Điều phụ huynh, giáo viên và học sinh đang chờ đợi vì thế không chỉ là một phương án sắp xếp trường lớp, mà là một hướng giải quyết cụ thể, có lộ trình và thời điểm rõ ràng để chấm dứt cảnh học nhờ đã kéo dài nhiều năm.
Mỗi ngày, hàng trăm học sinh Trường tiểu học Phú Sơn, xã Thọ Sơn, thành phố Đồng Nai vẫn đến trường, nhưng nơi các em học tập lại không phải ngôi trường mang tên mình. Hơn 2 năm qua, 10 lớp học của trường phải chia ra học nhờ tại Trường trung học cơ sở Quang Trung và Trường mầm non Hướng Dương. Những phòng học vốn dành cho học sinh ở các cấp học khác nay trở thành lớp học của học sinh tiểu học, trong khi cơ sở chính của trường vẫn xuống cấp và chưa thể sửa chữa, xây mới.
Đằng sau cảnh học nhờ kéo dài qua nhiều năm là một nghịch lý chưa có lời giải: Trường xuống cấp nhưng chưa thể đầu tư sửa chữa, xây mới do nằm trong vùng quy hoạch dự án khai thác, tuyển quặng bauxite. Giải pháp mượn trường ban đầu nhằm đáp ứng nhu cầu dạy và học trước mắt, nhưng đến nay đã kéo dài hơn 2 năm, khiến những bất cập ngày càng rõ và mong muốn có một ngôi trường ổn định của thầy cô, phụ huynh, học sinh càng trở nên cấp thiết.
Tại Trường trung học cơ sở Quang Trung, 8 lớp của Trường tiểu học Phú Sơn phải sử dụng chung khuôn viên với học sinh trung học cơ sở. Hai cấp học có đặc thù khác nhau, từ thời gian biểu, giờ vào lớp, giờ ra chơi đến các hoạt động giáo dục. Học sinh trung học cơ sở học 5 tiết buổi sáng, trong khi học sinh tiểu học học 4 tiết nên thời gian ra vào lớp không thể đồng nhất.
Có những thời điểm học sinh trung học cơ sở tập trung chào cờ hoặc sinh hoạt đầu tuần thì học sinh tiểu học vẫn phải ở trong lớp để tránh ảnh hưởng. Ngược lại, khi học sinh tiểu học tổ chức hoạt động tập thể, học sinh trung học cơ sở vẫn đang trong giờ học. Những sinh hoạt vốn bình thường trong một ngôi trường nay phải điều chỉnh, sắp xếp để hai cấp học có thể cùng hoạt động trong một không gian.
Chị Trần Thị Thanh Thủy, phụ huynh Trường tiểu học Phú Sơn, cho biết: Điều khiến phụ huynh lo lắng là các em không có được môi trường học tập và sinh hoạt phù hợp như khi được học tại một ngôi trường riêng. “Trong 2 năm qua, phụ huynh chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn khi con em phải đi học chung ở một trường khác. Các cháu không được vui chơi thoải mái, các hoạt động lễ hội, sinh hoạt tập thể cũng bị hạn chế. Chúng tôi mong các cấp chính quyền tạo điều kiện hỗ trợ xây dựng hoặc sửa chữa trường để các cháu có môi trường học tập tốt nhất”, chị Thủy chia sẻ.
Theo cô Nguyễn Thị Thuân, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Phú Sơn, thời gian qua, Trường trung học cơ sở Quang Trung và các đơn vị cho mượn cơ sở đã tạo điều kiện để thầy và trò Trường tiểu học Phú Sơn hoàn thành nhiệm vụ năm học. Tuy nhiên, việc hai cấp học cùng sử dụng một cơ sở vẫn không tránh khỏi những bất cập. Thiệt thòi nhất là các em học sinh khi điểm trường của mình không có đầy đủ cơ sở vật chất và môi trường học tập tốt. Giờ giấc của hai cấp học cũng không thể đồng nhất. Dù Ban giám hiệu trường cố gắng hết sức thì vẫn khó tránh khỏi ảnh hưởng tiếng ồn đến hoạt động dạy và học của cả hai trường.
Không chỉ tại Trường trung học cơ sở Quang Trung, 2 lớp của Trường tiểu học Phú Sơn được bố trí tại Trường mầm non Hướng Dương cũng gặp những hạn chế riêng. Không gian, sân chơi và nhiều hạng mục tại đây được thiết kế dành cho trẻ mầm non nên chưa thực sự phù hợp với học sinh tiểu học. Việc tổ chức các hoạt động học tập, vui chơi, thể dục và sinh hoạt tập thể vì vậy cũng bị hạn chế.
