Mô hình “Đội dân phòng cơ động tuyên truyền, phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội tuyến biên giới”, góp phần đảm bảo an ninh trật tự dọc tuyến biên giới, từng bước xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc ngay từ cơ sở.
Phường Hà Tiên (tỉnh An Giang) có tuyến biên giới đất liền dài hơn 14km, tiếp giáp với ba xã của huyện Kampong Trach, tỉnh Kampot (Campuchia). Khu vực biên giới phía đối diện có nhiều casino đang hoạt động, thu hút lượng lớn người qua lại, tiềm ẩn nguy cơ phức tạp về an ninh trật tự, tội phạm và tệ nạn xã hội. Do đó, Công an phường Hà Tiên đã tham mưu cấp ủy, chính quyền thành lập “Đội dân phòng cơ động tuyên truyền, phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội tuyến biên giới”, góp phần đảm bảo an ninh trật tự dọc tuyến biên giới, từng bước xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc ngay từ cơ sở.
*Góp phần giữ phố phường bình yên
Trung tá Ngô Kim Thảo, Phó Trưởng Công an phường Hà Tiên (tỉnh An Giang) cho biết, Hà Tiên có tuyến biên giới dài, đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Trước năm 2021, do quá trình hội nhập, phát triển kinh tế - xã hội, tình hình tội phạm và tệ nạn xã hội,… ở Hà Tiên diễn biến phức tạp. Tháng 3/2021, Công an thành phố Hà Tiên (tỉnh Kiên Giang cũ), nay là phường Hà Tiên (tỉnh An Giang) tham mưu với cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương xây dựng mô hình thí điểm “Đội dân phòng cơ động tuyên truyền, phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội tuyến biên giới”. Các đội có nhiệm vụ hỗ trợ chính quyền và lực lượng chức năng trong phòng, chống dịch COVID-19 trên tuyến biên giới. Sau đó, từ yêu cầu thực tiễn bảo đảm an ninh trật tự tại địa phương, mô hình này từng bước được kiện toàn, điều chỉnh mục tiêu, chuyển trọng tâm sang phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội, giữ gìn an ninh trật tự khu vực biên giới.
Từ 5-6 thành viên đầu tiên là những nông dân, người có uy tín trong đồng bào dân tộc Khmer, Hoa,…am hiểu địa bàn, phong tục tập quán và có tiếng nói trong cộng đồng dân cư dọc tuyến biên giới tự nguyện tham gia, đến nay Đội đã tiếp tục phát triển lên hơn 20 thành viên, được chia thành hai tổ, mỗi tổ từ 7-11 thành viên, cùng nhau tự giác tham gia bảo vệ khu phố bình yên.
Là người đầu tiên tham gia “Đội dân phòng cơ động tuyên truyền, phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội tuyến biên giới” phường Hà Tiên, ông Si Phon (ngụ khu phố Xà Xía, phường Hà Tiên) chia sẻ, ông cùng các thành viên trong đội mong muốn đóng góp chút sức lực để cùng giữ bình yên cho nhân dân trong khu phố.
Riêng năm 2025, Đội dân phòng cơ động tuyên truyền, phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội tuyến biên giới phường Hà Tiên đã phối hợp với cảnh sát khu vực, Bộ đội Biên phòng và lực lượng an ninh cơ sở tham gia 175 cuộc tuần tra nhân dân với hơn 1.000 lượt người tham gia; kịp thời phát hiện, giải tán 5 nhóm thanh thiếu niên tụ tập đêm khuya, 2 điểm đánh bạc nhỏ lẻ; phối hợp mời gọi, cảm hóa, giáo dục 69 đối tượng; phát hiện 12 lượt đối tượng sử dụng trái phép chất ma túy và tham gia đưa 12 đối tượng đi cai nghiện bắt buộc. Đội cung cấp 35 lượt tin liên quan đến an ninh trật tự và cư trú, góp phần giải quyết nhiều vụ việc ngay tại cơ sở.
Theo ông Si Phon, các thành viên của đội tự nguyện tham gia tuần tra, giữ gìn an ninh trật tự khu vực biên giới và sẵn sàng giúp đỡ người hoạn nạn, yếu thế dù không có lương hay chế độ phụ cấp nào. Dưới sự hướng dẫn trực tiếp của công an, đặc biệt là cảnh sát khu vực, đội luôn thực hiện nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao, trở thành “cánh tay nối dài” của lực lượng chức năng, giúp giải quyết các vấn đề phát sinh ngay ở cơ sở.
