Từ những buổi tập luyện, biểu diễn tại các bản đến việc trao truyền những làn điệu, nhạc cụ truyền thống cho thế hệ trẻ, các đội văn nghệ quần chúng đang góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc ở xã Búng Lao, tỉnh Điện Biên.
Theo Phòng Văn hóa – Xã hội xã Búng Lao, năm 2026, địa phương đã kiện toàn 27 đội văn nghệ quần chúng tại các bản sau quá trình sắp xếp, đặt tên bản. Đây là lực lượng nòng cốt trong tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ ở cơ sở, phục vụ đời sống tinh thần của người dân và các sự kiện tại địa phương.
Thông qua hoạt động tập luyện, giao lưu, biểu diễn, các đội văn nghệ tạo điều kiện để người dân cùng tham gia gìn giữ những điệu múa, lời ca, nhạc cụ và nét đẹp văn hóa truyền thống. Qua đó, những giá trị được hình thành, lưu truyền qua nhiều thế hệ tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng, góp phần tăng cường sự gắn kết giữa các thành viên trong bản.
Tại bản Co Có, chị Lò Thị Vui, người dân tộc Thái, tích cực tham gia các hoạt động văn nghệ, góp phần duy trì những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình. Với chị, việc giữ gìn bản sắc không chỉ nằm ở những buổi biểu diễn mà còn ở ý thức của mỗi người trong việc trân trọng, thực hành và truyền lại các giá trị truyền thống cho thế hệ sau.
Chị Lò Thị Vui chia sẻ: “Muốn giữ gìn bản sắc văn hóa thì mỗi người cần có ý thức trân trọng những giá trị truyền thống của dân tộc mình. Các thành viên đội văn nghệ cần duy trì tập luyện, tích cực tham gia biểu diễn, đồng thời khuyến khích lớp trẻ tìm hiểu, học hỏi để những điệu múa, lời ca truyền thống tiếp tục được gìn giữ”.
Bên cạnh hoạt động của các đội văn nghệ, những người am hiểu và gắn bó lâu năm với văn hóa dân tộc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì các giá trị truyền thống. Tại bản Pá Tra, ông Lò Văn Yêu, nay đã gần 70 tuổi, là người lưu giữ tiếng đàn tính tẩu của đồng bào Thái.
Tiếng đàn tính tẩu với âm sắc riêng gắn bó với đời sống văn hóa của người Thái. Việc duy trì cách chơi đàn, thực hành trong sinh hoạt văn nghệ và truyền dạy cho thế hệ trẻ góp phần giữ gìn một nét văn hóa truyền thống, đồng thời làm phong phú thêm hoạt động của các đội văn nghệ quần chúng tại địa phương.
Ông Lò Văn Yêu chia sẻ: “Tôi mong tiếng đàn tính tẩu của dân tộc Thái tiếp tục được gìn giữ, không bị mai một theo thời gian. Người biết chơi đàn cần có ý thức truyền dạy cho thế hệ trẻ; các cháu cũng cần yêu thích, tìm hiểu và học cách chơi đàn để hiểu hơn về văn hóa dân tộc mình. Có người học, người chơi và người truyền dạy thì tiếng đàn truyền thống mới tiếp tục được lưu giữ”.
Từ những thành viên đội văn nghệ đến những người lưu giữ nhạc cụ truyền thống, mỗi cá nhân đều góp phần tạo nên sức sống cho văn hóa cộng đồng. Tuy nhiên, để hoạt động văn nghệ duy trì thường xuyên, các đội cần có điều kiện tập luyện, kinh phí hoạt động và sự tham gia tích cực của người dân, nhất là lực lượng trẻ. Việc phát huy vai trò của nghệ nhân, người cao tuổi trong hướng dẫn, truyền dạy cũng là yếu tố quan trọng để các giá trị văn hóa không bị đứt quãng giữa các thế hệ.
Ông Kiều Xuân Hoàng, Phó Chủ tịch UBND xã Búng Lao, cho biết địa phương quan tâm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thông qua việc duy trì hoạt động của các đội văn nghệ quần chúng. Xã sẽ quan tâm hỗ trợ kinh phí trong điều kiện nguồn lực cho phép, tạo điều kiện để các đội duy trì tập luyện, biểu diễn; đồng thời chú trọng phát huy vai trò của các nghệ nhân trong việc trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.
Cùng với duy trì hoạt động văn nghệ ở cơ sở, xã Búng Lao định hướng gắn bảo tồn bản sắc văn hóa với phát triển du lịch địa phương. Những nét đặc sắc trong âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn và sinh hoạt cộng đồng nếu được gìn giữ, giới thiệu phù hợp sẽ góp phần tạo sức hấp dẫn cho địa phương, đồng thời nâng cao ý thức và trách nhiệm của người dân trong bảo vệ di sản văn hóa.
Với 27 đội văn nghệ quần chúng đã được kiện toàn, Búng Lao có thêm lực lượng để duy trì các hoạt động văn hóa tại cơ sở. Phát huy vai trò của cộng đồng, tạo điều kiện cho các đội văn nghệ hoạt động và khuyến khích nghệ nhân trao truyền cho lớp trẻ sẽ góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, để những lời ca, điệu múa và tiếng đàn truyền thống tiếp tục ngân vang trong đời sống hôm nay./.
