Tại các tổ dân phố ở Thành phố Hồ Chí Minh, những “hạt nhân” cơ sở vẫn miệt mài với từng tấm thẻ cử tri, tỉ mỉ từng dòng tên, con số góp phần vào thành công của cuộc bầu cử.
Trong guồng quay hối hả chuẩn bị cho ngày trọng đại của đất nước - ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp (15/3/2026), tại các tổ dân phố ở Thành phố Hồ Chí Minh, những “hạt nhân” cơ sở vẫn miệt mài với từng tấm thẻ cử tri, tỉ mỉ từng dòng tên, con số. Phần lớn trong số họ tuổi đã ngoài 70, nhưng vẫn đầy nhiệt huyết, dấn thân nơi “tuyến đầu” của công tác bầu cử ở cơ sở, “thầm lặng” góp sức cho thành công của ngày hội lớn.
* Bản lĩnh, kinh nghiệm qua các kỳ bầu cử
Trong cái nắng chói chang của những ngày tháng Ba, chúng tôi đến tổ bầu cử số 30, phường Bàn Cờ (Thành phố Hồ Chí Minh) đúng vào lúc các thành viên đang tất bật rà soát, đối chiếu thẻ cử tri với danh sách cư dân trên địa bàn. Ông Phạm Liên, tổ trưởng tổ bầu cử chào chúng tôi rồi lại tiếp tục chăm chú với từng dòng chữ trên những tấm thẻ cử tri. Đôi kính lão trễ xuống sóng mũi, bàn tay ông lướt nhanh nhưng cẩn trọng từng cái tên, con chữ trên tấm thẻ. Với ông, mỗi cái tên không chỉ là một con số thống kê, mà là một quyền công dân thiêng liêng cần được bảo đảm.
Mấy ngày qua, tổ bầu cử của ông Liên thường xuyên phải “tăng ca”, làm nhiều công việc cùng một lúc, vừa tra danh sách, vừa “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà” để trao thẻ cử tri và phổ biến quy định về bầu cử cho người dân. Ông Liên chia sẻ, phường Bàn Cờ vốn nổi tiếng với những con hẻm bàn cờ đan xen, chật hẹp, nơi mật độ dân cư cao và cuộc sống luôn chuyển động không ngừng. Việc tìm gặp được đầy đủ cử tri trong một gia đình đôi khi phải đi lại ba, bốn lần mới xong.
Theo ông Phạm Liên, địa bàn khu phố ông phụ trách là những dãy nhà trọ san sát với phần lớn cư dân là người lao động tạm trú, làm việc theo ca và thường xuyên vắng nhà. Đặc thù của người lao động tại Thành phố Hồ Chí Minh là sự dịch chuyển. Có người hôm nay ở đây, nhưng ngày mai đã chuyển sang nơi khác theo công việc. Do đó, danh sách cử tri giống như một “thực thể sống” biến đổi hằng giờ.
Để không bỏ sót quyền lợi của công dân, ông Phạm Liên và các thành viên trong tổ đã phối hợp chặt chẽ với cảnh sát khu vực và chủ nhà trọ, vừa “làm sạch” dữ liệu dân cư, vừa đối chiếu từng trường hợp thay đổi nơi cư trú để kịp thời cập nhật danh sách cử tri trên địa bàn.
“Làm công tác bầu cử ở nơi dân cư biến động mạnh như khu phố này, chúng tôi phải dùng cả sự kiên nhẫn cùng kinh nghiệm sống. Có những đêm 10 giờ tối, khi công nhân vừa tan ca về, mình mới bắt đầu gõ cửa từng phòng để đối chiếu danh sách. Mệt thì có mệt, nhưng nếu mình không làm kỹ người dân sẽ thiệt thòi quyền lợi”, ông Liên tâm sự.
