Không chỉ phục vụ hội họp, Nhà văn hóa - Khu thể thao Tổ dân phố số 4 (ngõ 629 Kim Mã) còn có các câu lạc bộ văn nghệ, cờ tướng, dân vũ, thư viện đọc sách và những tiện ích hỗ trợ người dân từng bước tiếp cận môi trường số.
Từ không gian sinh hoạt văn nghệ, thể thao đến phòng họp số, ki-ốt máy tính hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, Nhà văn hóa - Khu thể thao Tổ dân phố số 4 (ngõ 629 Kim Mã) đang được tổ chức theo hướng đáp ứng nhiều nhu cầu của người dân. Không chỉ phục vụ hội họp, nơi đây còn có các câu lạc bộ văn nghệ, cờ tướng, dân vũ, thư viện đọc sách và những tiện ích hỗ trợ người dân từng bước tiếp cận môi trường số.
Ngày 23/10, phường Giảng Võ (Hà Nội) ra mắt mô hình tổ chức hoạt động thiết chế văn hóa tổ dân phố và mô hình “Nhà văn hóa số”, lựa chọn Tổ dân phố số 4 làm điểm triển khai. Việc kết hợp các hoạt động văn hóa, thể thao với ứng dụng công nghệ mở ra hướng khai thác nhà văn hóa thiết thực hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu duy trì hoạt động thường xuyên, bảo đảm các tiện ích được sử dụng hiệu quả và đáp ứng nhu cầu thực tế của cộng đồng.
Từ nơi hội họp đến không gian sinh hoạt cộng đồng
Tại Nhà văn hóa Tổ dân phố số 4, các hoạt động được tổ chức thông qua Câu lạc bộ Văn nghệ Mùa thu, thư viện đọc sách, câu lạc bộ cờ tướng, dân vũ và các hình thức sinh hoạt văn hóa, thể thao khác. Việc duy trì nhiều loại hình hoạt động nhằm tạo điều kiện để người cao tuổi, phụ nữ, thanh thiếu niên và các nhóm dân cư có thêm không gian giao lưu, rèn luyện sức khỏe, tham gia sinh hoạt tập thể.
Điểm mới của mô hình là kết hợp các hoạt động văn hóa truyền thống với những tiện ích phục vụ chuyển đổi số. Hệ thống phòng họp số được đưa vào mô hình để phục vụ nhu cầu hội họp, trao đổi thông tin, trong khi ki-ốt máy tính hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, tìm hiểu và thực hành các kỹ năng số cần thiết.
Việc bố trí các tiện ích này ngay tại nhà văn hóa tổ dân phố có ý nghĩa thiết thực đối với những người chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, máy tính hoặc còn gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường mạng. Thay vì chỉ tiếp cận chuyển đổi số qua các đợt tuyên truyền, người dân có thêm địa điểm gần nơi sinh sống để tìm hiểu, được hướng dẫn và từng bước làm quen với các dịch vụ trực tuyến.
Trước đó, chuyển đổi số đã được triển khai tại Tổ dân phố số 4 thông qua các hoạt động hướng dẫn người dân sử dụng nền tảng thông tin cộng đồng. Tổ dân phố số 4 được hình thành từ việc sáp nhập ba tổ dân phố cũ, có 1.489 hộ dân với gần 5.000 nhân khẩu. Ông Nguyễn Mạnh Tam, Tổ trưởng Tổ dân phố số 4, từng cho biết quy mô dân cư lớn khiến việc truyền đạt thông tin, tổ chức sinh hoạt và hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính đặt ra nhiều yêu cầu mới.
Tổ dân phố đã triển khai ứng dụng Viettel Tammi để phục vụ trao đổi thông tin, đồng thời duy trì các kênh liên lạc quen thuộc nhằm giúp người dân từng bước thích nghi. Theo thông tin được công bố vào tháng 8/2026, thời điểm đó đã có hơn 300 người tham gia nền tảng mới. Tổ trưởng tổ dân phố cũng kiến nghị địa phương trang bị thêm máy tính, đường truyền Internet và các thiết bị cần thiết, hướng tới hình thành điểm sinh hoạt cộng đồng có khả năng phục vụ họp trực tuyến và các hoạt động số.
Việc ra mắt mô hình “Nhà văn hóa số” ngày 23/10 tiếp tục cụ thể hóa hướng triển khai này, đồng thời đặt ra yêu cầu duy trì hoạt động thường xuyên để người dân có thể sử dụng những tiện ích đã được bố trí.
