Giải pháp nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội, tham gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực
Giám sát, phản biện xã hội là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của MTTQ Việt Nam; góp phần phòng ngừa sai phạm, phát hiện và khắc phục hạn chế, thiếu sót.
Chiều 30/10, Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị chuyên đề “Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội và tham gia phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của hệ thống MTTQ Việt Nam Thành phố”. Hội nghị kết nối trực tuyến với 168 điểm cầu các xã, phường, đặc khu của Thành phố Hồ Chí Minh.
Tại hội nghị, đại diện các sở, ngành, các chuyên gia, nhà khoa học, thành viên Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố, đại diện các tổ chức chính trị-xã hội, lãnh đạo các xã, phường, đặc khu đã tập trung phân tích, đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng công tác giám sát, phản biện xã hội và tham gia phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; nhận diện rõ những “điểm nghẽn”, tình trạng chồng chéo hoặc e ngại trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Từ đó, các đại biểu đề xuất giải pháp đột phá, thực chất, khả thi, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác giám sát, phản biện xã hội và tham gia phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của hệ thống MTTQ Việt Nam Thành phố trong tình hình mới.
Từ công tác giám sát, phản biện xã hội trong công tác bồi thường, thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và tái định cư phục vụ các dự án phát triển của tổ chức Hội Nông dân, bà Huỳnh Thị Kim Xuyến, Phó Chủ tịch Hội Nông dân Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, bên cạnh việc năng lực cán bộ Hội ở cơ sở còn hạn chế thì vẫn còn thiếu chế tài bắt buộc tiếp thu, giải trình khi ý kiến phản biện của Hội tại nhiều nơi mới dừng ở mức tham khảo. Cơ quan thẩm định phương án chưa có văn bản giải trình chính thức lý do không tiếp thu trước khi trình ban hành quyết định bồi thường.
Đại diện Hội Nông dân Thành phố cho rằng, cần kiên định nguyên tắc “Dân là gốc”, lấy sự ổn định sinh kế của người dân làm thước đo. Phản biện xã hội phải thực chất, xuất phát từ tâm tư, nguyện vọng chính đáng người dân, dựa trên cơ sở khoa học, dữ liệu thực chứng và pháp luật; chủ động phản biện “từ sớm, từ xa”, chuyển từ giải quyết hậu quả sang đồng hành ngay từ khâu điều tra hiện trạng.
Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội và tham gia phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư Thành phố đề nghị Ủy ban MTTQ Việt Nam tập trung đổi mới phương thức giám sát tại cơ sở theo hướng lựa chọn đúng vấn đề trọng tâm, bức xúc, đặc biệt ở những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực như quản lý đất đai, trật tự xây dựng, tài chính công và dự án đầu tư công.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu cũng đề nghị quan tâm thúc đẩy hoạt động phản biện xã hội đối với phương án đền bù, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, hay đối với các chính sách về nhà ở xã hội, thiết chế văn hóa cho công nhân cần được thực hiện sớm, công khai và có sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học, luật sư. Đồng thời, tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa Mặt trận với các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức thành viên và chính quyền các cấp; đổi mới tổ chức bộ máy, cải cách thủ tục hành chính và thực hiện nghiêm quy định phòng, chống tham nhũng ngay trong cơ quan Mặt trận cũng là điều kiện để Mặt trận đủ uy tín và sức thuyết phục khi tham gia giám sát người khác.
Từ kết quả triển khai quy chế phối hợp giữa HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Cầu Kiệu trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, giám sát, phản biện xã hội và tham gia phòng, chống tham nhũng, ông Phan Thái Hoàng Sơn, Phó Chủ tịch UBND phường Cầu Kiệu đề nghị Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố phối hợp với Thanh tra Thành phố nghiên cứu, hướng dẫn một mẫu theo dõi thống nhất đối với thông tin phản ánh, tố giác về tham nhũng, lãng phí, tiêu cực do Mặt trận chuyển đến cơ quan nhà nước và kết quả giải quyết; có thể áp dụng thống nhất cho cấp xã, phường, đặc khu. Đồng thời, Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố nghiên cứu khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Tổng đài 1022 với các kênh tiếp nhận thông tin của hệ thống Mặt trận; hướng dẫn cụ thể hơn về việc phản hồi và công khai kết quả giải quyết các thông tin phản ánh, tố giác ở cơ sở; xác định rõ trường hợp nào thông tin cho người phản ánh, trường hợp nào thông tin cho Mặt trận để giám sát và trường hợp nào có thể công khai rộng rãi cho nhân dân.
Kết luận hội nghị, ông Phạm Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá, các ý kiến, tham luận đã thống nhất nhận thức rằng giám sát, phản biện xã hội là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của MTTQ Việt Nam; góp phần phòng ngừa sai phạm, phát hiện và khắc phục hạn chế, thiếu sót; nâng cao chất lượng chính sách và hiệu quả thực thi. Kết quả công tác này cần được thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể trong việc tiếp thu, giải trình, giải quyết kiến nghị và khắc phục những vấn đề được chỉ ra.
Để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội và tham gia phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của hệ thống MTTQ Việt Nam Thành phố, ông Phạm Minh Tuấn đề nghị tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, nâng cao trách nhiệm phối hợp và giải trình của các cơ quan, đơn vị; tạo điều kiện để MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội chủ động thực hiện nhiệm vụ; kịp thời chỉ đạo giải quyết những khó khăn, vướng mắc, những kiến nghị kéo dài. MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội của Thành phố cần lựa chọn nội dung có trọng tâm, phù hợp với nguồn lực, tập trung vào những vấn đề nhân dân quan tâm, những lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tăng cường phối hợp, phát huy vai trò các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức thành viên, Hội đồng tư vấn và cơ quan báo chí; đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả tiếp nhận và theo dõi phản ánh, kiến nghị của nhân dân. Cùng với đó, nâng cao năng lực cán bộ và hiệu quả hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, góp phần xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh, củng cố niềm tin và phát huy quyền làm chủ của nhân dân /.
