Dự án “Lời kêu gọi khẩn cấp để hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, ứng phó, phục hồi và tái thiết sau cơn bão số 3 (bão Yagi) và hoàn lưu sau bão năm 2024, giai đoạn 2” đã hỗ trợ 1.160 hộ gia đình với mức 5 triệu đồng/hộ (chia 2 đợt), tổng kinh phí khoảng 5,8 tỷ đồng, giúp người dân chủ động mua giống cây trồng, vật nuôi, phân bón, vật liệu sửa chữa chuồng trại để tái sản xuất.
Dự án “Lời kêu gọi khẩn cấp để hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, ứng phó, phục hồi và tái thiết sau cơn bão số 3 (bão Yagi) và hoàn lưu sau bão năm 2024, giai đoạn 2” do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam triển khai với sự hỗ trợ của Hiệp hội Chữ thập đỏ - Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế đã được triển khai tại nhiều địa phương trên cả nước. Dự án không chỉ tập trung cứu trợ trước mắt mà còn hướng tới phục hồi sinh kế, nâng cao năng lực ứng phó thiên tai và tái thiết cộng đồng một cách bền vững.
*Phục hồi sinh kế gắn với nâng cao năng lực chống chịu của cộng đồng
Là địa phương chịu thiệt hại nặng nề sau bão số 3 với tổng giá trị ước tính trên 780 tỷ đồng, nhiều diện tích sản xuất bị tàn phá, hàng trăm nghìn gia súc, gia cầm bị chết , Thái Nguyên xác định việc hỗ trợ người dân không chỉ dừng lại ở cứu trợ trước mắt mà cần hướng tới phục hồi toàn diện và bền vững.
Theo ông Phạm Khánh Hoàng Phó chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh Thái Nguyên: “Không giống các hình thức hỗ trợ truyền thống, việc cấp tiền mặt có điều kiện được thiết kế như một “đòn bẩy” kinh tế, giúp người dân nhanh chóng khôi phục nguồn thu nhập. Nguồn hỗ trợ được sử dụng để mua con giống, vật tư nông nghiệp, tái đàn hoặc đầu tư sản xuất nhỏ, qua đó giảm áp lực vay nợ sau thiên tai. Đây không chỉ là hỗ trợ tài chính mà còn là sự “tiếp sức đúng lúc” để người dân sớm bắt tay vào sản xuất”.
Điểm đáng chú ý là các hoạt động hỗ trợ luôn đi kèm với tập huấn kỹ thuật. Các lớp tập huấn sinh kế không chỉ cung cấp kiến thức chăn nuôi, trồng trọt mà còn hướng dẫn các phương pháp sản xuất bền vững, giúp người dân thích ứng tốt hơn với điều kiện sau thiên tai. Việc kết hợp giữa hỗ trợ tài chính và chuyển giao kỹ thuật đã giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, tránh tình trạng hỗ trợ mang tính ngắn hạn.
Bên cạnh yếu tố kinh tế, dự án còn góp phần củng cố mạng lưới an sinh và tăng cường sự gắn kết cộng đồng. Các hoạt động hỗ trợ được triển khai thông qua tổ nhóm, hợp tác xã, tạo điều kiện để người dân chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Đây được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng khả năng chống chịu lâu dài trước các rủi ro thiên tai.
Một khía cạnh khác được đánh giá cao là tác động về mặt tinh thần. Sau thiên tai, không ít hộ dân rơi vào trạng thái mất phương hướng, lo lắng về tương lai. Việc nhận được hỗ trợ kịp thời, có định hướng đã giúp người dân lấy lại niềm tin, từng bước ổn định cuộc sống và chủ động hơn trong phát triển kinh tế gia đình.
Song song với đó, các hoạt động về nước sạch, vệ sinh môi trường và phòng chống dịch bệnh cũng được chú trọng. Người dân được hướng dẫn xử lý nguồn nước, giữ gìn vệ sinh cá nhân, phòng tránh dịch bệnh sau lũ, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm thiểu rủi ro sức khỏe trong giai đoạn phục hồi.
Theo đánh giá từ Hội Chữ thập đỏ tỉnh Thái Nguyên, sau khi nhận được các hỗ trợ, khả năng phục hồi của người dân diễn ra tương đối nhanh. Nhiều hộ đã sớm ổn định sản xuất, sửa chữa nhà cửa và dần khôi phục đời sống. Điều này cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận tổng thể, kết hợp giữa cứu trợ khẩn cấp và phục hồi dài hạn.
* Hỗ trợ thiết thực, nâng cao năng lực ứng phó từ cơ sở
Tại Bắc Ninh, dự án được triển khai theo hướng đồng bộ, kết hợp giữa hỗ trợ trực tiếp cho người dân và nâng cao năng lực ứng phó thiên tai tại cộng đồng. Theo đó, 180 hộ gia đình tại các xã Sơn Động, Yên Định và Tây Yên Tử đã được hỗ trợ sinh kế, việc cấp phát được thực hiện thành 2 đợt, tạo điều kiện để người dân từng bước khôi phục sản xuất và ổn định đời sống. Nguồn hỗ trợ được sử dụng linh hoạt để đầu tư sản xuất, như bổ sung giống cây trồng, vật nuôi, vật tư cần thiết và cải tạo chuồng trại phù hợp với điều kiện thực tế của từng hộ.
