Thời gian qua, tỉnh An Giang ban hành nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện thúc đẩy khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã phát triển, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng sức cạnh tranh, tăng thu nhập cho nông dân.
Quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về xây dựng và phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã, thời gian qua, tỉnh An Giang ban hành nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện thúc đẩy khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã phát triển. Qua đó, hình thành nhiều mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng sức cạnh tranh, tăng thu nhập cho nông dân.
*Kinh tế tập thể, thích ứng bền vững
Được thành lập từ năm 2011 với 13 thành viên, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Thanh niên Phú Hòa, xã Tân Hội đã tập hợp, vận động nông dân phát triển sản xuất lúa, chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi thủy sản nước ngọt. Ông Nguyễn Văn Huỳnh, Giám đốc Hợp tác xã cho biết, thời gian đầu, việc vận động nông dân tham gia còn gặp nhiều khó khăn do tâm lý lo ngại về những điều kiện ràng buộc trong tham gia sản xuất. Tuy nhiên qua vài năm hoạt động, trước những lợi ích thiết thực, bà con nông dân tự nguyện đăng ký tham gia vào Hợp tác xã. Hiện tại, Hợp tác xã có hơn 200 thành viên tham gia sản xuất trên diện tích hơn 2.000 hecta, trong đó chủ yếu sản xuất lúa chất lượng cao phục vụ thị trường xuất khẩu.
Ông Trần Văn Nam, thành viên Hợp tác xã chia sẻ, trước khi tham gia Hợp tác xã, ông cũng như nhiều nông dân khác ở địa phương trồng lúa theo kiểu truyền thống, sản xuất đơn lẻ từng hộ nên thường gặp phải tình trạng được mùa mất giá, được giá mất mùa, đầu ra bấp bênh do thiếu ổn định từ thị trường cung cầu. Tuy nhiên, những năm gần đây, nhờ tham gia vào Hợp tác xã, sản xuất lúa chất lượng cao phục vụ xuất khẩu theo đơn đặt hàng giúp đầu ra ổn định, giá lúa được ký kết từ đầu vụ, nông dân yên tâm sản xuất, đảm bảo lợi nhuận.
Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Thanh niên Phú Hòa Nguyễn Văn Huỳnh cho biết, những năm qua, sự liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp giúp đảm bảo sản xuất cho nông dân. Tuy nhiên, Hợp tác xã mới chỉ dừng lại ở việc là tổ chức trung gian tạo sự liên kết để doanh nghiệp với nông dân trao đổi, gắn kết chứ chưa trực tiếp đứng ra thực hiện được việc cung ứng vật tư, máy móc và thu mua lúa kịp thời của nông dân. Vì vậy, Hợp tác xã mong muốn có những cơ chế, chính sách hỗ trợ tăng thêm nguồn lực về tài chính, nhân sự có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, được bố trí kho bãi để Hợp tác xã trực tiếp mua các sản phẩm từ nhà sản xuất, đầu tư máy cày, máy xới, máy gặt đập liên hợp, cuộn rơm, tổ chức thu mua lúa trong trường hợp cần thiết.
Là một trong những đơn vị hoạt động hiệu quả tiêu biểu ở tỉnh An Giang, bà Trần Thị Vỹ, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Kênh 10, xã U Minh Thượng cho biết, mỗi năm đơn vị liên kết thu mua khoảng 10.000 tấn khoai các loại, dứa, chuối, củ gừng của nông dân. Trong quá trình hoạt động hơn 5 năm qua, Hợp tác xã cũng gặp không ít khó khăn do yêu cầu ngày càng khắc khe của doanh nghiệp thu mua về tiêu chuẩn chất lượng nông sản. Các số doanh nghiệp đòi hỏi cung ứng nông sản sạch đảm bảo phục vụ xuất khẩu, chế biến sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng. Vì vậy, họ kiểm tra dư lượng nếu nông sản không đảm bảo sẽ bị ép giá, loại bỏ sản phẩm, gây thất thoát, thất thu cho nông dân.
Trước tình hình đó, Hợp tác xã Nông nghiệp Kênh 10 chủ động phối hợp với ngành chuyên môn, viện, trường để chuyển giao khoa học kỹ thuật, biện pháp canh tác đáp ứng yêu cầu của thị trường. Hợp tác xã đã áp dụng hiệu quả các quy trình sản xuất an toàn sinh học và được công nhận một số sản phẩm sạch như khoa mỡ Mộng Linh, gừng U Minh Thượng, chuối, dứa… Nhờ đó, đầu ra được ổn định, nông dân yên tâm sản xuất.
