Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế", tuy nhiên, yêu cầu tăng trưởng nhanh cũng đặt ra những thách thức lớn đối với công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Đánh giá thực chất hiện trạng nền kinh tế, nhận diện những điểm xung đột giữa mục tiêu tăng trưởng nhanh với các yêu cầu bảo đảm an ninh môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu là nội dung được Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam nhấn mạnh tại hội thảo “Giải pháp hạn chế tác động tiêu cực khi tăng trưởng "hai con số" đến môi trường và biến đổi khí hậu” do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam tổ chức sáng 28/10, tại Hà Nội.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho biết, mô hình quản trị và hạ tầng kỹ thuật tại Việt Nam hiện chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu giải quyết các vấn đề môi trường trong sản xuất. Việc phát triển kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải cũng đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách. Nếu không giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế nhanh và bảo vệ môi trường, Việt Nam sẽ khó đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế", tuy nhiên, yêu cầu tăng trưởng nhanh cũng đặt ra những thách thức lớn đối với công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Theo Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia mở ra hướng giải quyết bài toán này. Để tăng trưởng nhanh đi đôi với bảo vệ môi trường, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh cho rằng, cần chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, lấy khoa học, công nghệ làm động lực nâng cao năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng và tài nguyên, ứng dụng công nghệ giảm phát thải, từng bước hình thành mô hình tăng trưởng xanh.
Thạc sĩ Nguyễn Tiến Sỹ, Phó Giám đốc Trung tâm Thích ứng biến đổi khí hậu và Trung hòa carbon, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, Việt Nam đã thành công trong việc duy trì tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân, đồng thời từng bước hoàn thiện khung chính sách bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu. Tuy nhiên chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực xử lý ô nhiễm môi trường và khả năng chống chịu trước thiên tai vẫn còn nhiều hạn chế. Đề xuất định hướng cốt lõi thời gian tới, Thạc sĩ Nguyễn Tiến Sỹ cho rằng, Việt Nam cần nâng cao chất lượng tăng trưởng dựa trên nên tảng năng suất, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo; lồng ghép xuyên suốt yêu cầu bảo vệ môi trường, giảm phát thải và quản lý rủi ro khí hậu vào mọi quy hoạch, dự án đầu tư và chính sách. Đồng thời, chuyển mạnh từ chủ trương sang kết quả thực chất; bảo đảm đầy đủ nguồn lực, dữ liệu tin cậy và đề cao trách nhiệm thực thi.
Nhằm giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, Tiến sĩ Lê Hùng Anh, Phó Chủ tịch Hội Nước và Môi trường Việt Nam, Trưởng Văn phòng đại diện của Hội tại Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất thực hiện các nhóm giải pháp trọng tâm như: Minh bạch hóa dữ liệu, định kỳ lập báo cáo kiểm toán thường niên về năng lượng, nguồn nước, vật liệu và chất thải tại các cơ sở sản xuất; phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn và cộng sinh công nghiệp để tối ưu hóa vòng đời tài nguyên; phát triển năng lượng tái tạo gắn liền với năng lực thích ứng và chống chịu biến đổi khí hậu; khơi thông tài chính xanh, xây dựng các cơ chế tín dụng và dòng vốn ưu đãi cho các dự án phát triển bền vững. Đồng thời, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đào tạo chuyên môn, đảm bảo tính minh bạch dữ liệu và kiểm chứng độc lập kết quả thực hiện.
Tại hội thảo, các đại biểu, chuyên gia và nhà khoa học đã tập trung thảo luận một số nội dung khác như: Thúc đẩy tăng trưởng xanh, giảm phát thải, phát triển năng lượng tái tạo và ứng dụng chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh…Từ đó, các đại biểu đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ các điểm nghẽn và xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ môi trường, công nghệ xanh trong đời sống và sản xuất./.