Phẩm chất quan trọng của một thành viên tổ bầu cử là tinh thần trách nhiệm, sự cẩn trọng và khả năng phối hợp tốt với các đơn vị liên quan. “Đặc biệt, tại một đô thị năng động như Thành phố Hồ Chí Minh, các tổ trưởng tổ bầu cử cần chủ động, linh hoạt trong xử lý công việc, nắm chắc địa bàn; đồng thời phải luôn công tâm, khách quan để bảo đảm mọi khâu của quá trình bầu cử diễn ra đúng quy định, dân chủ và minh bạch”, ông Liên chia sẻ khi từng kinh qua 3 nhiệm kỳ gắn bó với công tác bầu cử.
Tương tự, bà Võ Thị Minh Khai, Bí thư Chi bộ khu phố 5 (phường Xuân Hòa) cũng từng có 3 lần tham gia công tác chuẩn bị bầu cử tại “tuyến đầu”. Trong 3 lần đó có hai lần bà Khai từng đảm nhiệm vai trò là tổ trưởng tổ bầu cử (nhiệm kỳ 2015 - 2021 và 2021 - 2026). Nhờ đó, bà là người nắm rõ từng “đường đi nước bước” của công tác bầu cử tại khu phố 5. Dù nhiệm kỳ này bà Khai chỉ tham gia với vai trò là thành viên để giảm bớt áp lực điều hành, nhưng kinh nghiệm của một người ngoài 75 tuổi vẫn là “điểm tựa” vững chắc cho cả tổ.
Bà Khai có dáng người nhỏ nhắn nhưng bước chân vẫn thoăn thoắt qua những bậc cầu thang của các khu chung cư cũ. Ở tuổi này, nhiều người chọn nghỉ ngơi vui vầy bên con cháu nhưng bà vẫn chọn “vác tù và hàng tổng”.
“Mình còn sức, còn minh mẫn thì còn đóng góp. Đảng tin, dân mến thì mình không thể từ chối công việc chung của đất nước”, bà Khai quan niệm. Sự hiện diện của những cán bộ lão thành như bà Khai tạo nên một niềm tin vô hình nhưng mạnh mẽ trong lòng cư dân.
Khu phố 5, nơi bà Khai phụ trách mang đặc trưng điển hình của một khu đô thị lâu đời với 5 cụm chung cư đã có tuổi đời sử dụng gần nửa thế kỷ. Tại đây, bài toán quản lý dân cư luôn là “nút thắt” khó gỡ. Tình hình di biến động dân cư diễn ra liên tục, nhiều gia đình thay đổi chỗ ở nhưng chưa kịp cập nhật thông tin cư trú khiến số liệu cử tri luôn trong trạng thái biến động.
“Chung cư cũ, người dân đến và đi liên tục, danh sách cử tri biến động theo từng tuần. Nếu không bám sát địa bàn, không có sự tỉ mỉ và bản lĩnh của người từng nhiều năm tham gia công tác bầu cử thì rất dễ sai sót. Sự chính xác trong từng tấm phiếu phát đi không chỉ là trách nhiệm, mà còn là danh dự của một người cán bộ lão thành”, bà Khai chia sẻ.
* Tận tụy và sáng tạo từ tâm
Cả ông Phạm Liên và bà Võ Thị Minh Khai đều có chung ký ức sâu đậm về kỳ bầu cử Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026, thời điểm tình hình COVID-19 diễn biến phức tạp nhất. Khi đó, cả hai đều trong vai trò là người đứng đầu tổ bầu cử, không chỉ là đảm bảo tiến độ mà còn bảo vệ an toàn sức khỏe cho từng cử tri. Việc lãnh đạo tổ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đảm bảo an ninh trật tự và an toàn phòng dịch trong bối cảnh “lịch sử” là minh chứng rõ nét nhất cho bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm, tận tụy của những “hạt nhân” nơi “tuyến đầu” của cuộc bầu cử.
Một điểm sáng trong công tác bầu cử lần này chính là sự ứng dụng mạnh mẽ của công nghệ thông tin trong tuyên truyền và kết nối cử tri. Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện mô hình chính quyền đô thị mới, việc tinh gọn bộ máy đòi hỏi những phương thức quản trị linh hoạt hơn.