*Tăng cường ứng dụng khoa học và công nghệ số
Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân tỉnh An Giang Lâm Quốc Toàn cho biết, thời gian qua, tỉnh đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện thúc đẩy khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã phát triển. Tính đến cuối tháng 5/2026, toàn tỉnh có gần 3.580 tổ hợp tác, 862 hợp tác xã (trong đó có 729 hợp tác xã nông nghiệp, 91 hợp tác xã phi nông nghiệp, 42 Quỹ tín dụng nhân dân). Doanh thu bình quân mỗi hợp tác xã đạt khoảng 4 tỷ đồng/năm, lợi nhuận bình quân trên 1 tỷ đồng, đưa tổng doanh thu khu vực hợp tác xã vượt mốc 3.400 tỷ đồng.
Tỉnh An Giang hiện có 3.709 tổ hợp tác đang hoạt động, thu hút hơn 77.000 thành viên, với diện tích canh tác trên 154.000 hecta; doanh thu bình quân mỗi tổ hợp tác đạt gần 300 triệu đồng/năm, lợi nhuận khoảng 55 triệu đồng. Các tổ hợp tác đã và đang trở thành “bệ đỡ” cho kinh tế, nhất là ở khu vực nông thôn.
Cùng với hợp tác xã, tỉnh đã hình thành 5 liên hiệp hợp tác xã, với diện tích đất sản xuất hơn 39.700 hecta, quy tụ 53 hợp tác xã thành viên. Các liên hiệp hợp tác xã chủ yếu tổ chức sản xuất hàng hóa nông nghiệp tập trung, gắn với chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Mô hình này giúp nâng cao chất lượng, giá trị nông sản, đồng thời tạo thu nhập ổn định cho xã viên và người lao động.
Những năm gần đây, nhiều hợp tác xã đã chuyển từ cung ứng dịch vụ đơn lẻ sang tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp ở các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, rau màu, cây ăn trái và thủy sản. Tỉnh hiện có hàng trăm hợp tác xã tham gia liên kết sản xuất - tiêu thụ với diện tích hàng chục nghìn hecta, góp phần giảm rủi ro thị trường và ổn định đầu ra cho nông dân. Thông qua hợp tác xã, các khâu dịch vụ đầu vào như giống, vật tư, làm đất, thu hoạch được tổ chức đồng bộ, giúp giảm chi phí từ 5 - 20% so với sản xuất nhỏ lẻ.
Cùng với đó, việc áp dụng cơ giới hóa, quy trình canh tác tiên tiến, sản xuất an toàn, truy xuất nguồn gốc ngày càng được đẩy mạnh. Một số hợp tác xã đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao như nhà màng, tưới tiết kiệm, năng lượng mặt trời, nuôi trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, từng bước hình thành mô hình nông nghiệp hiện đại. Ở lĩnh vực thương mại - dịch vụ, 25 hợp tác xã đang hoạt động đã góp phần đưa đặc sản địa phương ra thị trường, từ sản phẩm OCOP như nước mắm Phú Quốc, tôm khô Vĩnh Thuận, đường thốt nốt, mắm cá, khô đặc sản đến hàng thủ công mỹ nghệ.
Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh An Giang Lâm Quốc Toàn cho biết, thời gian tới, tỉnh đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực, trình độ, nhất là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong cán bộ, quản lý, thành viên và người lao động trong tổ chức kinh tế tập thể, hợp tác xã; tăng cường xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm hợp tác xã; tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác xã tham gia hội chợ xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu mở rộng và đảm bảo đầu ra, nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân.
Việc khuyến khích các mô hình hợp tác xã liên kết chuỗi giá trị, liên kết vùng để nâng cao sức cạnh tranh, giải quyết căn cơ bài toán đầu ra; chú trọng nhân rộng các mô hình sản xuất tuần hoàn, giảm phát thải, canh tác hữu cơ và xây dựng thương hiệu gắn với truy xuất nguồn gốc, khu vực sản xuất gắn với mã vùng trồng đã giúp tạo niềm tin đối với người dân, cộng đồng và xã hội./.
