Đồng Nai tăng cường các biện pháp phòng, chống sự xâm nhập của các sản phẩm văn hóa độc hại; xây dựng văn hóa ở địa bàn dân cư; văn hóa công sở tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp phù hợp với tình hình mới.
Đồng Nai đang đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa với mục tiêu tạo ra diện mạo mới cho đời sống văn hóa cơ sở, kiến tạo các quan hệ hợp tác lành mạnh, phát huy năng lực sáng tạo và nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của người dân.
* Kiến tạo để văn hóa phát triển nhanh
Với tinh thần “3 quyết tâm, 4 chủ động, 5 hiệu quả” của Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 – 2035, tỉnh triển khai nhiều chính sách mới, khơi thông nguồn lực, kiến tạo để văn hóa phát triển nhanh và bền vững, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Sau hợp nhất, tỉnh Đồng Nai mang diện mạo rộng lớn và đa sắc hơn, làm dày thêm chiều sâu văn hóa của vùng đất phương Nam. Vai trò của văn hóa trong phát triển kinh tế được chú trọng, kết hợp khai thác tiềm năng của văn hóa với phát triển kinh tế, du lịch. Công tác bảo tồn, trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử – văn hóa được quan tâm thực hiện thường xuyên; nhiều di sản văn hóa vật thể, phi vật thể được nghiên cứu, nhận diện, bảo vệ và phát huy giá trị.
Với hệ thống di sản phong phú, toàn tỉnh hiện sở hữu 121 di tích đã xếp hạng, bao gồm 6 di tích quốc gia đặc biệt, 42 di tích cấp quốc gia và 73 di tích cấp tỉnh, gần 1.500 địa danh nằm trong danh mục kiểm kê. Những điểm đến tiêu biểu như Khu di tích quốc gia đặc biệt căn cứ Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam Việt Nam (Căn cứ Tà Thiết), Di tích lịch sử quốc gia Địa điểm chiến thắng Chốt chặn Tàu Ô, Di tích lịch sử quốc gia núi Bà Rá, Di tích lịch sử quốc gia Sóc Bom Bo..., không chỉ là niềm tự hào về lịch sử mà còn kết hợp cùng hơn 100 lễ hội truyền thống để tạo nên một bức tranh văn hóa, tín ngưỡng đầy sắc màu.
Công tác hợp tác, giao lưu quốc tế về văn hóa, nghệ thuật tại Đồng Nai ngày càng mở rộng, quảng bá mạnh mẽ các giá trị văn hóa và hình ảnh Đồng Nai ra thế giới. Mức hưởng thụ văn hóa của người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, được cải thiện rõ rệt với hàng trăm suất diễn của đơn vị nghệ thuật; các thiết chế văn hóa ở cơ sở được quan tâm đầu tư đưa vào sử dụng. Các hoạt động hội thi, hội diễn được tổ chức hằng năm đang từng bước trở thành hoạt động truyền thống của các khu phố, ấp vào dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước.
Công tác xã hội hóa hoạt động văn hóa, cũng có những chuyển biến rõ rệt; nhiều câu lạc bộ, đội, nhóm văn hóa, văn nghệ dân gian được hình thành và hoạt động hiệu quả. Đặc biệt, tỉnh đã tổ chức nhiều lễ hội, sự kiện được tổ chức quy mô; nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ tiêu biểu được vinh danh… tất cả đã góp phần định hình và quảng bá thương hiệu “văn hóa Đồng Nai” vươn xa.
* Bảo tồn, phát huy văn hóa địa phương
Chủ tịch UBND xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) Nguyễn Văn Phát cho biết, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tại địa phương, đặc biệt là di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của đồng bào dân tộc S’tiêng tại Khu bảo tồn Văn hóa dân tộc S’tiêng sóc Bom Bo được chú trọng. Tháng 6 tới đây, tại Khu bảo tồn, UBND tỉnh Đồng Nai sẽ tổ chức Lễ công bố Quyết định xếp hạng Di tích quốc gia đối với Di tích lịch sử Sóc Bom Bo và Quyết định đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với “Tập quán giã gạo chày tay của người S’tiêng, người Mnông”. Đây là niềm tự hào của chính quyền và nhân dân Bom Bo, đồng thời cũng là trách nhiệm gìn giữ, bảo tồn và phát huy những di tích, di sản này.
Với phường Đồng Xoài, theo Chủ tịch UBND phường Dương Hoài Pha, phường khai thác hiệu quả các thiết chế văn hóa cơ sở, phát huy công năng các nhà văn hóa được chuyển đổi thành trung tâm truyền thông cộng đồng và đào tạo công dân điện tử; nhân rộng mô hình nhà văn hóa khu dân cư kiểu mẫu; phát huy hiệu quả sử dụng, tiếp tục đầu tư bổ sung các công viên, hoa viên, tiểu cảnh; tổ chức các hoạt động văn hóa văn nghệ trên địa bàn thiết thực, phù hợp, hiệu quả.
