Các lực lượng luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, nỗ lực thu thập những mẫu hài cốt đủ điều kiện để phục vụ việc đối chiếu, nhận dạng, góp phần sớm trả lại tên cho các liệt sĩ.
Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, tỉnh Điện Biên đang khẩn trương triển khai lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần từng bước làm rõ thông tin về các liệt sĩ, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Giữa những ngày đầu mùa mưa ở Điện Biên, tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Tuần Giáo, tiếng cuốc, xẻng và những bước chân cần mẫn vẫn đều đặn vang lên bên những hàng mộ trắng. Dưới cái nắng gay gắt xen lẫn những cơn mưa lớn đến bất chợt, cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên cùng các lực lượng chức năng đang nỗ lực chạy đua với thời gian để khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN.
Không khí làm việc tại hiện trường luôn khẩn trương nhưng vẫn bảo đảm sự trang nghiêm, thành kính và đòi hỏi sự cẩn trọng và chính xác trong từng công đoạn. Nhiều phần mộ được an táng từ hàng chục năm trước, trải qua nhiều lần tôn tạo nên kết cấu thay đổi, độ sâu lớn, có ngôi mộ nằm sâu hơn 3 mét dưới mặt đất. Trong khi đó, thời tiết thất thường khiến nền đất liên tục thay đổi trạng thái, lúc khô cứng, lúc nhão trơn, ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình khai quật.
Trong những hố đào sâu, cán bộ, chiến sĩ phải làm việc trong điều kiện chật hẹp, từng lớp đất được bóc tách cẩn thận nhằm bảo đảm không ảnh hưởng đến hài cốt và các mẫu phẩm phục vụ giám định. Dù quần áo lấm đầy bùn đất, nhiều người vẫn kiên trì bám hiện trường từ sáng đến tối, tranh thủ từng khoảng thời gian thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ.
Đến ngày 10/6, các lực lượng chức năng đã khai quật được 37 trong tổng số 128 phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Tuần Giáo. Trong số này, 36 phần mộ còn hài cốt đủ điều kiện để lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN.
Những ngày qua, bất kể nắng hay mưa, Trung tá Đào Xuân Trường, Trợ lý Ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên cùng các lực lượng tham gia nhiệm vụ luôn có mặt tại hiện trường. Theo Trung tá Đào Xuân Trường, mỗi phần mộ được khai quật thành công là thêm một cơ hội tìm thấy mẫu phẩm phục vụ công tác giám định. Vì vậy, các lực lượng luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, nỗ lực thu thập những mẫu hài cốt đủ điều kiện để phục vụ việc đối chiếu, nhận dạng, góp phần sớm trả lại tên cho các liệt sĩ.
Sau khi được thu thập, các mẫu hài cốt được bàn giao cho Trung tâm Pháp y tỉnh Điện Biên bảo quản theo đúng quy định để phục vụ công tác giám định và đối chiếu dữ liệu. Toàn bộ quy trình từ lấy mẫu, niêm phong, bàn giao đến bảo quản đều được thực hiện chặt chẽ nhằm bảo đảm tính chính xác và khách quan.
Đại tá Dương Quốc Long, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên cho biết, ngay sau khi nhận nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ đơn vị xác định đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là “mệnh lệnh từ trái tim”. Dù phải làm việc trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, mưa gió kéo dài, nhiều cán bộ, chiến sĩ vẫn tình nguyện bám hiện trường với quyết tâm góp phần sớm làm rõ thông tin về những người đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Theo Đại tá Dương Quốc Long, Điện Biên hiện có gần 5.000 phần mộ liệt sĩ cần xác định danh tính thông qua giám định ADN. Đây là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn bởi nhiều phần mộ đã được tôn tạo nhiều lần, thời gian an táng kéo dài hàng chục năm, trong khi kết cấu mỗi ngôi mộ lại khác nhau khiến việc khai quật và tìm kiếm mẫu phẩm gặp không ít trở ngại. Tuy nhiên, với cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh, đây cũng là dịp để thế hệ hôm nay thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Chính nhận thức đó đã trở thành động lực để các lực lượng quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Theo kế hoạch, tỉnh Điện Biên phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu ADN đối với 4.593 hài cốt liệt sĩ tại 7 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn vào tháng 4/2027. Kết quả bước đầu đạt được tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Tuần Giáo là cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục triển khai đồng bộ các phần việc tiếp theo, từng bước làm rõ thông tin đối với các liệt sĩ còn thiếu danh tính.
Mỗi mẫu ADN được thu thập thành công không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn thắp lên hy vọng cho thân nhân các liệt sĩ trên cả nước. Đó cũng là sự tri ân của thế hệ hôm nay đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân và máu xương cho Tổ quốc, góp phần đưa các anh trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình sau nhiều năm nằm lại nơi chiến trường xưa./.