Bà Nguyễn Thị Phương Thảo (thành viên Tổ bầu cử số 1, phường Xuân Hòa) dù đã ngoài 70 tuổi và có 4 lần tham gia công tác bầu cử nhưng vẫn khiến nhiều người trẻ nể phục bởi sự nhạy bén với công nghệ. Với bà, công nghệ không chỉ làm giảm bớt gánh nặng sổ sách mà còn là phương tiện hữu hiệu nhất để "gõ cửa" từng nhà trong thời đại số.
Bà Thảo tươi cười cho biết: “Thời đại 4.0 rồi, mình không thể cứ cầm xấp giấy đi gõ cửa mãi được. Người trẻ bây giờ họ ở trên mạng là chính. Muốn vận động họ thì mình cũng phải lên mạng”.
Theo chia sẻ, bà Thảo đã chủ động lập các nhóm Zalo tự quản, kết nối chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể như: Cựu chiến binh, Phụ nữ và Đoàn thanh niên. Các nhóm Zalo này hoạt động 24/7, trở thành diễn đàn mini để giải đáp mọi thắc mắc của người dân. Thay vì phải lên phường để xem tiểu sử ứng cử viên, bà Thảo chuyển hóa các thông tin đó thành file ảnh, video ngắn gửi vào nhóm. Những hình ảnh bắt mắt, dễ hiểu này được người dân chia sẻ rầm rộ, tạo nên một hiệu ứng truyền thông tích cực ngay từ cơ sở.
“Đặc biệt đối với những hộ dân thường xuyên đi làm xa hoặc vắng nhà, việc nhận thông tin qua điện thoại giúp họ có thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng về các ứng cử viên trước khi cầm tấm phiếu trên tay. Kết quả là tại khu vực của chúng tôi, tỷ lệ cử tri đi tiếp xúc cử tri và tìm hiểu về bầu cử đạt con số ấn tượng, vượt xa các chỉ tiêu đề ra”, bà Thảo cho biết.
Chính sự linh hoạt, sáng tạo của bà Thảo hay việc duy trì các nhóm Zalo do các tổ trưởng làm trưởng nhóm tại Khu phố 5 của bà Khai, ông Liên đã tạo nên một mạng lưới thông tin thông suốt về bầu cử. “Công nghệ thực sự đã trở thành sợi dây kết nối bền chặt, giúp tinh thần của ngày hội bầu cử lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng.
Sự kết hợp giữa kinh nghiệm dày dạn của thế hệ đi trước và sự năng động của công nghệ hiện đại đã tạo nên một diện mạo mới cho công tác bầu cử tại Thành phố Hồ Chí Minh. Không còn những buổi họp tổ dân phố kéo dài thay vào đó là những trao đổi ngắn gọn, súc tích và hiệu quả trên không gian mạng. Tuy nhiên, các "hạt nhân" này vẫn không quên giá trị của những cuộc gặp gỡ trực tiếp. Với những cử tri cao tuổi, bà Khai, bà Thảo hay ông Liên vẫn trực tiếp đến nhà, vừa để gửi thẻ cử tri, vừa để thăm hỏi sức khỏe, thắt chặt thêm “tình làng nghĩa xóm”.
Trong mô hình chính quyền đô thị mới của Thành phố Hồ Chí Minh, vai trò của những thành viên tổ bầu cử cơ sở càng trở nên quan trọng. Họ không chỉ làm nhiệm vụ hành chính mà còn là những tuyên truyền viên, người giữ nhịp cho đời sống chính trị tại địa phương. Họ chính là những người “giữ lửa", đảm bảo cho ngày bầu cử 15/3/2026 thực sự là ngày hội của niềm tin và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc. Những đóng góp thầm lặng của họ đã góp phần viết nên thành công cho ngày hội lớn của non sông./.
