bản địa. Một cuộc gặp gỡ có thể bắt đầu bên khung dệt thổ cẩm, nơi du khách tìm hiểu cách những sợi chỉ đan cài, tạo nên các hoa văn truyền thống tinh xảo.
Tại không gian nghề thủ công với các hoạt động dệt thổ cẩm, đan lát và điêu khắc gỗ, du khách không chỉ quan sát nghệ nhân thao tác mà còn được hướng dẫn tự tay trải nghiệm. Việc trực tiếp cầm nan tre, chọn sợi dệt hay tìm hiểu cách xử lý vật liệu giúp người tham gia cảm nhận sự khéo léo, tỉ mỉ và kiên nhẫn của người thợ. Những câu chuyện về ý nghĩa hoa văn, công dụng của vật dụng đan lát hay hành trình học nghề của người dân cũng giúp du khách hiểu hơn về giá trị văn hóa ẩn sau mỗi sản phẩm.
Nhờ đó, mỗi tấm thổ cẩm hay món đồ thủ công được lựa chọn mang về không chỉ là vật lưu niệm mà còn gắn với câu chuyện và bàn tay của người làm ra sản phẩm.
Cùng với nghề thủ công, không gian ẩm thực mang chủ đề “Vị của núi - Hương của rừng - Tình người bản địa” cũng thu hút đông đảo người tham gia. Tại đây, du khách vừa được thưởng thức các món ăn truyền thống của đồng bào Cơ Tu vừa có cơ hội trực tiếp tham gia vào các công đoạn chế biến như giã gạo, gói và nấu bánh sừng trâu. Qua từng thao tác dưới sự hướng dẫn tận tình của người dân địa phương, du khách hiểu thêm về sự công phu trong khâu chuẩn bị cũng như nét tinh tế trong văn hóa ẩm thực vùng cao.
Các gian hàng trưng bày nông sản, sản phẩm OCOP và đặc sản phường Hải Vân trở thành điểm dừng chân của nhiều du khách. Hoạt động giới thiệu, mua bán sản vật ngay tại phiên chợ không chỉ giúp quảng bá sản phẩm địa phương mà còn mở rộng cơ hội tiêu thụ, tạo thêm thu nhập cho người dân, góp phần gắn hoạt động du lịch với sinh kế cộng đồng.
Không khí phiên chợ thêm sôi động với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc. Du khách được thưởng thức những làn điệu nói lý, hát lý mộc mạc, âm thanh của nhạc cụ truyền thống và điệu múa tung tung da dá (tung tung za zá) giàu sức sống. Đặc biệt, chương trình giao lưu “Thanh âm núi rừng - Giao hòa bản sắc” tạo cơ hội để du khách cùng hòa nhịp với người dân, xóa nhòa khoảng cách giữa người biểu diễn và khán giả, qua đó tăng cường sự giao lưu, gắn kết.
Đằng sau sức hút của phiên chợ là nỗ lực bền bỉ của cộng đồng địa phương và chính quyền các cấp trong việc gìn giữ những giá trị văn hóa đang đứng trước nguy cơ mai một.
Chia sẻ về hành trình gắn bó với văn hóa dân tộc, nghệ nhân Hồ Thị Minh Tâm cho biết, chị đến với các làn điệu dân ca và nghề thủ công truyền thống như một cơ duyên với mong muốn góp phần khôi phục bản sắc quê hương. Theo chị, việc học hát lý hay đan lát đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ, phải lắng nghe và học hỏi từng câu hát, từng kỹ thuật từ các bậc tiền bối. Dù gặp không ít khó khăn, chị cùng những người tâm huyết trong cộng đồng vẫn nỗ lực duy trì và truyền dạy cho thế hệ trẻ.
Nhờ sự quan tâm của Nhà nước và chính quyền địa phương trong định hướng phát triển du lịch gắn với văn hóa cộng đồng, đời sống gia đình chị Tâm đã ổn định hơn trước. Những khúc hát ca ngợi Đảng, quê hương đổi mới hòa cùng vũ điệu tung tung da dá không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc mà còn trở thành cầu nối đưa văn hóa Cơ Tu đến gần hơn với du khách.
Cùng gia đình đi du lịch Việt Nam, trực tiếp tham gia trải nghiệm Phiên chợ, ông Einoras, du khách đến từ Cộng hòa Litva bày tỏ sự ấn tượng sâu sắc trước vẻ đẹp thiên nhiên và lòng mến khách của người dân Đà Nẵng. Thông qua việc tự tay trải nghiệm và giao lưu cùng bà con, ông có cơ hội hiểu rõ hơn những nét văn hóa đặc trưng của đồng bào Cơ Tu cũng như cảm nhận chân thực nhịp sống bình dị, ấm áp của con người nơi đây.
* Gắn kết bảo tồn văn hóa với phát triển sinh kế bền vững
Tổ dân phố Tà Lang - Giàn Bí hiện có 286 hộ gia đình với 984 nhân khẩu, 100% là đồng bào Cơ Tu. Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống gắn liền với phát triển du lịch cộng đồng giữ vai trò đặc biệt thiết yếu. Hướng đi này không chỉ giúp gìn giữ bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc mà còn mang lại những chuyển biến tích cực về kinh tế, giúp đời sống vật chất và tinh thần của bà con ngày càng khởi sắc, ổn định.
Chủ tịch UBND phường Hải Vân Nguyễn Thúc Dũng cho biết, phường rất quan tâm kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Cơ Tu. Thời gian qua, phường Hải Vân đã triển khai đồng bộ nhiều chủ trương thiết thực như đầu tư hạ tầng Trung tâm Du lịch văn hóa cộng đồng; tổ chức các lớp truyền dạy nghề đan lát, tạc tượng, dệt vải nhằm tạo sinh kế tại chỗ; hỗ trợ người dân tham gia thị trường lao động nước ngoài; đồng thời đẩy mạnh quảng bá, đưa nông đặc sản và sản phẩm OCOP của bà con tiếp cận gần hơn với du khách thông qua các phiên chợ.
Đặc biệt, sự ra đời của Hợp tác xã du lịch sinh thái cộng đồng cùng các câu lạc bộ bảo tồn văn hóa dựa trên tinh thần tự nguyện đóng góp vốn của chính đồng bào Cơ Tu tại Tà Lang - Giàn Bí được xem là minh chứng rõ nét cho ý chí đồng lòng, khát vọng vươn lên làm giàu chính đáng ngay trên mảnh đất quê hương. Nhân dịp Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, lãnh đạo phường Hải Vân bày tỏ niềm tin bà con tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, trân trọng, gìn giữ và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống quý báu của dân tộc cho các thế hệ mai sau.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Thu Hiền nhận định, phiên chợ không đơn thuần là hoạt động giao thương mà thực sự là không gian kết nối, lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp của đồng bào Cơ Tu. Từ những điệu múa tung tung da dá, âm vang nhạc cụ truyền thống đến nghề dệt thổ cẩm và hương vị ẩm thực núi rừng, sự kiện đã tái hiện một bức tranh văn hóa Cơ Tu sinh động, giàu màu sắc. Điều này góp phần thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng, từng bước xây dựng Tà Lang - Giàn Bí trở thành điểm đến du lịch cộng đồng giàu bản sắc, quảng bá hiệu quả hình ảnh quê hương Hải Vân đến với du khách trong nước và quốc tế./.
