Vai trò của Đại học trong Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo và hợp tác quốc tế
Hoạt động nghiên cứu không nên tách rời khỏi thực tiễn, mà cần được tích hợp chặt chẽ với quy trình ươm tạo và khởi nghiệp.
Nhằm hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngày 15/5, tại Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn quốc gia “Vai trò của Đại học trong Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo và hợp tác quốc tế” (Diễn đàn VNEI 2026).
Sự kiện do Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp Đại học, Cao đẳng Việt Nam, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp tổ chức.
Diễn đàn là không gian kết nối giữa các trường đại học, tổ chức quốc tế, quỹ đầu tư, doanh nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp nhằm thúc đẩy vai trò trung tâm của các cơ sở giáo dục đại học trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.
Các đại biểu đã cùng trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm, hướng tới việc hình thành các liên kết hành động cụ thể giữa các trường đại học, doanh nghiệp, địa phương, quỹ đầu tư và các đối tác quốc tế. Phát triển Công viên Đổi mới sáng tạo, phòng thí nghiệm mở, quỹ đầu tư đại học, hợp tác công – tư trong giáo dục, công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao,…là các mô hình mới cho đổi mới sáng tạo đại học tại Việt Nam được các đại biểu thảo luận tại Diễn đàn.
Các chuyên gia cho rằng hoạt động nghiên cứu không nên tách rời khỏi thực tiễn, mà cần được tích hợp chặt chẽ với quy trình ươm tạo và khởi nghiệp. Trong giai đoạn tới, Việt Nam cần mạnh dạn hơn trong việc thí điểm các cơ chế mới cho đại học đổi mới sáng tạo; cần tạo điều kiện để các trường đại học có thể tham gia sâu hơn vào hoạt động nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ, đầu tư và phát triển doanh nghiệp công nghệ; đồng thời cần hình thành các hệ sinh thái tích hợp thay vì các hoạt động rời rạc như hiện nay.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Trung Dũng, Chủ tịch Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp Đại học, Cao đẳng Việt Nam, trường đại học không chỉ là nơi đào tạo nhân lực hay thực hiện nghiên cứu khoa học, mà cần từng bước trở thành trung tâm kiến tạo tri thức, công nghệ, doanh nghiệp và các mô hình phát triển mới cho địa phương, quốc gia. Thực tế hiện nay vẫn đang tồn tại nhiều điểm nghẽn như nghiên cứu còn phân tán, năng lực chuyển giao công nghệ còn hạn chế, doanh nghiệp khó tiếp cận công nghệ từ trường đại học, trong khi nhiều kết quả nghiên cứu lại chưa đi được đến thị trường.
Tiến sĩ Nguyễn Trung Dũng đánh giá, khoảng trống lớn nhất nằm ở giai đoạn chuyển hóa từ nghiên cứu sang ứng dụng và thương mại hóa – nơi đòi hỏi phải có những tổ chức trung gian đủ năng lực để kết nối các nguồn lực lại với nhau. Vì vậy cần có sự tham gia sớm hơn, sâu hơn và có cấu trúc hơn của doanh nghiệp, thị trường và của các tổ chức trung gian hỗ trợ đổi mới sáng tạo.
Trong khuôn khổ Diễn đàn, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông chính thức công bố Đề án thành lập Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo PFUND. Quỹ được kỳ vọng sẽ từng bước kết nối nguồn lực từ cộng đồng cựu sinh viên Học viện, doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư và chuyên gia trong – ngoài nước để hỗ trợ các startup công nghệ có tiềm năng thương mại hóa và phát triển quy mô quốc tế. Đây không chỉ là một sáng kiến tài chính, mà còn là bước đi nhằm hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Học viện theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo - nghiên cứu - doanh nghiệp - đầu tư - thị trường.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Hoài Bắc, Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông chia sẻ, những năm qua, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông đã từng bước xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với các lĩnh vực thế mạnh như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an toàn thông tin, 5G/6G, chuyển đổi số,..Nhiều hoạt động nghiên cứu, hỗ trợ khởi nghiệp, kết nối doanh nghiệp và phát triển doanh nghiệp spin-off (doanh nghiệp được tách ra từ trường đại học, viện nghiên cứu) đã được triển khai, tạo nền tảng quan trọng cho việc hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nhà trường./.
