Chỉ sau gần 3 tuần triển khai quyết liệt, đến ngày 14/6/2026, toàn tỉnh Thanh Hóa đã hoàn thành 100% chỉ tiêu cho cao điểm chi trả không dùng tiền mặt đối với tất cả các nhóm đối tượng thụ hưởng.
Thanh Hóa từng nằm trong nhóm các địa phương có tỷ lệ thực hiện chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt thấp nhất cả nước, xếp thứ 31/34 tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, chỉ sau gần 3 tuần triển khai quyết liệt, đến ngày 14/6/2026, toàn tỉnh đã hoàn thành 100% chỉ tiêu cho cao điểm chi trả không dùng tiền mặt đối với tất cả các nhóm đối tượng thụ hưởng. Kết quả này là sự nỗ lực rất lớn của chính quyền địa phương, trong đó có sự đóng góp quan trọng của lực lượng Công an.
* Nhiều khó khăn, vướng mắc
Là địa phương có diện tích lớn, dân số đông, địa bàn trải rộng từ đồng bằng ven biển đến trung du, miền núi và khu vực biên giới, Thanh Hóa gặp không ít thách thức trong quá trình triển khai chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt. Đặc điểm dân cư phân tán, hạ tầng số giữa các vùng còn chênh lệch, cùng thói quen sử dụng tiền mặt đã hình thành từ lâu đời trở thành những rào cản không nhỏ đối với mục tiêu thúc đẩy thanh toán điện tử trong lĩnh vực an sinh xã hội.
Những khó khăn đó được thể hiện rõ qua các con số thực tế trước thời điểm triển khai đồng bộ. Tỷ lệ chi trả không dùng tiền mặt đối với người có công mới đạt 31,2%, trong đó có tới 39 đơn vị cấp xã chưa phát sinh trường hợp nào nhận trợ cấp qua tài khoản. Đối với nhóm hưởng hưu trí xã hội, tỷ lệ này chỉ đạt 24,5%, với 25 đơn vị cấp xã đạt mức 0%. Tương tự, nhóm đối tượng bảo trợ xã hội mới đạt 38,2%, còn 24 đơn vị cấp xã chưa triển khai được hình thức chi trả hiện đại này.
Đặc biệt, trong lĩnh vực chi trả lương hưu và bảo hiểm xã hội, Thanh Hóa từng nằm trong nhóm ba địa phương có tỷ lệ chi trả không dùng tiền mặt thấp nhất cả nước, chỉ đạt 46,1%. Điều đó cho thấy khoảng cách khá lớn giữa yêu cầu chuyển đổi số của Chính phủ với thực trạng tiếp cận dịch vụ tài chính số của một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi, người yếu thế và cư dân ở khu vực vùng sâu, vùng xa.
Khó khăn không chỉ đến từ địa lý, mà còn đến từ chính đối tượng thụ hưởng. Phần lớn là người cao tuổi, người yếu thế - những người chưa quen với công nghệ số. Nhiều người không có điện thoại thông minh, không sử dụng tài khoản ngân hàng, thậm chí lúng túng khi tiếp cận các thao tác đơn giản. Ở không ít trường hợp, người già, neo đơn không có người thân hỗ trợ. Việc ủy quyền nhận thay gặp vướng mắc...
Bên cạnh đó, hiện nay, hạ tầng dịch vụ tài chính tại khu vực nông thôn và miền núi vẫn còn nhiều khoảng trống. Không chỉ dừng lại ở khâu chi trả, việc tích hợp tài khoản an sinh xã hội lên ứng dụng VNeID cũng đặt ra áp lực không nhỏ, chưa tương xứng với yêu cầu chuyển đổi số, tạo ra khoảng trống lớn trong việc kết nối, đồng bộ dữ liệu và triển khai các phương thức chi trả hiện đại.
* Cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc
Tại hầu hết các địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo và các tổ rà soát, hướng dẫn người dân mở tài khoản nhận trợ cấp, với sự tham gia của cán bộ phụ trách lĩnh vực an sinh xã hội; Công an cấp xã, cán bộ ngân hàng, cán bộ bảo hiểm xã hội, cùng lực lượng đoàn viên, thanh niên, hội viên phụ nữ và các lực lượng tại chỗ như an ninh trật tự cơ sở, tổ công nghệ số cộng đồng cũng được huy động, tạo thành “cánh tay nối dài” trong từng khu dân cư.
