Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã hoàn thành việc chuyển đổi mô hình tổ chức sang đơn vị sự nghiệp thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng; kiện toàn tổ chức bộ máy và ổn định hoạt động sau sắp xếp.
Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình hoạt động từ cơ quan thuộc Chính phủ sang đơn vị sự nghiệp thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam xác định yêu cầu trọng tâm trong thời gian tới là nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách, đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong toàn hệ thống. Nội dung này được nhấn mạnh tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, tổ chức chiều 2/7, tại Hà Nội.
Phát biểu tại Hội nghị, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt, khi đất nước triển khai các mục tiêu chiến lược sau Đại hội XIV của Đảng, đồng thời đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đối với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, đây cũng là giai đoạn chuyển đổi quan trọng về mô hình tổ chức, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác nghiên cứu cơ bản, tổng kết thực tiễn và cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách.
Theo Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm cho thấy nỗ lực lớn của toàn Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong điều kiện khối lượng công việc tăng, nhiều nhiệm vụ mới phát sinh. Yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới là phải tạo chuyển biến rõ hơn về chất lượng sản phẩm khoa học, tính kịp thời của tư vấn chính sách và hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị.
Trình bày báo cáo tại Hội nghị, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, Viện Hàn lâm đã hoàn thành việc chuyển đổi mô hình tổ chức sang đơn vị sự nghiệp thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng; kiện toàn tổ chức bộ máy, ban hành các quy định về chức năng, nhiệm vụ, đổi con dấu và ổn định hoạt động sau sắp xếp.
Cùng với đó, Viện Hàn lâm hoàn thành 3/3 đề án theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; triển khai xây dựng các đề án mới và tiếp tục hoàn thiện Chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045. Công tác nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách tiếp tục được đẩy mạnh. Trên cơ sở 97 báo cáo của các đơn vị, Viện Hàn lâm đã thẩm định, phê duyệt và gửi 36 báo cáo tư vấn chính sách tới các cơ quan Trung ương, lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Hoạt động công bố quốc tế có chuyển biến tích cực với 52 bài thuộc danh mục ISI/Scopus trong 6 tháng đầu năm. Toàn Viện Hàn lâm tổ chức 17 hội thảo, tọa đàm khoa học trong nước và quốc tế; nếu tính cả các chương trình, đề tài, có hơn 80 sự kiện khoa học được triển khai. Công tác hợp tác trong nước và quốc tế tiếp tục được mở rộng thông qua các thỏa thuận hợp tác với Hội đồng Lý luận Trung ương, một số địa phương và các đối tác quốc tế.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ rõ một số hạn chế cần khắc phục. Hoạt động nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách chưa đồng đều giữa các đơn vị; công bố quốc tế chất lượng cao vẫn tập trung ở một số ít nhà khoa học; một số nhiệm vụ, đề án còn chậm do phụ thuộc vào thẩm định, phê duyệt và giao dự toán. Công tác tạp chí, xuất bản gặp khó khăn về nguồn bài chất lượng cao, kinh phí và thủ tục pháp lý; đặc biệt, trong 6 tháng đầu năm chưa có sách mới được xuất bản.
Một vấn đề khác được đặt ra là chuyển đổi số chưa đồng đều trong toàn hệ thống. Lần đầu tiên Viện Hàn lâm tổ chức đánh giá, xếp hạng mức độ chuyển đổi số của các đơn vị trực thuộc. Kết quả cho thấy có 5 đơn vị đạt mức tốt, 8 đơn vị mức khá, 8 đơn vị trung bình và 2 đơn vị còn ở mức yếu. Điều này cho thấy chuyển đổi số đã được khởi động bài bản nhưng cần tiếp tục đi vào thực chất, nhất là trong chia sẻ dữ liệu, quản lý điều hành và ứng dụng công nghệ vào hoạt động nghiên cứu.
Tiến sĩ Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng, trong mô hình hoạt động mới, yêu cầu đặt ra đối với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là phải nâng cao năng lực dự báo, tham mưu chiến lược, phục vụ kịp thời các nhiệm vụ lớn của Đảng và Nhà nước. Do đó, các đơn vị cần chủ động hơn trong xây dựng nhiệm vụ nghiên cứu, tăng cường phối hợp liên ngành, gắn nghiên cứu cơ bản với tư vấn chính sách và thực tiễn phát triển đất nước.
Trong 6 tháng cuối năm 2026, Viện Hàn lâm tập trung hoàn thiện Chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045; triển khai các đề án, nhiệm vụ trọng điểm được Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ giao; nâng cao chất lượng báo cáo tư vấn chính sách; thúc đẩy công bố quốc tế và hợp tác nghiên cứu với các bộ, ngành, địa phương, đối tác quốc tế. Cùng với đó, hoàn thiện thể chế nội bộ, đẩy mạnh chuyển đổi số, tinh giản biên chế gắn với tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học, tạp chí, xuất bản, thông tin khoa học và bảo tàng.
Nhân dịp này, thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi đã trao Huân chương Lao động hạng Nhất và Huân chương Lao động hạng Ba cho các tập thể, cá nhân của Viện Hàn lâm có thành tích xuất sắc trong quá trình công tác./.
