Ngành Giáo dục Bắc Ninh tập trung nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, phát triển các mô hình bán trú, nội trú phù hợp và xây dựng đội ngũ đáp ứng yêu cầu mới.
Sau sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, Bắc Ninh giảm 572 đầu mối giáo dục công lập, tương đương 50,2%. Quy mô mạng lưới thay đổi đặt ra yêu cầu tổ chức lại trường lớp theo hướng tinh gọn, hiệu quả, nhưng vẫn bảo đảm ổn định dạy và học, từng bước nâng chất lượng giáo dục.
*Linh hoạt theo từng địa bàn
Việc sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục công lập đang được các xã, phường trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh triển khai theo hướng giảm đầu mối quản lý, sử dụng hiệu quả đội ngũ và cơ sở vật chất, đồng thời hạn chế tác động đến việc học tập của học sinh. Tùy điều kiện dân cư, địa bàn và mạng lưới trường lớp, các địa phương lựa chọn mô hình tổ chức khác nhau, trong đó chú trọng duy trì các điểm trường đang hoạt động để tránh xáo trộn lớn trước năm học mới.
Là địa bàn đô thị, phường Bắc Giang có hệ thống trường lớp tương đối ổn định theo từng cấp học, các cơ sở giáo dục phân bố khá tập trung, khoảng cách giữa nhiều trường không lớn. Vì vậy, việc sắp xếp được thực hiện theo hướng hợp nhất những trường ở các địa bàn liền kề, hình thành các trường có quy mô lớn hơn nhưng vẫn duy trì mạng lưới trường lớp phù hợp với phân bố dân cư.
Từ 28 trường công lập, phường tổ chức lại còn 10 trường, giảm 18 đầu mối, tương đương 64,3%. Các trường mới chủ yếu được hình thành trên cơ sở hợp nhất 2-4 trường gần nhau; các địa điểm trường, phân hiệu phù hợp tiếp tục được sử dụng, qua đó giảm đầu mối quản lý nhưng không dồn học sinh về một cơ sở. Cách làm này vừa tận dụng cơ sở vật chất hiện có, vừa hạn chế thay đổi lớn về địa điểm học tập, đồng thời tạo điều kiện tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản lý và hoạt động chuyên môn.
Là một trong những nhà giáo được bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý sau sắp xếp, bà Lê Thị Thu, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Ngô Sĩ Liên xác định nhiệm vụ trước mắt là nhanh chóng ổn định tổ chức, xây dựng khối đoàn kết, đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất lượng dạy và học, đồng thời kế thừa, phát huy truyền thống của các nhà trường trước khi hợp nhất.
Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Bắc Giang Đặng Đình Hoan, cùng với ổn định tổ chức, các trường cần xây dựng quy chế làm việc, phân công rõ người, rõ việc, phát huy năng lực, sở trường của từng cán bộ và chuẩn bị tốt các điều kiện cho năm học mới, bảo đảm hoạt động dạy và học ổn định.
Tại xã Yên Thế, việc sắp xếp mạng lưới trường học được thực hiện theo hướng linh hoạt, phù hợp với địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều. Trước sắp xếp, xã có 17 cơ sở giáo dục công lập; sau giảm còn 8 trường, giảm 9 đầu mối, tương đương gần 53%.
Thay vì chỉ sáp nhập các trường cùng cấp, Yên Thế lựa chọn kết hợp nhiều mô hình, đáng chú ý là việc tổ chức trường tiểu học và trung học cơ sở liên cấp tại những địa bàn phù hợp. Ở khối mầm non, các trường tại Hoàng Hoa Thám, Tam Hiệp, Tân Sỏi được tổ chức lại trên cơ sở sáp nhập những cơ sở ở địa bàn liền kề. Ở khối phổ thông, xã thành lập các trường Tiểu học và Trung học cơ sở Đồng Lạc, Tân Hiệp, Đồng Tâm từ các trường hiện có, đồng thời tổ chức lại Trường Trung học cơ sở Hoàng Hoa Thám với 9 lớp chất lượng cao và 330 học sinh.
Theo lãnh đạo xã Yên Thế, việc lựa chọn mô hình liên cấp xuất phát từ yêu cầu giữ ổn định mạng lưới trường lớp trong điều kiện địa bàn rộng, nếu tập trung học sinh về một số trường theo từng cấp học có thể làm tăng khoảng cách đi lại. Trong khi đó, nhiều cơ sở hiện có vẫn còn khả năng khai thác nên việc duy trì các điểm trường, phân hiệu giúp giảm đầu mối quản lý mà không phải dồn học sinh về một cơ sở.
