Nhiều mô hình giám sát, phản biện xã hội đã phát huy hiệu quả rõ nét, góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, củng cố niềm tin của nhân dân.
Sáng 29/5, tại Hà Nội, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam tổ chức Hội thảo góp ý Báo cáo tổng kết 13 năm thực hiện Quyết định số 217-QĐ/TW ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội, Quyết định số 218-QĐ/TW ban hành quy định về việc MTTQ Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (Khóa XI). Bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chủ trì hội thảo.
Giáo sư, Tiến sỹ Trần Ngọc Đường, Hội đồng Dân chủ - Pháp luật nhận định: Hoạt động tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của MTTQ Việt Nam, trong gần 13 năm qua được tiến hành trên cơ sở của hai quyết định quan trọng 218-QĐ/TW và 217-QĐ/TW. Những quyết định này là cơ sở chính trị - pháp lý mạnh mẽ vững chắc để MTTQ Việt Nam các cấp thực hiện nhiệm vụ tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền ngày càng trong sạch vững mạnh. Các Quyết định trên là cơ sở chính trị - pháp lý để MTTQ các cấp tổ chức, tập hợp các tầng lớp nhân dân trực tiếp tham gia vào công tác xây dựng Đảng, chính quyền; góp phần mở rộng dân chủ và tăng cường công tác kiểm soát quyền lực của nhân dân do MTTQ các cấp tổ chức và thực hiện.
Tiến sỹ Nguyễn Văn Pha, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, yêu cầu kiểm soát quyền lực, phát huy dân chủ, tăng cường sự tham gia của nhân dân vào quản lý nhà nước ngày càng trở nên cấp thiết. Hoạt động giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội là một trong những công cụ quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu đó.
Bên cạnh những kết quả chung, Tiến sỹ Nguyễn Văn Pha khẳng định thực tiễn triển khai cho thấy nhiều mô hình giám sát, phản biện xã hội đã phát huy hiệu quả rõ nét, góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, củng cố niềm tin của nhân dân, điển hình như: Mô hình giám sát đầu tư của cộng đồng; mô hình tổ chức đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân; mô hình lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo chính sách, pháp luật...
Tuy nhiên, các đại biểu cũng cho rằng thời gian qua chất lượng một số cuộc giám sát chưa cao, còn mang tính hình thức. Hoạt động phản biện xã hội chưa đi vào chiều sâu. Tỷ lệ kiến nghị sau giám sát, phản biện được tiếp thu còn hạn chế; thiếu cơ chế theo dõi, đôn đốc sau giám sát, phản biện...
Các đại biểu đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định cơ chế tiếp thu, giải trình, phản hồi ý kiến, kiến nghị của MTTQ Việt Nam sau giám sát, phản biện xã hội và góp ý xây dựng Đảng, chính quyền. Bổ sung quy định về việc phản biện xã hội trong toàn bộ quy trình xây dựng, ban hành văn bản của Đảng, Nhà nước. Quy định quy trình giám sát, phản biện theo 5 bước: Lựa chọn vấn đề; Thu thập thông tin; Tổ chức giám sát/phản biện; Ban hành kiến nghị; Theo dõi, đánh giá kết quả.
Đồng thời các ý kiến đề nghị quy định về cơ chế phối hợp giữa MTTQ với cấp ủy, chính quyền và các cơ quan liên quan, nhất là trong việc theo dõi, đôn đốc các ý kiến, kiến nghị sau giám sát, sau phản biện, góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của MTTQ Việt Nam; nghiên cứu mở rộng phạm vi, hình thức giám sát, phản biện xã hội; mở rộng đối tượng giám sát bao gồm doanh nghiệp cung cấp dịch vụ công, các dự án đầu tư công lớn… Đồng thời, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, đa dạng hóa các hình thức giám sát, phản biện, góp ý phù hợp với bối cảnh mới./.
