Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá việc áp dụng hệ thống quan trắc tự động, liên tục sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa ô nhiễm nước thải, bụi và khí thải công nghiệp.
Hà Nội đang đề xuất áp dụng các biện pháp quan trắc tự động, liên tục đối với một số loại hình sản xuất công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm, với yêu cầu nghiêm ngặt hơn quy định hiện hành của Trung ương nhằm tăng cường kiểm soát nguồn thải và bảo vệ môi trường Thủ đô.
Theo Tờ trình số 482/TTr-SNNMT của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội về việc ban hành Nghị quyết quy định các biện pháp quan trắc về chất thải công nghiệp đối với một số loại hình sản xuất công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội gửi UBND thành phố ngày 9/6, dự thảo Nghị quyết được xây dựng để thực hiện điểm a khoản 4 Điều 30 của Luật Thủ đô 2026, cho phép thành phố ban hành các biện pháp bảo vệ môi trường phù hợp với đặc thù của Thủ đô.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Hà Nội đang chịu áp lực lớn về ô nhiễm môi trường do tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao cùng sự tập trung của nhiều khu công nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề và cơ sở sản xuất phát sinh nước thải, bụi và khí thải công nghiệp.
Theo kết quả nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường giai đoạn 2023-2025, hoạt động công nghiệp đóng góp khoảng 10% lượng bụi PM2.5 trên địa bàn thành phố; bụi thứ cấp hình thành từ các khí ô nhiễm chiếm 27%, trong khi các nguồn khác chiếm 8%. Đối với nguồn thải nội tại của Hà Nội, hoạt động công nghiệp trực tiếp chiếm khoảng 2% lượng phát thải gây ô nhiễm không khí.
Về nước thải công nghiệp, Hà Nội hiện có 10 khu công nghiệp, 70 cụm công nghiệp, khoảng 1.350 làng nghề và hơn 400 cơ sở sản xuất ngoài khu, cụm công nghiệp đang hoạt động, phát sinh khoảng 33.400 m³ nước thải mỗi ngày đêm, tương đương 3,21% tổng lượng nước thải đô thị của thành phố.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, công tác kiểm tra, giám sát định kỳ hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu theo dõi diễn biến phát thải theo thời gian thực. Nhiều vụ việc môi trường chỉ được phát hiện sau khi người dân phản ánh hoặc khi cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, khiến việc xác định thời điểm, mức độ vi phạm và trách nhiệm liên quan gặp khó khăn.
Từ thực tế đó, thành phố đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng quan trắc tự động, liên tục đối với nước thải, bụi và khí thải công nghiệp với ngưỡng lưu lượng thấp hơn quy định của Trung ương nhằm tăng cường khả năng giám sát nguồn thải. Theo cơ quan soạn thảo, việc giám sát tự động không thay thế hoàn toàn hoạt động thanh tra, kiểm tra thực địa nhưng giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, từ đó tập trung nguồn lực kiểm tra đúng đối tượng và đúng thời điểm.
Dự thảo Nghị quyết quy định các cơ sở thuộc danh mục loại hình sản xuất công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm phải thực hiện quan trắc tự động, liên tục đối với nước thải công nghiệp và bụi, khí thải công nghiệp. Đối với nước thải, các thông số quan trắc gồm lưu lượng, pH, nhiệt độ, TSS, COD hoặc TOC và Amoni. Đối với bụi, khí thải, các thông số được xác định theo từng công trình, thiết bị phát thải.
Theo dự thảo, từ ngày 1/7/2026, Hà Nội sẽ áp dụng ngưỡng lưu lượng phải quan trắc tự động bằng 0,9 lần mức quy định của Trung ương; từ ngày 1/7/2028 giảm xuống còn 0,8 lần. Các dự án, cơ sở đang hoạt động trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực phải hoàn thành việc lắp đặt, vận hành hệ thống quan trắc tự động, liên tục trước ngày 1/7/2028.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá việc áp dụng hệ thống quan trắc tự động, liên tục sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa ô nhiễm nước thải, bụi và khí thải công nghiệp; đồng thời tạo nguồn dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra và cảnh báo sớm các nguy cơ ô nhiễm môi trường trên địa bàn Thủ đô.
Dự kiến, Nghị quyết sẽ được trình HĐND thành phố Hà Nội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 6/2026./.