Đáng lưu ý, khoảng 50% học sinh Trường tiểu học Phú Sơn là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Với nhiều gia đình, điều kiện học tập của các em vốn đã không thuận lợi. Việc phải học tạm tại nhiều địa điểm càng tạo thêm khó khăn cho nhà trường trong quản lý học sinh, tổ chức hoạt động giáo dục và duy trì nền nếp. Trong khi thầy cô, phụ huynh và học sinh mong muốn có một cơ sở học tập ổn định, việc đầu tư trường mới lại đang phụ thuộc vào việc tháo gỡ những vướng mắc liên quan quy hoạch bauxite.
Bà Điểu Thị Hạnh, Phó Chủ tịch UBND xã Thọ Sơn, cho biết: Trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, do Trường tiểu học Phú Sơn vướng quy hoạch bauxite, UBND huyện Bù Đăng trước đây đã thống nhất phương án mượn phòng học tại các trường trên địa bàn để đảm bảo việc dạy và học. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, những vướng mắc liên quan quy hoạch bauxite vẫn chưa được tháo gỡ nên địa phương chưa thể triển khai xây dựng mới Trường tiểu học Phú Sơn. Vì vậy, phương án học nhờ tiếp tục được duy trì.
Theo bà Điểu Thị Hạnh, trước mắt, UBND xã Thọ Sơn đã sửa chữa một số hạng mục trường, lớp học xuống cấp, đồng thời bổ sung bàn ghế và trang thiết bị nhằm đảm bảo điều kiện học tập cho học sinh. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời trong khi chờ phương án căn cơ. Địa phương rất mong các cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ quy hoạch bauxite. Nội dung này lãnh đạo địa phương đã nhiều lần báo cáo, kiến nghị và làm việc với các cấp có thẩm quyền.
Cùng với kiến nghị tháo gỡ quy hoạch, xã Thọ Sơn đang xây dựng phương án sắp xếp lại mạng lưới trường lớp theo chủ trương chung. Hiện, xã có 8 trường học; phương án dự kiến sắp xếp, giảm còn 4 trường. UBND xã đã gửi phương án về Sở Giáo dục và Đào tạo để trình UBND thành phố Đồng Nai xem xét. Nếu được phê duyệt, việc sắp xếp lại mạng lưới trường học có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho địa phương trong bố trí nguồn lực, đầu tư cơ sở vật chất, trong đó có Trường tiểu học Phú Sơn. Đây cũng là một trong những hướng được địa phương kỳ vọng góp phần giải quyết bài toán trường lớp đang đặt ra.
Tuy nhiên, với thầy và trò Trường tiểu học Phú Sơn, điều mong mỏi nhất vẫn là có một cơ sở giáo dục ổn định và phù hợp với học sinh tiểu học. Học nhờ có thể là giải pháp cần thiết trong một thời gian nhất định, nhưng khó có thể trở thành phương án lâu dài đối với một trường có hàng trăm học sinh.
Hơn 2 năm học nhờ đã đủ dài để những bất cập từ việc thiếu một cơ sở riêng bộc lộ rõ. Đằng sau những giờ học vẫn diễn ra bình thường là những khoảng trống về không gian vui chơi, sinh hoạt tập thể và các hoạt động giáo dục; là sự bất tiện mà giáo viên, phụ huynh và học sinh phải thích nghi qua từng năm học. Với học sinh, mỗi năm học không chỉ là một mốc thời gian chờ đợi. Đó là một năm học tập, vui chơi và trưởng thành không thể quay lại. Vì vậy, việc thiếu một môi trường học tập ổn định càng kéo dài thì sự thiệt thòi của các em càng khó đo đếm bằng những con số về phòng học hay cơ sở vật chất.
Quy hoạch bauxite cần được rà soát, tháo gỡ theo thẩm quyền, nhưng bài toán trường học cũng cần một hướng xử lý rõ ràng. Hàng trăm học sinh Trường tiểu học Phú Sơn cần một nơi học tập ổn định, an toàn, phù hợp với lứa tuổi thay vì tiếp tục học nhờ tại những cơ sở vốn không được thiết kế cho các em.
Điều phụ huynh, giáo viên và học sinh đang chờ đợi vì thế không chỉ là một phương án sắp xếp trường lớp, mà là một hướng giải quyết cụ thể, có lộ trình và thời điểm rõ ràng để chấm dứt cảnh học nhờ đã kéo dài nhiều năm. Bởi một quy hoạch có thể cần thời gian để tháo gỡ, nhưng tuổi học trò thì không thể chờ đợi mãi./.