Thực tiễn tại xã Trung Lý, một trong những địa bàn miền núi đặc biệt khó khăn, cho thấy rõ hơn áp lực đặt lên lực lượng cơ sở. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, nhiều bản cách trung tâm xã hàng chục cây số, giao thông chủ yếu là đường đồi núi, đi lại phụ thuộc thời tiết. Sóng viễn thông không ổn định, điểm giao dịch ngân hàng gần như không có, khiến việc tiếp cận, hướng dẫn người dân mở tài khoản và sử dụng dịch vụ số trở nên đặc biệt gian nan.
Có những ngày, cán bộ phải vượt hàng chục cây số đường rừng chỉ để hướng dẫn được vài trường hợp; có hộ dân phải giải thích nhiều lần mới dần hiểu và đồng thuận. Ở nhiều nơi, cán bộ phải “cầm tay chỉ việc”, thao tác từng bước cho người cao tuổi. Song song với đó, các giải pháp linh hoạt được triển khai: Tổ chức điểm giao dịch lưu động, tăng cường phối hợp với các ngân hàng, đơn giản hóa quy trình, bố trí lực lượng hỗ trợ tại chỗ. Chính sự tận tụy, bền bỉ ấy đã từng bước tháo gỡ những “nút thắt” tưởng chừng khó vượt qua.
Một điểm nhấn quan trọng trong công tác chỉ đạo, điều hành là việc duy trì thường xuyên các hội nghị giao ban đánh giá tiến độ của Tổ Đề án 06. Tại đây, tiến độ triển khai được rà soát, kiểm đếm cụ thể đến từng đơn vị, từng địa bàn, theo ngày, tuần; những khó khăn, vướng mắc phát sinh được nhận diện kịp thời, phân tích nguyên nhân và chỉ đạo tháo gỡ ngay.
Ở cấp tỉnh, Sở Tài chính đã chủ động hướng dẫn quản lý, sử dụng kinh phí; phối hợp với Kho bạc Nhà nước kiểm soát chặt chẽ việc rút tiền mặt, đồng thời tham mưu lộ trình chấm dứt chi trả bằng tiền mặt, trước mắt hoàn thành đối với lĩnh vực an sinh xã hội trước ngày 15/6/2026. Kho bạc Nhà nước tỉnh cũng rà soát quy trình cấp phát, đề xuất không giải ngân bằng tiền mặt sau mốc thời gian này, siết chặt kỷ luật tài chính trong chi trả.
Các tổ chức chính trị - xã hội vào cuộc mạnh mẽ. Tỉnh đoàn chỉ đạo thành lập các đội thanh niên tình nguyện hỗ trợ cao điểm; phối hợp chính quyền cơ sở và ngân hàng hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng tài khoản, tích hợp lên VNeID; trực tiếp hỗ trợ người cao tuổi, người yếu thế. Liên đoàn Lao động tỉnh xây dựng phương án triển khai các chương trình hỗ trợ đoàn viên, bảo đảm 100% đối tượng nhận trợ cấp qua tài khoản.
Trong toàn bộ quá trình này, lực lượng Công an tham gia với vai trò nòng cốt, đồng hành cùng các lực lượng cơ sở trong từng khâu triển khai. Từ việc rà soát, làm sạch dữ liệu dân cư, xác thực thông tin, đến hỗ trợ người dân tích hợp tài khoản an sinh xã hội trên nền tảng VNeID, Công an cấp cơ sở phối hợp chặt chẽ với ngân hàng, chính quyền địa phương để bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”. Không chỉ hỗ trợ về dữ liệu, lực lượng Công an còn cùng các lực lượng tại chỗ trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng tài khoản, đồng thời tăng cường công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý các hành vi lợi dụng không gian mạng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Sự quyết liệt trong chỉ đạo, đồng bộ trong tổ chức thực hiện và thống nhất trong hành động đã tạo nên sức mạnh tổng hợp - yếu tố quyết định giúp toàn tỉnh cán đích 100% đúng thời hạn chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt trên địa bàn../.
