Việc triển khai mô hình “3 nhà” được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong chuyển giao công nghệ, nâng cao năng suất và giá trị nông sản đặc sản địa phương.
Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được nhiều địa phương đưa vào trực tiếp các bài toán phát triển kinh tế, từ nâng cao năng suất, đổi mới công nghệ đến phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường. Những cách làm mới trong đặt hàng nhiệm vụ, kết nối viện trường với doanh nghiệp và đầu tư cho hạ tầng công nghệ đang tạo thêm dư địa để các địa phương đổi mới mô hình tăng trưởng.
*Quyết tâm từ địa phương
Quảng Ninh hiện là một trong những địa phương thể hiện rõ quyết tâm đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển kinh tế. Tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030, riêng năm 2026 phấn đấu đạt 13%. Để thực hiện mục tiêu này, Quảng Ninh bố trí hơn 1.186 tỷ đồng cho lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2026. Đồng thời, tỉnh triển khai 51 nhiệm vụ khoa học công nghệ chuyển tiếp với cam kết ứng dụng cụ thể vào thực tiễn. Đặc biệt, Quảng Ninh đã công bố 9 bài toán lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để đặt hàng các tổ chức, doanh nghiệp cùng tham gia giải quyết.
Cách làm này cho thấy sự thay đổi trong tư duy phát triển của địa phương. Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là đưa công nghệ vào quản lý mà phải trở thành phương thức phát triển mới và động lực tăng trưởng của tỉnh trong giai đoạn tới.
Tại Khánh Hòa, yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng cũng đang được đặt ra rõ hơn. Theo định hướng phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045, địa phương hướng tới trở thành đô thị thông minh, trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế và cực tăng trưởng của khu vực Nam Trung Bộ - Tây Nguyên. Khánh Hòa xác định phải chuyển sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo. UBND tỉnh đã xây dựng kế hoạch đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất; xây dựng bản đồ công nghệ, lộ trình đổi mới công nghệ đến năm 2035.
*Kết nối nguồn lực để đưa công nghệ vào thực tiễn
Cùng với thay đổi trong cách xác định nhiệm vụ, việc tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp đang trở thành một hướng đi được nhiều địa phương chú trọng.
Tại Hà Nội, mô hình liên kết “3 nhà” đang được đẩy mạnh nhằm thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, thành phố thí điểm mô hình này tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý nhà nước như Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội - C06, Sở Khoa học và Công nghệ; Đại học Bách khoa Hà Nội, doanh nghiệp công nghệ như Tập đoàn FPT, Công ty Cổ phần Tập đoàn MK (MK Group)… Các bên phối hợp vận hành không gian sáng tạo, tổ chức hoạt động ươm tạo, đào tạo, triển lãm và thương mại hóa sản phẩm khoa học công nghệ.
Hà Nội đồng thời mở rộng hợp tác với nhiều trường đại học, viện nghiên cứu và đối tác quốc tế nhằm phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo theo hướng gắn nghiên cứu với nhu cầu thị trường và chuyển giao công nghệ. Thành phố mong muốn tăng cường kết nối giữa các chủ thể trong hệ sinh thái, thúc đẩy các hoạt động chuyển giao công nghệ gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.
Tại sự kiện “Tech Cafe Quảng Ninh 2026”, 4 bản ghi nhớ hợp tác về nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa kết quả khoa học công nghệ đã được ký kết giữa Viện Hóa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với các doanh nghiệp của tỉnh. Cổng hỗ trợ doanh nghiệp techhub.quangninh.gov.vn cũng được đưa vào vận hành nhằm tạo kênh kết nối giữa doanh nghiệp với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức ký kết với các đơn vị biên bản ghi nhớ triển khai thí điểm mô hình liên kết “3 nhà”. Các bên thống nhất phối hợp triển khai nhiệm vụ khoa học-công nghệ trọng điểm nhằm nâng cao giá trị chuỗi sản phẩm đặc trưng của tỉnh như đa dạng hóa các sản phẩm từ sầu riêng Đắk Lắk; nghiên cứu chiết xuất, bào chế sản phẩm hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày do vi khuẩn HP từ nguồn nguyên liệu lá bơ… Việc triển khai mô hình “3 nhà” được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong chuyển giao công nghệ, nâng cao năng suất và giá trị nông sản đặc sản địa phương.
Từ đặt hàng những bài toán phát triển cụ thể đến kết nối viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để giải quyết, cách tiếp cận khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại các địa phương đang có những thay đổi rõ hơn về chiều sâu. Khi nguồn lực khoa học, công nghệ được gắn với nhu cầu phát triển và tạo ra sản phẩm, công nghệ, giá trị cụ thể, đây sẽ là thêm một nền tảng để các địa phương đổi mới mô hình tăng trưởng và mở rộng dư địa phát triển trong giai đoạn tới./.
