Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần trang bị “lá chắn kép” gồm biện pháp diệt lăng quăng/bọ gậy, phòng tránh muỗi đốt và tiêm vaccine phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
Bước vào cao điểm mùa mưa năm 2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh liên tục cảnh báo, tình hình dịch bệnh sốt xuất huyết đang có diễn biến phức tạp với số ca mắc liên tục gia tăng. Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần trang bị “lá chắn kép” gồm biện pháp diệt lăng quăng/bọ gậy, phòng tránh muỗi đốt và tiêm vaccine phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
* Xuất hiện nhiều ca sốt xuất huyết nặng
Càng đi sâu vào mùa mưa, các bệnh viện tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng tiếp nhận nhiều trường hợp nhập viện do sốt xuất huyết, trong đó có nhiều ca nặng, nguy kịch. Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố tiếp nhận 2 trẻ em trong tình trạng sốc sốt xuất huyết nặng. Đó là em D.T.T.V (10 tuổi, ngụ tỉnh An Giang), được chuyển đến với chẩn đoán sốc sốt xuất huyết nặng ngày thứ 5, mạch và huyết áp không đo được. Các bác sĩ đã liên tục truyền dịch chống sốc, dung dịch cao phân tử, thuốc vận mạch. Tuy nhiên, tình hình diễn biến nặng, trẻ rối loạn đông máu, xuất huyết tiêu hóa, suy hô hấp, tổn thương gan và thận. Trong tình thế nguy hiểm, bệnh nhi được đặt nội khí quản thở máy và tiến hành lọc máu, thay huyết tương. Do tổn thương gan và thận nặng, bệnh nhi phải lọc máu liên tục 4 đợt, thay huyết tương 3 đợt. Trải qua 3 tuần điều trị tích cực, sức khỏe bệnh nhi cải thiện dần.
Trường hợp thứ 2 là em H.C.K. (7 tuổi, ngụ Thành phố Hồ Chí Minh) nhập viện trong tình trạng đau bụng, ói ra dịch nâu, tiêu phân đen, tay chân lạnh. Các sĩ chẩn đoán bệnh nhi sốc sốt xuất huyết nặng ngày thứ 5, rối loạn đông máu, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương gan nặng. Dù đã được truyền dịch điện giải, dung dịch cao phân tử, chống sốc nhưng diễn tiến bệnh nhi ngày càng nặng, tràn dịch màng bụng, màng phổi lượng nhiều, chèn ép gây suy hô hấp. Cuối cùng, các bác sĩ phải đặt máy thở, truyền máu và các chế phẩm máu, tích cực hỗ trợ hô hấp cho bệnh nhi. Sau 2 tuần, bệnh nhi cũng tỉnh táo, cai máy thở và dần hồi phục.
Không riêng trẻ em, sốt xuất huyết cũng tấn công nhiều người lớn. Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã phải dốc sức cứu chữa một sản phụ mắc sốt xuất huyết nặng kèm biến chứng băng huyết sau sinh. Trước đó, chị N.T.M.L (23 tuổi, ngụ Thành phố Đồng Nai) đang mang thai ở tuần 39 thì bị sốt cao và được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết. Do đang ở cuối thai kỳ, sản phụ được chuyển đến bệnh viện chuyên khoa sản tại Thành phố Hồ Chí Minh để tiếp tục theo dõi và điều trị. Khi có dấu hiệu chuyển dạ, chị được chỉ định mổ lấy thai, tuy nhiên sức khỏe của sản phụ diễn tiến xấu rất nhanh, băng huyết sau sinh, rối loạn đông máu nặng do suy gan tối cấp. Người bệnh dần rơi vào sốc mất máu, nhiễm trùng, tổn thương tử cung và suy nhiều cơ quan và được chuyển đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định. Khi được tiếp nhận, sản phụ đã hôn mê sâu, huyết áp tụt, các bác sĩ phải đặt nội khí quản và thở máy. Trước tình huống khẩn cấp, lãnh đạo Bệnh viện Nhân dân Gia Định huy động nhiều chuyên khoa cùng tham gia điều trị. Người bệnh được hồi sức tích cực, truyền máu và các chế phẩm máu, hỗ trợ hô hấp, thay huyết tương, điều trị suy gan, kiểm soát nhiễm trùng và điều chỉnh tình trạng rối loạn đông máu. Do tử cung bị tổn thương nặng, kèm nhiễm trùng và chảy máu kéo dài, các bác sĩ buộc phải phẫu thuật cắt tử cung để kiểm soát nguồn chảy máu, xử lý nhiễm trùng và bảo toàn tính mạng cho người bệnh.