Ngoài việc tự nguyện giữ gìn an ninh trật tự khu vực biên giới, Đội còn tham gia hàng trăm cuộc tuyên truyền pháp luật tại các tổ nhân dân tự quản và từng hộ dân, tập trung cảnh báo phương thức, thủ đoạn của các loại tội phạm, nhất là lừa đảo trên không gian mạng. Đội vận động người dân không tiếp tay cho buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép; hướng dẫn sử dụng định danh điện tử VNeID và dịch vụ công trực tuyến. Các hình thức tuyên truyền được thực hiện linh hoạt, gần gũi, từ sinh hoạt tổ dân cư đến những câu chuyện đời thường, dễ nghe, dễ hiểu, dễ nhớ.
“Mình xuống tận nhà, dùng chính tiếng nói của bà con để tuyên truyền, nhắc nhở bà con cảnh giác trước các thủ đoạn của những người xấu, nên bà con ai cũng hiểu và vui vẻ nghe và thực hiện theo”, ông Si Phon nhấn mạnh.
Trung tá Châu Văn Nát, cảnh sát khu vực khu phố Xà Xía (Công an phường Hà Tiên) cho biết, các thành viên trong Đội đã giúp cảnh sát khu vực tiếp cận và tạo niềm tin với đồng bào Khmer sinh sống vùng biên giới. Công tác vận động, tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và địa phương cũng hiệu quả hơn, góp phần đảm bảo an ninh ngay từ cơ sở.
*Cầu nối của Đảng, Nhà nước với nhân dân
Phường Hà Tiên được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 phường gồm: Bình San, Đông Hồ, Pháo Đài và Mỹ Đức. Sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, “Đội dân phòng cơ động tuyên truyền, phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội tuyến biên giới” được chuyển giao về cho Công an phường Hà Tiên (tỉnh An Giang) tiếp tục duy trì hoạt động. Việc này đã góp phần huy động tối đa nguồn lực cộng đồng, giảm gánh nặng cho công an chính quy, tăng cường sự gắn kết giữa chính quyền với nhân dân.
Ông Trần Văn Chéo, thành viên Đội dân phòng cơ động tuyên truyền, phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội tuyến biên giới phường Hà Tiên cho rằng, muốn lập lại an ninh trật tự, đẩy lùi các tệ nạn xã hội thì trước tiên phải tạo được niềm tin với bà con nhân dân. Do đó, các thành viên trong đội luôn nỗ lực tìm tòi, làm mới các cách tuyên truyền để cho người dân dễ nghe, dễ hiểu và dễ nhớ. Với đồng bào dân tộc ở khu vực biên giới Hà Tiên, các thành viên trong đội đã trở thành “cầu nối”, giúp “bình dân hóa” các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương đến từng người dân một cách gần gũi, dễ hiểu.
Theo ông Chau Nêng (sinh năm 1952, ngụ khu phố Xà Xía) thông tin, khu phố Xà Xía có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, nhiều người hạn chế về khả năng sử dụng tiếng Việt. Vì vậy, khi được các thành viên trong đội trực tiếp đến nhà tuyên truyền, hướng dẫn tận tình bằng tiếng Khmer, bà con đều hiểu rõ và dễ dàng thực hiện theo. Các thành viên trong đội thường đến nhà xuyên tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước để người dân không bị lôi kéo, xúi giục hay tiếp tay cho kẻ xấu, tránh bị lừa đảo. Đội cũng hướng dẫn người dân làm các thủ tục hành chính qua cổng dịch vụ công quốc gia, giúp người dân tiết kiệm nhiều thời gian.
Ông Phạm Khắc Phara, Phó Chủ tịch UBND phường Hà Tiên nêu rõ, mô hình “Đội dân phòng cơ động tuyên truyền, phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội tuyến biên giới” của phường đã mang lại hiệu quả thiết thực, hỗ trợ đắc lực cho Công an trong bảo đảm an ninh trật tự khu vực biên giới.
Địa phương đang tiếp tục phối hợp với Công an phường hướng dẫn các thành viên trong đôi về nội dung, hình thức và biện pháp tuyên truyền phù hợp; kịp thời cung cấp thông tin về phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm; tăng cường quản lý, cảm hóa, giáo dục các đối tượng có nguy cơ vi phạm. Việc này góp phần nâng cao hơn nữa ý thức chấp hành pháp luật và sự tham gia chủ động của người dân trong phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc./.