Sau sắp xếp, các địa điểm trường đang hoạt động cơ bản tiếp tục được sử dụng. Năm học 2026-2027, Yên Thế duy trì 205 nhóm, lớp với 6.279 trẻ em, học sinh. Cách làm này vừa tinh gọn bộ máy, vừa hạn chế xáo trộn về nơi học, nhất là với học sinh ở khu vực xa trung tâm.
*Tinh gọn để nâng hiệu quả quản trị
Nếu tại mỗi địa bàn, các mô hình tổ chức trường học được lựa chọn phù hợp với điều kiện thực tế, thì trên quy mô toàn tỉnh, mục tiêu chung là tinh gọn đầu mối nhưng vẫn bảo đảm hoạt động dạy và học ổn định. Trước sắp xếp, Bắc Ninh có 1.139 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập, phục vụ gần 870.000 trẻ em, học sinh. Sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 567 đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập, gồm 76 đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo và 491 trường thuộc UBND cấp xã, giảm 572 đầu mối, tương đương 50,2%.
Việc giảm hơn một nửa số đầu mối mới là bước đầu trong quá trình sắp xếp. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào khả năng vận hành các trường sau sắp xếp, sử dụng hợp lý đội ngũ, cơ sở vật chất, ngân sách và bảo đảm chất lượng dạy học.
Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh Tạ Việt Hùng, yêu cầu xuyên suốt trong quá trình sắp xếp là tinh gọn đầu mối, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng đội ngũ, cơ sở vật chất, ngân sách và năng lực quản trị của các cơ sở giáo dục. Đây cũng là cơ sở để ngành Giáo dục tiếp tục rà soát, điều chỉnh mạng lưới sau khi các trường mới đi vào hoạt động ổn định.
Đội ngũ giáo viên, viên chức và người lao động là một trong những vấn đề cần được xử lý sau sáp nhập. Trước mắt, biên chế và đội ngũ tại các trường thực hiện sắp xếp được chuyển nguyên trạng sang đơn vị mới, bảo đảm hoạt động dạy học không bị gián đoạn, hạn chế xáo trộn. Trên cơ sở quy mô trường lớp, số lượng học sinh và vị trí việc làm, ngành Giáo dục tiếp tục rà soát, bố trí nhân sự theo định mức và yêu cầu thực tế.
Việc lựa chọn cán bộ quản lý vì vậy cũng được đặt cao hơn yêu cầu “đủ người”. Tại phường Phượng Sơn, các chức danh hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được xem xét trên cơ sở năng lực quản trị, kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ tín nhiệm, trình độ đào tạo và triển vọng phát triển. Cách làm này hướng tới lựa chọn những người có khả năng điều hành các trường sau sắp xếp với quy mô lớn hơn, tổ chức bộ máy phức tạp và yêu cầu quản trị cao hơn.
Tại Yên Thế, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên được bố trí theo vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh và nhu cầu thực tế của từng trường. Những cán bộ không tiếp tục giữ chức vụ quản lý do sắp xếp được xem xét bố trí vào vị trí nhà giáo hoặc vị trí việc làm phù hợp, bảo đảm chế độ, chính sách.
Từ yêu cầu sắp xếp lại tổ chức, bài toán đặt ra với ngành Giáo dục Bắc Ninh không dừng ở việc hoàn thành các thủ tục thành lập trường mới mà là làm thế nào để mô hình mới vận hành hiệu quả. Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn, ngành Giáo dục cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang quản trị phát triển giáo dục, thích ứng với quy mô và mô hình trường học mới; đồng thời rà soát, bố trí đội ngũ phù hợp năng lực, vị trí việc làm, bảo đảm những thay đổi về tổ chức, nhân sự không ảnh hưởng đến tâm lý học sinh và chất lượng dạy, học.
Đối với những trường sau sắp xếp vẫn có nhiều điểm trường, phân hiệu, việc tổ chức hoạt động được thực hiện linh hoạt theo quy mô học sinh, điều kiện thực tế và khoảng cách địa lý. Các điểm trường phù hợp tiếp tục được khai thác, đồng thời từng bước rà soát những điểm trường lẻ không còn đáp ứng yêu cầu để tập trung nguồn lực đầu tư cho các cơ sở có điều kiện tổ chức dạy học tốt hơn.
Năm học 2026-2027, ngành Giáo dục Bắc Ninh tập trung nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, phát triển các mô hình bán trú, nội trú phù hợp và xây dựng đội ngũ đáp ứng yêu cầu mới. Qua đó, việc tinh gọn đầu mối hướng tới không chỉ đổi mới tổ chức mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của từng cơ sở giáo dục./