Bác sĩ Nguyễn Trần Nam, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố thông tin, những năm gần đây, do sự thay đổi thời tiết và đô thị hóa, sốt xuất huyết xuất hiện quanh năm và gia tăng mạnh trong mùa mưa. Trong vài tháng qua, tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố đã tiếp nhận nhiều trường hợp đến khám và điều trị, bao gồm cả những ca chuyển bệnh nặng từ các tỉnh khu vực đồng bằng sông Cửu Long, duyên hải miền Trung và Tây Nguyên. Khó khăn lớn trong điều trị sốt xuất huyết hiện nay là tình trạng người bệnh nhập viện muộn khi đã xuất hiện biến chứng nặng, sự nhầm lẫn triệu chứng với các bệnh lý khác, hoặc người nhà áp dụng biện pháp dân gian chưa kiểm chứng gây chảy máu, nguy cơ nhiễm trùng.
Các bác sĩ cảnh báo, cả người lớn và trẻ em đều có nguy cơ mắc sốt xuất huyết nếu như không có các giải pháp phòng bệnh tích cực. Đặc biệt, trẻ em thừa cân béo phì, phụ nữ mang thai, người cao tuổi, người có bệnh lý nền…thường rơi vào tình trạng nguy hiểm nếu mắc sốt xuất huyết, không chỉ đe dọa tính mạng người bệnh mà còn gia tăng gánh nặng cho hệ thống điều trị.
*“Lá chắn kép”
Thạc sĩ, bác sĩ Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) thông tin, Thành phố đang bước vào cao điểm mùa mưa năm 2026, đáng chú ý là số ca mắc đang có xu hướng tăng liên tục trong những tuần gần đây. Thành phố đã có 4 tuần liên tiếp ghi nhận số ca mắc mới vượt mốc 1.000 ca mỗi tuần. Cụ thể ở tuần 35 (từ ngày 24-30/8), Thành phố ghi nhận 1.256 trường hợp mắc bệnh sốt xuất huyết, tăng 4,4% so với trung bình 4 tuần trước. Tổng số ca sốt xuất huyết tích lũy từ đầu năm 2026 đến nay là 29.601 ca – cao hơn so với cùng kỳ năm 2025. Trong gần 30.000 ca mắc sốt xuất huyết có 16.430 trường hợp cần được theo dõi, chăm sóc và điều trị nội trú tại bệnh viện, chiếm 54% tổng số ca mắc và hơn 10.000 trường hợp điều trị ngoại trú tại nhà. Các địa phương có số ca mắc sốt xuất huyết trên 100.000 dân ở mức cao, gồm: xã Chánh Phú Hòa, xã Minh Thạnh và xã An Nhơn Tây.
Phân tích về nguyên nhân gia tăng dịch bệnh, bác sĩ Lê Hồng Nga nêu rõ, theo quy luật dịch tễ, số ca mắc sốt xuất huyết thường gia tăng và đạt đỉnh vào khoảng tháng 10, sau đó giảm dần và hạ xuống mức thấp vào khoảng tháng 1 và tháng 2 năm sau, khi mùa khô bắt đầu rõ rệt tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nguyên nhân gia tăng vào mùa mưa bắt nguồn từ đặc tính sinh học của muỗi vằn - trung gian truyền bệnh. Khác với các loại muỗi khác, muỗi vằn chỉ đẻ trứng trong môi trường nước sạch, đọng lại ở các vật dụng sinh hoạt như xô, chậu, bình hoa, chén nước cúng hoặc các vật chứa ngoài trời hứng nước mưa. Mùa mưa tạo điều kiện thuận lợi gia tăng các điểm đọng nước này. Các nhà dịch tễ học nhận định, sốt xuất huyết là hậu quả của biến đổi khí hậu (nhiệt độ tăng, lượng mưa thay đổi) và tiến trình đô thị hóa nhanh khi hạ tầng quản lý rác thải, cấp thoát nước chưa đáp ứng kịp thời.
Thạc sĩ, bác sĩ Lê Hồng Nga cho biết: sốt xuất huyết đã và đang là thách thức y tế toàn cầu. Trong 10 năm qua, số ca mắc trên thế giới đã tăng gấp nhiều lần, ước tính khoảng 3,9 tỷ người đang sống trong vùng nguy cơ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra chiến lược toàn diện kiểm soát các bệnh do muỗi truyền, đòi hỏi sự phối hợp giữa chính quyền, ngành y tế và cộng đồng. Do đó cần “lá chắn kép” để phòng, chống sốt xuất huyết cho cộng đồng. Người dân cần chủ động trang bị hai tầng bảo vệ quan trọng, trong đó tầng bảo vệ thứ nhất là các biện pháp truyền thống kiểm soát môi trường như diệt muỗi, diệt lăng quăng/bọ quăng và sử dụng các biện pháp tránh muỗi đốt. Tầng bảo vệ thứ hai là sử dụng vaccine phòng bệnh sốt xuất huyết giúp tạo miễn dịch chủ động, bền vững cho cơ thể. Việc chủ động tiêm ngừa vaccine giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh, đồng thời giảm tối đa nguy cơ chuyển nặng, biến chứng tử vong hoặc các di chứng sau điều trị nếu không may nhiễm bệnh./.
