Xã hội

Nâng cao “sức đề kháng” cho học sinh, sinh viên trên không gian mạng

Khánh Hòa

Thế giới số mang lại nhiều cơ hội học tập và sáng tạo, nhưng cũng ẩn chứa vô số rủi ro từ các thủ đoạn lừa đảo, bóc lột trực tuyến ngày càng tinh vi.

Nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng trước các nguy cơ xâm hại trực tuyến, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đã triển khai nhiều hoạt động giáo dục an toàn mạng cho học sinh, sinh viên. Những nỗ lực này góp phần nâng cao nhận thức, giúp thế hệ trẻ tự bảo vệ mình và chủ động xây dựng một môi trường số lành mạnh, an toàn.

*Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền học đường

Tại Trường Trung học phổ thông Nguyễn Thiện Thuật (phường Nha Trang), hoạt động ngoại khóa tìm hiểu kỹ năng an toàn thông tin đã thu hút đông đảo học sinh tham gia. Thông qua trò chơi giải ô chữ về “Fake News”, Đại úy Phan Huy Hoàng (Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an tỉnh Khánh Hòa) đã phổ biến các hình thức xâm hại trẻ em trên không gian mạng, cùng những thủ đoạn lừa đảo, dụ dỗ và thao túng tâm lý phổ biến hiện nay.

Công an tỉnh Khánh Hòa khuyến cáo học sinh không truy cập đường link lạ, không tải ứng dụng không rõ nguồn gốc và cẩn trọng trước khi đăng tải, chia sẻ thông tin cá nhân.  
Ảnh: Phan Sáu - TTXVN

Chương trình cũng là diễn đàn để các em học sinh chia sẻ trải nghiệm thực tế. Em Trần Anh Hào (lớp 10A1) kể lại lần từng bị nhóm bạn quấy rối, chửi trên mạng sau một trận game thua. Lắng nghe lời khuyên của cha mẹ, Hào chọn cách tắt máy và phớt lờ các tin nhắn kích động. "Đó là giải pháp hữu hiệu giúp em tránh bị quấy rối, và sự đồng hành của phụ huynh đóng vai trò rất quan trọng", Hào cho biết.

Theo Đại úy Phan Huy Hoàng, thế giới số mang lại nhiều cơ hội học tập và sáng tạo, nhưng cũng ẩn chứa vô số rủi ro từ các thủ đoạn lừa đảo, bóc lột trực tuyến ngày càng tinh vi. Công an tỉnh khuyến cáo học sinh không truy cập đường link lạ, không tải ứng dụng không rõ nguồn gốc và cần cẩn trọng trước khi đăng tải, chia sẻ thông tin cá nhân.

Bà Đào Thị Thùy Trang, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Nguyễn Thiện Thuật chia sẻ, trong thời đại thông tin bùng nổ, tin giả được ngụy trang rất khéo léo. Việc nhận diện và dám nói không với Fake News không còn là kỹ năng tùy chọn mà đã trở thành kỹ năng sống thiết yếu. Công nghệ phải phục vụ mục đích kết nối, sẻ chia chứ không thể trở thành công cụ gây tổn thương.

Thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục hướng dẫn học sinh nhận diện tài khoản giả mạo, cảnh giác trước các lời mời kết bạn bất thường hoặc yêu cầu cung cấp hình ảnh, thông tin riêng tư.

Không chỉ ở khối phổ thông, hoạt động nâng cao nhận thức số cũng lan tỏa mạnh mẽ đến các trường đại học. Tại Trường Đại học Nha Trang, chương trình ngoại khóa "Nói không với Fake News" đã giúp sinh viên tiếp cận các kỹ năng kiểm chứng thông tin và ứng xử với tin tức xấu, độc từ các nhà báo của TTXVN.

Sinh viên Đỗ Thúy An, Trường Kỹ thuật và Công nghệ, Trường Đại học Nha Trang chia sẻ: Những kiến thức thực tế này giúp chúng em tỉnh táo hơn khi tiếp nhận thông tin, biết kiểm chứng trước khi chia sẻ. Từ đó, mỗi sinh viên có thể trở thành một "người gác cổng thông tin" thông thái, góp phần xây dựng môi trường mạng văn minh và có trách nhiệm.

*Chiến lược dài hạn và sự đồng hành từ gia đình

Công tác bảo vệ trẻ em trên không gian mạng hiện đã trở thành nhiệm vụ trọng tâm được thể hiện rõ trong Quyết định số 2033/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược quốc gia phát triển trẻ em giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045. Quyết định nêu rõ yêu cầu đẩy mạnh triển khai các biện pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường số; chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý nguy cơ lừa đảo, bắt nạt, dụ dỗ; đồng thời tăng cường kết nối giữa cơ quan chức năng, gia đình, nhà trường và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ số.

Học sinh Trường Trung học cơ sở Tây Nha Trang tham gia hoạt động ngoại khóa kỹ năng an toàn trên không gian mạng. 
Ảnh: Phan Sáu - TTXVN 

Thời gian qua, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa đã tích cực triển khai Chiến dịch "Không Một Mình: Kết nối không tổn thương". Ông Nguyễn Đức Sơn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa cho biết, các cơ sở giáo dục đang tiến hành tuyển chọn "Đại sứ an toàn số học đường" nhằm phát huy vai trò chủ động của chính học sinh trong việc lan tỏa kiến thức và kỹ năng an toàn mạng.

Để chiến dịch phát huy hiệu quả bền vững, ngành Giáo dục tỉnh Khánh Hòa sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an và các gia đình để cập nhật thường xuyên các thủ đoạn xâm hại mới. Bên cạnh đó, quy trình tiếp nhận, xác minh và xử lý thông tin sự cố sẽ được thực hiện nhanh chóng, bảo đảm tối đa quyền riêng tư để tránh gây thêm tổn thương cho học sinh.

Ngành Giáo dục tỉnh cũng khuyến nghị các gia đình duy trì mô hình "5 phút cùng em" mỗi ngày. Đây là khoảng thời gian cần thiết để cha mẹ trò chuyện, lắng nghe và đồng hành cùng con trước những trải nghiệm trên không gian mạng, từ đó tạo lập thói quen sử dụng Internet an toàn và lành mạnh ngay từ trong gia đình./.

Phan Sáu

Xem thêm