Chú trọng hiệu quả sử dụng, tránh hình thức
Tại lễ ra mắt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu nhấn mạnh, hiệu quả của thiết chế văn hóa không chỉ phụ thuộc vào cơ sở vật chất mà còn được quyết định bởi nội dung hoạt động, mức độ đáp ứng nhu cầu và khả năng duy trì lâu dài. Theo ông Trần Trung Hiếu, nhà văn hóa phải trở thành địa điểm người dân muốn đến, tích cực tham gia và tìm thấy những giá trị hữu ích trong đời sống. Để đạt được điều đó, chính quyền địa phương và tổ dân phố cần có phương án quản lý cụ thể, phân công rõ trách nhiệm, xây dựng lịch sinh hoạt theo tuần, tháng và công khai để người dân chủ động tham gia.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đề nghị phường Giảng Võ phối hợp với các đoàn thể, câu lạc bộ tổ chức hoạt động phù hợp từng nhóm dân cư. Đặc biệt, cần tránh tình trạng các hoạt động chỉ diễn ra sôi nổi trong thời gian đầu sau lễ ra mắt nhưng thiếu sự duy trì về sau.
Đối với địa bàn đô thị trung tâm như Giảng Võ, việc khai thác không gian nhà văn hóa cần được tính toán linh hoạt, phù hợp điều kiện cơ sở vật chất và nhu cầu thực tế. Các hoạt động có thể được bố trí theo khung giờ, sử dụng chung không gian cho nhiều mục đích, đồng thời nghiên cứu kết nối với công viên, vườn hoa, sân chơi và những không gian công cộng khác khi có điều kiện.
Riêng với mô hình “Nhà văn hóa số”, ông Trần Trung Hiếu lưu ý việc ứng dụng công nghệ phải thuận tiện, dễ tiếp cận và dễ sử dụng. Các hoạt động hướng dẫn cần quan tâm đến người cao tuổi, người còn hạn chế kỹ năng số; lựa chọn kênh thông tin phù hợp để thông báo lịch sinh hoạt, kết nối các câu lạc bộ và tiếp nhận phản hồi từ cộng đồng.
Người dân cũng cần được tạo điều kiện tham gia đề xuất nội dung, cùng tổ chức hoạt động và gìn giữ cơ sở vật chất. Đây là yếu tố quan trọng để nhà văn hóa thực sự trở thành không gian chung của khu dân cư, thay vì chỉ vận hành theo kế hoạch của đơn vị quản lý.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội sẽ phối hợp theo dõi, hướng dẫn và đánh giá quá trình vận hành mô hình. Các nội dung được chú trọng gồm tần suất tổ chức hoạt động, mức độ tham gia của người dân, hiệu quả sử dụng không gian và khả năng duy trì lâu dài. Việc triển khai mô hình tại Giảng Võ cũng diễn ra trong thời điểm Hà Nội đang tăng cường rà soát, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở.
Theo Ban Văn hóa - Xã hội, HĐND thành phố Hà Nội ngày 13/8/2026, toàn thành phố có 5.550 thôn, tổ dân phố, trong đó có 4.534 nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng, đạt 81,69%. Ở cấp xã, phường, 86 trong tổng số 126 đơn vị có thiết chế văn hóa cơ sở. Bên cạnh việc tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, thành phố đang tập trung tháo gỡ những khó khăn trong quản lý, khai thác và sử dụng các công trình hiện có, nhất là tình trạng một số thiết chế chưa phát huy hết công năng.
Đáng chú ý, ngày 19/10/2026, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành Kế hoạch số 405/KH-UBND về tổ chức phong trào thi đua “Mỗi xã, phường có mô hình hay, cách làm hiệu quả, phát huy hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở” giai đoạn 2026-2030.
Phong trào hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác các thiết chế hiện có, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, học tập, rèn luyện và hưởng thụ văn hóa của người dân. Trong bối cảnh đó, mô hình tại Tổ dân phố số 4 phường Giảng Võ là một cách làm cụ thể, kết hợp hoạt động văn hóa, thể thao với hỗ trợ chuyển đổi số ngay tại khu dân cư.
Phó Chủ tịch UBND phường Giảng Võ Lê Thị Thu Hà cho biết, việc triển khai hai mô hình hướng tới nâng cao đời sống tinh thần, thể chất và kỹ năng số cho người dân. Tuy nhiên, để mô hình hoạt động hiệu quả, sự hưởng ứng và tham gia thường xuyên của cộng đồng dân cư giữ vai trò quyết định.
Thời gian tới, UBND phường sẽ tiếp tục duy trì, phát triển các câu lạc bộ, khai thác các không gian chức năng tại nhà văn hóa, đồng thời thường xuyên đánh giá kết quả hoạt động, tiếp thu ý kiến người dân để điều chỉnh nội dung và hoàn thiện quy trình vận hành. Từ thực tiễn tại Tổ dân phố số 4, phường Giảng Võ sẽ rút kinh nghiệm về tổ chức hoạt động, quản lý cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ, làm cơ sở xem xét nhân rộng những cách làm phù hợp tại các nhà văn hóa, tổ dân phố khác trên địa bàn.
Việc nhân rộng mô hình sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng duy trì các hoạt động phù hợp với nhu cầu từng khu dân cư. Với Nhà văn hóa Tổ dân phố số 4, hiệu quả trước mắt sẽ được thể hiện qua số người thường xuyên tham gia các câu lạc bộ, sử dụng tiện ích số và được hỗ trợ giải quyết những công việc thiết thực hằng ngày./.
