Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề, trong đó 337 làng nghề, nghề truyền thống và làng nghề truyền thống đã được thành phố công nhận với hơn 350 nghệ nhân.
Ngày 17/10, tại Cụm Công nghiệp Vân Từ (xã Chuyên Mỹ), Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội cùng cấp ủy, chính quyền, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Chuyên Mỹ tổ chức Diễn đàn “Nữ nghệ nhân làng nghề với phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô” và Lễ biểu dương, tôn vinh nữ nghệ nhân tiêu biểu làng nghề Hà Nội năm 2026. Đây là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 và hưởng ứng “Tháng nghe phụ nữ nói” năm 2026.
Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương cho biết, Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề, trong đó 337 làng nghề, nghề truyền thống và làng nghề truyền thống đã được thành phố công nhận. Hơn 350 nghệ nhân đang góp phần gìn giữ, phát huy tinh hoa nghề truyền thống, trong đó phụ nữ chiếm khoảng 30%. Các nữ nghệ nhân giữ vai trò quan trọng trong bảo tồn kỹ thuật thủ công tinh xảo, truyền nghề cho thế hệ trẻ, đồng thời tạo việc làm, sinh kế bền vững cho cộng đồng, góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của Thủ đô. Trong bối cảnh Hà Nội đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thương hiệu Thành phố sáng tạo, nữ nghệ nhân cũng đối mặt với những thách thức về cạnh tranh thị trường, đổi mới sáng tạo, tiếp cận công nghệ số, phát triển kênh phân phối hiện đại và truyền nghề cho thế hệ trẻ. Đây đồng thời là cơ hội lớn để nữ nghệ nhân phát huy tài năng, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị từ thiết kế, quảng bá thương mại đến phát triển du lịch trải nghiệm.
Tại diễn đàn, các đại biểu chia sẻ kinh nghiệm bảo tồn nghề truyền thống gắn với đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh và mở rộng thị trường. Nghệ nhân Ưu tú Vũ Như Quỳnh, làng nghề gốm Bát Tràng cho rằng, bên cạnh gìn giữ kỹ thuật và giá trị văn hóa cốt lõi, người làm nghề cần chủ động đổi mới tư duy, thích ứng với nhu cầu thị trường. Bản sắc và tình yêu di sản là nền tảng để thương hiệu gốm Bát Tràng tiếp tục khẳng định vị thế. Theo bà Vũ Như Quỳnh, làng nghề hiện gặp khó khăn do nguồn nguyên liệu đất làm gốm khan hiếm, cạnh tranh từ sản phẩm nhập ngoại và giá trị ngày công của thợ chưa cao. Đặc biệt, thói quen tiêu dùng thay đổi khiến các cơ sở không thể chỉ trông chờ khách hàng đến trực tiếp làng nghề. Vì vậy, nghệ nhân và thợ giỏi cần nâng cao kỹ năng truyền thông, tiếp thị, kể câu chuyện sản phẩm và phát triển các kênh phân phối trên nền tảng số.
Cùng quan điểm, nghệ nhân Tạ Thu Hương, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Mây tre nón lá Thu Hương, làng nghề nón Chuông (xã Thanh Oai) nhấn mạnh, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là hướng đi cần thiết để bảo tồn, phát triển thương hiệu nón lá truyền thống. Theo bà Tạ Thu Hương, bên cạnh duy trì quy trình sản xuất thủ công gồm 7 công đoạn để tạo ra sản phẩm nón đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao, làng nghề cần đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng TikTok, Zalo, Facebook và Instagram, qua đó mở rộng thị trường, tiếp cận khách hàng quốc tế. Việc phát triển du lịch cộng đồng, tổ chức cho khách tham quan và trải nghiệm cũng góp phần lan tỏa giá trị văn hóa làng nghề. Nghệ nhân Tạ Thu Hương kiến nghị các cơ quan quản lý tiếp tục hỗ trợ nâng cấp hạ tầng giao thông, tăng cường quảng bá và thúc đẩy hoạt động bán hàng trên nền tảng số, tạo điều kiện để sản phẩm nón Chuông mở rộng thị trường, nâng cao thu nhập cho người dân.
Chia sẻ về định hướng phát triển làng nghề, Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Vũ Văn Hữu cho biết, cả 16/16 thôn trên địa bàn đều có nghề truyền thống. Đáng chú ý, Làng nghề Khảm trai – Sơn mài Chuyên Mỹ vừa được Hội đồng Thủ công Thế giới đánh giá, công nhận là thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới. Đây là niềm tự hào, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong bảo tồn, phát huy và nâng tầm giá trị nghề thủ công truyền thống. Thời gian tới, địa phương tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ, tôn vinh nghệ nhân, nâng cao kỹ năng số, khuyến khích đào tạo, truyền nghề cho thế hệ trẻ, tạo điều kiện duy trì sản xuất và phát triển bền vững các làng nghề.
Điểm nhấn của chương trình là Lễ biểu dương, tôn vinh 10 nữ nghệ nhân tiêu biểu làng nghề Hà Nội năm 2026, ghi nhận những đóng góp trong gìn giữ, sáng tạo và lan tỏa tinh hoa nghề truyền thống. Việc phát huy vai trò, sức sáng tạo của nữ nghệ nhân được kỳ vọng góp phần chuyển hóa các giá trị văn hóa đặc sắc thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, đóng góp vào mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa và Thành phố sáng tạo của khu vực./.
