Không chỉ đổi thay trong tư duy phát triển kinh tế, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của đồng bào Mông, Dao cũng từng bước được nâng lên.
Từng là địa bàn đặc biệt khó khăn, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh trật tự, đến nay xã Hùng Lợi (Tuyên Quang) đã có nhiều chuyển biến rõ nét. Không chỉ đổi thay trong tư duy phát triển kinh tế, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của đồng bào Mông, Dao cũng từng bước được nâng lên. Đó là kết quả từ sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, công an cơ sở và đội ngũ người có uy tín trong cộng đồng.
* Phát huy vai trò người có uy tín
Xã Hùng Lợi có trên 80% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Trước đây, do địa hình chia cắt, giao thông khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều, việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến từng thôn, bản gặp nhiều trở ngại. Có thời điểm, địa phương được xem là “vùng trũng” về an ninh trật tự, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh vi phạm pháp luật. Để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, cấp ủy, chính quyền xã đã tăng cường phối hợp với người có uy tín tại các thôn, bản, đưa chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với bà con.
Gần 20 năm làm Bí thư Chi bộ, ông Lầu Văn Thào - người có uy tín thôn Nà Tang, xã Hùng Lợi không nhớ hết đã bao nhiêu lần cùng với cán bộ đi tuyên truyền, vận động các hộ dân. Chỉ biết rằng, từ những buổi đến thăm nhà, những cuộc trò chuyện trong bữa cơm chiều hay buổi đi làm nương cùng bà con, nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết ở Hùng Lợi đã không còn. Đặc biệt, một bộ phận người dân vì nhẹ dạ mà tin theo lời kẻ xấu cũng cam kết từ bỏ, một lòng tin theo Đảng, tin theo Bác Hồ.
Ông Lầu Văn Thào, Bí thư Chi bộ thôn Nà Tang chia sẻ, ông đã tham mưu thành lập mô hình tự quản về an ninh trật tự tại thôn. Ban ngày đồng bào thường lên nương, rẫy nên muốn gặp bà con để tuyên truyền, vận động thì phải đến vào buổi tối. Không ngại khó, ngại khổ, ông đã tích cực cùng với cán bộ xã và lực lượng công an tuyên truyền để họ nhận thấy đó là việc làm trái pháp luật.
Còn với ông Vũ Văn Lập, người có uy tín thôn Toòng cho biết, đội ngũ người uy tín luôn phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và lực lượng công an đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật. Qua đó, nhận thức của người dân được nâng lên rõ rệt, nhiều quy định của địa phương được chấp hành nghiêm túc. Những buổi gặp gỡ, tuyên truyền đã trở thành hoạt động thường xuyên tại các thôn, bản. Với phương châm “mưa dầm thấm lâu”, nhiều hủ tục dần được xóa bỏ, tình trạng nghe theo kẻ xấu xúi giục giảm hẳn. Khi an ninh trật tự được giữ vững, đời sống kinh tế của người dân cũng từng bước được cải thiện.
Theo ông Trần Giang Tuyên, Bí thư Đảng ủy xã Hùng Lợi, thực tế cho thấy, tiếng nói của người uy tín là “cầu nối” hiệu quả nhất để đưa pháp luật vào cuộc sống. Sự phối hợp chặt chẽ góp phần hòa giải kịp thời các mâu thuẫn phát sinh từ cơ sở, tạo nên sự tin tưởng của người dân, giúp pháp luật từng bước “thấm” vào đời sống. Nhờ đó, những năm gần đây, nhận thức của người dân về pháp luật đất đai, hôn nhân gia đình, bảo vệ rừng được nâng lên rõ rệt; số vụ vi phạm pháp luật giảm qua từng năm.
* Công an cơ sở giữ vai trò nòng cốt
Theo Thiếu tá Tướng Văn Ba, Trưởng Công an xã Hùng Lợi (Tuyên Quang), chủ động bám cơ sở, “cùng ăn, cùng ở, cùng làm”, phối hợp chặt chẽ với người có uy tín để tuyên truyền, vận động nhân dân đã trở thành việc làm thường xuyên của lực lượng công an xã. Trong khi người có uy tín am hiểu phong tục, tập quán, gần gũi với bà con, dễ tạo sự đồng thuận thì lực lượng công an xã là nòng cốt trong việc giải thích, hướng dẫn, làm rõ các quy định pháp luật bằng hình thức dễ hiểu, sát thực tế. Đây cũng là lực lượng trực tiếp tham gia giải quyết các vụ việc phát sinh ngay từ cơ sở, kịp thời ngăn chặn vi phạm, hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy định của pháp luật trong đời sống hằng ngày.
Những năm gần đây, gia đình ông Hầu Văn Hồng, thôn Toòng đã tập trung phát triển kinh tế, từng bước cải thiện đời sống. Ông Hồng cho hay, bà con trong thôn thường xuyên được cán bộ xã, thôn và lực lượng công an đến tuyên truyền, vận động. Qua đó, người dân hiểu rõ hơn về chủ trương, chính sách, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, đoàn kết xây dựng đời sống mới, tập trung phát triển kinh tế để thoát nghèo bền vững.
Tương tự, bà Lý Thị Chợ, thôn Nà Mộ cho biết, ngoài tuyên truyền pháp luật, cán bộ còn hướng dẫn người dân phát triển chăn nuôi, trồng trọt hiệu quả. Nhờ đó, bà con không chỉ tránh xa các tệ nạn xã hội mà còn biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao thu nhập.
Ông Trần Giang Tuyên, Bí thư Đảng ủy xã Hùng Lợi khẳng định, nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn được giữ vững; nhiều vụ việc được giải quyết ngay từ cơ sở, không để phát sinh “điểm nóng”. Thời gian tới, địa phương tiếp tục phát huy vai trò của người có uy tín, tăng cường phối hợp giữa các lực lượng, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, lồng ghép phổ biến pháp luật với phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới.
Từ một địa bàn tiềm ẩn nhiều phức tạp, Hùng Lợi hôm nay đang từng bước chuyển mình. Khi pháp luật được người dân hiểu, tin và tự giác thực hiện, đó chính là nền tảng vững chắc để địa phương phát triển bền vững, đời sống đồng bào các dân tộc ngày càng được nâng cao./.
