Thay vì chỉ ghi nhớ kiến thức riêng lẻ, học sinh được khuyến khích nghe, nói và thực hành thông qua những hoạt động phù hợp với tâm lý lứa tuổi.
Để từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, tỉnh Hưng Yên chú trọng đổi mới phương pháp dạy học, mở rộng cơ hội thực hành ngoại ngữ cho học sinh, đồng thời xây dựng lộ trình nâng cao năng lực giáo viên và bảo đảm các điều kiện triển khai. Những giải pháp này được thực hiện song song với việc duy trì, nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, phấn đấu đến năm 2030 tỉnh có 40% học sinh sau tốt nghiệp Trung học phổ thông đạt trình độ ngoại ngữ bậc 2 trở lên.
Đổi mới phương pháp, tạo môi trường học tiếng Anh chủ động
Theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, Ngoại ngữ 1 là môn học bắt buộc từ lớp 3 đến lớp 12. Căn cứ nhu cầu của học sinh và điều kiện thực tế, các cơ sở giáo dục có thể tổ chức dạy học Ngoại ngữ 1 từ lớp 1. Tại Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Trần Hưng Đạo), ngay từ những năm học trước, tiếng Anh đã được tổ chức giảng dạy ở tất cả các lớp 1, tạo điều kiện để học sinh sớm làm quen với ngoại ngữ.
Cô giáo Nguyễn Thị Mai Thường, Tổ trưởng Tổ bộ môn Tiếng Anh (Trường Tiểu học Kim Đồng) cho biết, Tổ bộ môn hiện có 9 giáo viên làm việc tại điểm trường chính và phân hiệu. Với đặc điểm tâm lý lứa tuổi tiểu học, các giáo viên chú trọng tổ chức hoạt động học tập sinh động, hạn chế cách truyền đạt nặng về lý thuyết, tăng cường tương tác để học sinh tiếp thu kiến thức tự nhiên.
Theo cô Thường, học sinh Tiểu học thường có thời gian tập trung chú ý ngắn, dễ bị phân tâm. Vì vậy, giáo viên thường xuyên sử dụng trò chơi giáo dục, bài hát, hoạt động đóng vai để giúp các em ghi nhớ từ vựng, cấu trúc câu và bước đầu hình thành phản xạ giao tiếp. Phương pháp dạy học thông qua vận động, kết hợp hành động, cử chỉ với từ ngữ cũng được áp dụng nhằm giúp học sinh hiểu và ghi nhớ kiến thức hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, việc kể chuyện, sử dụng tranh ảnh và các tình huống gần gũi với đời sống giúp học sinh nhận biết cách dùng từ, cấu trúc câu trong từng ngữ cảnh. Thay vì chỉ ghi nhớ kiến thức riêng lẻ, các em được khuyến khích nghe, nói và thực hành thông qua những hoạt động phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Hiện 100% lớp học tại Trường Tiểu học Kim Đồng được trang bị tivi thông minh, tạo thuận lợi cho giáo viên khai thác hình ảnh, video, bài hát và học liệu trực quan trong mỗi tiết học. Nhà trường còn phối hợp với các trung tâm tiếng Anh tổ chức sinh hoạt câu lạc bộ hằng tuần, hằng tháng; đồng thời triển khai các chương trình giao lưu, Festival với nhiều trò chơi học tập, tạo cơ hội để học sinh thực hành giao tiếp trong không khí vui tươi, gần gũi. Những hoạt động trải nghiệm góp phần đưa tiếng Anh đến gần hơn với đời sống học đường, tạo nền tảng để học sinh phát triển năng lực ngoại ngữ ở các cấp học tiếp theo.
Theo thống kê của Phòng Giáo dục Phổ thông (Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên), năm học 2025-2026, 100% cơ sở giáo dục Tiểu học trên địa bàn tổ chức dạy học môn Tiếng Anh bắt buộc đối với học sinh lớp 3, 4 và 5 với thời lượng 4 tiết/tuần theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Đồng thời có trên 60% cơ sở giáo dục Tiểu học tổ chức dạy tiếng Anh tự chọn cho học sinh lớp 1 và lớp 2, qua đó từng bước mở rộng cơ hội làm quen với ngoại ngữ từ sớm.
Ở cấp Trung học cơ sở, tiếng Anh là môn học bắt buộc với yêu cầu ngày càng cao. Sau sắp xếp mạng lưới trường lớp, Trường Trung học cơ sở Quang Trung (phường Phố Hiến) có 1 điểm trường chính và 3 phân hiệu với 58 lớp, 2.355 học sinh, 106 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Trong quá trình ổn định tổ chức và nâng cao chất lượng giáo dục, nhà trường chú trọng đổi mới phương pháp, xây dựng môi trường học tập tích cực, hiện đại, giúp học sinh chủ động tiếp cận tri thức và từng bước nâng cao năng lực hội nhập.