Bên cạnh hỗ trợ sinh kế, dự án còn chú trọng cải thiện điều kiện sống và nâng cao chất lượng môi trường tại địa phương thông qua các hoạt động như xây dựng mô hình trường học an toàn, hỗ trợ thư viện, sửa chữa công trình vệ sinh. Những hoạt động này góp phần tạo môi trường sinh hoạt và học tập an toàn, đặc biệt trong bối cảnh sau thiên tai tiềm ẩn nhiều nguy cơ về dịch bệnh.
Đặc biệt, các lớp tập huấn phục hồi sinh kế dành cho các hộ dân hưởng lợi đã giúp người dân tiếp cận kiến thức sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế, từ đó sử dụng hiệu quả nguồn hỗ trợ. Thông qua chuỗi hoạt động thiết thực, dự án không chỉ giúp người dân vượt qua khó khăn trước mắt mà còn góp phần nâng cao năng lực cho cán bộ Hội và cộng đồng, tạo nền tảng vững chắc cho công tác phòng ngừa, ứng phó và phục hồi sau thiên tai trong thời gian tới.
Theo Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh Bắc Ninh Lê Thị Duyên: Điểm đáng chú ý trong cách triển khai tại Bắc Ninh là sự kết hợp giữa hỗ trợ sinh kế và tăng cường năng lực ứng phó tại chỗ. Bên cạnh đó, quy trình triển khai được thực hiện chặt chẽ, công khai và minh bạch. Danh sách hộ hưởng lợi được niêm yết công khai tại địa phương, người dân được thông tin đầy đủ về tiêu chí lựa chọn, mức hỗ trợ và quy trình nhận tiền. Sự phối hợp giữa Hội Chữ thập đỏ, chính quyền địa phương và các đơn vị như bưu điện giúp việc cấp phát diễn ra nhanh chóng, thuận tiện, hạn chế tối đa sai sót.
Có thể thấy, tại Bắc Ninh, sau thiên tai, nhiều hộ rơi vào tình trạng mất sinh kế, sản xuất đình trệ. Khi nguồn hỗ trợ được triển khai, người dân có điều kiện tái đầu tư, từng bước khôi phục sản xuất và ổn định thu nhập. Dự án không chỉ mang lại nguồn lực hỗ trợ thiết thực cho người dân mà còn góp phần nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai tại cơ sở là yếu tố quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
Dự án “Lời kêu gọi khẩn cấp để hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, ứng phó, phục hồi và tái thiết sau cơn bão số 3 (bão Yagi) và hoàn lưu sau bão năm 2024, giai đoạn 2” do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam triển khai với sự hỗ trợ của Hiệp hội Chữ thập đỏ - Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, được thực hiện tại 6 tỉnh với hàng chục xã, thôn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai.
Dự án tập trung vào các nhóm hoạt động chính gồm: hỗ trợ tiền mặt có điều kiện và không điều kiện cho người dân bị ảnh hưởng; phục hồi sinh kế; cải thiện điều kiện nước sạch và vệ sinh môi trường; nâng cao năng lực ứng phó thiên tai cho cộng đồng; đồng thời đẩy mạnh công tác truyền thông, tập huấn và lồng ghép các yếu tố bảo vệ, giới và hòa nhập. Trong đó, riêng hợp phần phục hồi sinh kế đã hỗ trợ 1.160 hộ gia đình với mức 5 triệu đồng/hộ (chia 2 đợt), tổng kinh phí khoảng 5,8 tỷ đồng, giúp người dân chủ động mua giống cây trồng, vật nuôi, phân bón, vật liệu sửa chữa chuồng trại để tái sản xuất.
Bên cạnh đó, hàng nghìn hộ dân cũng được hỗ trợ tiền mặt không điều kiện để trang trải nhu cầu thiết yếu, nhiều hộ được hỗ trợ xây dựng nhà vệ sinh, cấp bồn chứa nước, góp phần cải thiện điều kiện sống và phòng chống dịch bệnh sau thiên tai. Các hoạt động tập huấn sinh kế, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất và quy trình lựa chọn hộ hưởng lợi được tổ chức bài bản, thu hút sự tham gia của hàng nghìn người dân, bảo đảm tính công khai, minh bạch và đồng thuận trong cộng đồng.
Việc triển khai dự án có sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan, cùng với cơ chế giám sát thường xuyên, đã giúp nguồn lực được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng và phát huy hiệu quả rõ rệt. Không chỉ góp phần khắc phục hậu quả thiên tai, dự án còn tạo nền tảng để người dân từng bước phục hồi sinh kế, ổn định đời sống và nâng cao khả năng chống chịu trước các rủi ro trong tương lai./.