Ở xã Bù Đăng, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Thanh Tùng cho biết, xã nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về lĩnh vực văn hóa, tổ chức đa dạng, thiết thực các hoạt động văn hóa, văn nghệ nhân các ngày lễ, Tết và các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, địa phương; nâng cao chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”.
Bù Đăng còn quan tâm đầu tư nhà văn hóa thôn, sân chơi cộng đồng; các công viên cây xanh, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, các di tích lịch sử cách mạng; đẩy mạnh tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, tạo điều kiện để nhân dân được hưởng thụ và tham gia sáng tạo văn hóa; tăng cường tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống, nâng cao nhận thức chính trị, ý thức pháp luật và tinh thần đoàn kết cộng đồng trong nhân dân.
Quan điểm nhất quán của Đảng: “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Phát huy mọi nguồn lực phát triển để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc, niềm tin, khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc”. Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ I (2025 – 2030) xác định: “Phát triển sự nghiệp văn hóa, thể thao và du lịch ngang tầm với phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân”.
Thực hiện mục tiêu này, Đồng Nai triển khai có hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia, trong đó chú trọng Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 – 2035, tập trung nguồn lực đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; xây dựng các công trình văn hóa đồng bộ, hiện đại, xứng tầm với tiềm năng của tỉnh, đảm bảo đủ điều kiện để tổ chức các sự kiện, hoạt động văn hóa, nghệ thuật của khu vực và quốc tế.
Đồng Nai tổ chức đa dạng các hoạt động văn hóa phục vụ các nhiệm vụ chính trị và phục vụ nhu cầu của nhân dân trên địa bàn tỉnh, đẩy mạnh phong trào văn nghệ quần chúng, khôi phục và duy trì các hội thi, hội diễn truyền thống; tiếp tục ưu tiên đưa các hoạt động văn hóa về cơ sở phục vụ người dân các xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cùng đó, tỉnh quy hoạch và xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao ở cơ sở đạt chuẩn theo quy định, đảm bảo phục vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa, tinh thần cho nhân dân; đầu tư phát triển các lĩnh vực văn hóa tương xứng với phát triển kinh tế; thu hẹp khoảng cách chênh lệch về hạ tầng văn hóa, mức thụ hưởng văn hóa giữa thành thị và nông thôn, vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Địa phương giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể truyền thống của các dân tộc; quan tâm đầu tư trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử, cách mạng trên địa bàn, công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc; gắn kết chặt chẽ giữa khai thác các giá trị di sản văn hóa với phát triển du lịch trên địa bàn.
Đồng Nai tăng cường các biện pháp phòng, chống sự xâm nhập của các sản phẩm văn hóa độc hại; xây dựng văn hóa ở địa bàn dân cư; văn hóa công sở tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp phù hợp với tình hình mới; nâng cao hiệu quả hoạt động các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn; khuyến khích các thành phần kinh tế, các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực văn hóa, thể thao phục vụ nhân dân, người lao động trên địa bàn.
Mặt khác, địa phương quan tâm, tạo điều kiện phát huy tài năng của đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân, nhân dân; khuyến khích các phong trào thi đua sáng tác; quan tâm xây dựng, bồi dưỡng và phát huy năng lực của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ trong đồng bào dân tộc thiểu số; có chính sách hỗ trợ học tập, sáng tác, quảng bá văn hóa, chú trọng đào tạo thế hệ kế cận…, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa trong đồng bào các dân tộc thiểu số, củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy phát triển bền vững của tỉnh.
Song song đó, tỉnh quan tâm phát triển công nghiệp văn hóa, phát triển các sản phẩm, dịch vụ văn hóa, thể thao và sản phẩm du lịch có chất lượng cao, gắn với tăng cường hợp tác, liên kết với các tỉnh trong khu vực, các nước láng giềng và các quốc gia khác để mở rộng giao lưu văn hóa, trao đổi nghệ thuật, quảng bá hình ảnh, đất nước, con người, văn hóa Đồng Nai ra cộng đồng quốc tế.
Ngoài ra, Đồng Nai còn chủ động phối hợp đẩy mạnh hoạt động ngoại giao văn hóa. Sử dụng công nghệ để quảng bá các sản phẩm văn hóa Đồng Nai nhằm gia tăng khả năng tiếp cận của người dân và du khách trong, ngoài nước./.