Cô giáo Vũ Thị Yến, giáo viên tiếng Anh (Trường Trung học cơ sở Quang Trung) cho biết, thay vì tập trung chủ yếu vào kiến thức ngữ pháp hoặc kết quả kiểm tra, giáo viên hướng đến phát triển đồng đều bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Học sinh được khuyến khích giao tiếp, tư duy độc lập, chủ động vận dụng kiến thức vào những tình huống thực tiễn. Bên cạnh đó, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được khai thác để xây dựng học liệu trực quan, hỗ trợ luyện phát âm, thiết kế hoạt động học tập và tăng cơ hội thực hành.
oàn thiện điều kiện, xây dựng lộ trình phát triển ngoại ngữ
Theo dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Chương trình giáo dục phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo, môn tiếng Anh được đề xuất trở thành môn học bắt buộc đối với học sinh lớp 1 từ năm học 2028–2029. Thời lượng dự kiến là 70 tiết/năm đối với lớp 1, lớp 2 và tăng lên 140 tiết/năm từ lớp 3 đến lớp 5. Chủ trương này nhận được sự đồng tình của dư luận, phụ huynh học sinh, song cũng đặt ra yêu cầu lớn về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, chương trình và phương pháp dạy học.
Cô giáo Đỗ Thị Oanh, Hiệu trưởng trường Tiểu học Kim Đồng (phường Trần Hưng Đạo) cho biết, một trong những thuận lợi để triển khai tiếng Anh thành môn học bắt buộc từ lớp 1 là học sinh hiện nay được tiếp cận với tiếng Anh từ khá sớm, ngay từ bậc mầm non. Cùng với đó, cơ sở vật chất nhà trường được đầu tư theo hướng hiện đại với các phòng học được trang bị máy tính, màn hình tương tác, máy chiếu, hệ thống âm thanh và kết nối internet.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên, toàn tỉnh hiện có trên 22.000 phòng học với 97% phòng học kiên cố. Tỷ lệ đáp ứng nhu cầu thiết bị dạy học tối thiểu của các cấp học đạt bình quân trên 70%. Tuy vậy, cơ sở vật chất, thiết bị dạy ngoại ngữ và hạ tầng công nghệ thông tin tại một số trường học, nhất là khu vực nông thôn còn cần tiếp tục đầu tư, nâng cấp. Một số trường vẫn thiếu giáo viên tiếng Anh, phải sử dụng số lượng lớn giáo viên hợp đồng. Chất lượng giáo dục và điều kiện tổ chức dạy học chưa đồng đều giữa các cơ sở.
Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, tỉnh Hưng Yên đặt mục tiêu đến năm 2030 có 40% học sinh sau tốt nghiệp trung học phổ thông đạt trình độ ngoại ngữ bậc 2 trở lên; đến năm 2035, tỷ lệ này phấn đấu đạt 60%, đồng thời 35% học sinh phổ thông có trình độ ngoại ngữ đạt chuẩn quốc tế.
Cụ thể hóa định hướng trên, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên đang xây dựng dự thảo Kế hoạch, tham mưu UBND tỉnh phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045”. Theo dự thảo, giai đoạn 2025-2030, tỉnh phấn đấu có 80% cơ sở giáo dục mầm non bảo đảm điều kiện triển khai cho trẻ em làm quen với tiếng Anh ở mức độ 1; 100% cơ sở giáo dục tiểu học triển khai dạy học tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1 và 10% cơ sở giáo dục phổ thông đạt mức độ 1.
Thời gian tới, tỉnh quan tâm bồi dưỡng, nâng cao năng lực ngoại ngữ cho giáo viên ở tất cả các cấp học, hướng tới xây dựng đội ngũ giáo viên ngoại ngữ đạt trình độ chuẩn quốc tế, đủ khả năng giảng dạy các môn khoa học bằng tiếng Anh. Đồng thời, tỉnh dự kiến mở rộng các chương trình liên kết, tạo điều kiện cử giảng viên, giáo viên đi đào tạo, nghiên cứu ở nước ngoài từ nguồn ngân sách tỉnh. Cùng với những đổi mới trong tổ chức dạy học, việc xây dựng lộ trình và chuẩn bị các điều kiện cần thiết được tỉnh Hưng Yên triển khai nhằm thực hiện mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045./.
