Hà Nội sẽ tập trung phát triển các khu sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, tổ chức trồng trọt, chăn nuôi tập trung và từng bước hình thành các mô hình sản xuất tuần hoàn khép kín.
Với mức tăng trưởng 3,42% trong 9 tháng năm 2026, vượt kế hoạch được giao, nông nghiệp Hà Nội đang có những chuyển biến tích cực. Từ những mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao đến việc phát triển các vùng chuyên canh, thành phố đang đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị sản phẩm, giảm chi phí và tăng thu nhập cho người nông dân.
Nâng giá trị trên từng diện tích canh tác
Trong điều kiện đất sản xuất nông nghiệp chịu sức ép từ quá trình đô thị hóa, Hà Nội đang chuyển hướng phát triển từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Mục tiêu là giúp người nông dân sử dụng đất hiệu quả hơn, giảm chi phí sản xuất và có đầu ra ổn định.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, trong 9 tháng năm 2026, tăng trưởng ngành nông nghiệp đạt 3,42%, vượt kế hoạch được giao. Cùng với duy trì sản xuất, ngành tiếp tục triển khai các giải pháp phòng, chống dịch bệnh, thiên tai, phát triển vùng sản xuất tập trung và nâng cao chất lượng nông sản.
Tại cuộc làm việc với Sở Nông nghiệp và Môi trường ngày 30/9, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường yêu cầu đẩy nhanh xây dựng, hoàn thiện Đề án tái cơ cấu, hiện đại hóa nông nghiệp Thủ đô, gắn với định hướng Quy hoạch Thủ đô 100 năm.
Theo định hướng này, Hà Nội sẽ tập trung phát triển các khu sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, tổ chức trồng trọt, chăn nuôi tập trung và từng bước hình thành các mô hình sản xuất tuần hoàn khép kín. Thành phố yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện đề án trong năm 2026.
Đây là hướng đi nhằm khắc phục những hạn chế của sản xuất nhỏ lẻ, phân tán. Khi các hộ nông dân cùng tham gia vùng sản xuất tập trung, việc đưa máy móc vào đồng ruộng, áp dụng quy trình kỹ thuật chung và liên kết tiêu thụ sản phẩm sẽ thuận lợi hơn.
Đối với trồng trọt, việc phát triển vùng chuyên canh giúp lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện đất đai, mùa vụ và nhu cầu thị trường. Trong chăn nuôi, tổ chức sản xuất tập trung tạo điều kiện kiểm soát dịch bệnh, áp dụng quy trình an toàn sinh học và xử lý chất thải.
Tuy nhiên, sản xuất được nhiều chưa đồng nghĩa với thu nhập cao. Hiệu quả kinh tế còn phụ thuộc vào chi phí giống, phân bón, thức ăn chăn nuôi, công lao động và giá bán sản phẩm. Vì vậy, tái cơ cấu nông nghiệp cần gắn với tổ chức lại sản xuất, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Đưa tiến bộ kỹ thuật đến gần người nông dân
Một trong những giải pháp được Hà Nội chú trọng là phát huy vai trò của hệ thống khuyến nông trong chuyển giao tiến bộ kỹ thuật. Các mô hình trình diễn giúp nông dân tiếp cận giống mới, phương pháp canh tác và công nghệ phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương.
Theo Trung tâm Khuyến nông Hà Nội, năm 2026, đơn vị triển khai 29 mô hình khuyến nông. Tính đến thời điểm báo cáo cuối tháng 7, đã có 25 mô hình được triển khai, bảo đảm khung thời vụ và yêu cầu kỹ thuật.
Trong lĩnh vực trồng trọt, 10 mô hình được thực hiện tại 21 điểm, thu hút hơn 4.100 hộ dân và hợp tác xã tham gia, với quy mô 964 ha cùng 400 tấn nguyên liệu sản xuất nấm.
Các mô hình tập trung vào sản xuất lúa theo tiêu chuẩn VietGAP, mạ khay cấy máy, giống lúa mới, cây ăn quả, chè, cây dược liệu, hoa sen và nấm ăn công nghiệp.
Đáng chú ý, mô hình sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP ghi nhận doanh thu từ 33,6 đến 64 triệu đồng/ha/lứa. Mô hình trồng sen giống mới hướng tới đáp ứng nhu cầu hoa tươi, đồng thời mở ra khả năng phát triển sản phẩm chế biến, nâng cao giá trị cây trồng.
Trong chăn nuôi, Trung tâm triển khai 5 mô hình tại 15 điểm, với quy mô hơn 121.650 con vật nuôi, gồm gà Mía, thủy cầm, lợn ngoại ba máu, bò sinh sản chất lượng cao và bò sữa ứng dụng công nghệ giảm phát thải.
Các mô hình chú trọng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, sử dụng chế phẩm sinh học và phòng, chống dịch bệnh. Theo kết quả theo dõi tại thời điểm báo cáo, tỷ lệ sống của đàn vật nuôi đạt từ 96,7% đến 100%. Riêng mô hình bò sữa ứng dụng công nghệ mới duy trì năng suất bình quân từ 18,3 đến 20 lít sữa/con/ngày.
Đối với thủy sản, 10 mô hình được triển khai tại 15 điểm, với quy mô 27 ha mặt nước và 2.500 m³ bể nuôi. Các mô hình ứng dụng cảm biến theo dõi môi trường, năng lượng tái tạo, enzyme xử lý nước và kỹ thuật nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP.
Những kết quả này cho thấy việc chuyển giao kỹ thuật đang được triển khai trên nhiều lĩnh vực sản xuất. Tuy nhiên, để mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, cần quan tâm khả năng nhân rộng, chi phí đầu tư và điều kiện áp dụng của từng hộ nông dân.
Phát triển nông nghiệp xanh, gắn với thị trường
Cùng với ứng dụng công nghệ, Hà Nội đang hướng tới phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và giảm tác động đến môi trường.
Trong trồng trọt, việc tận dụng phụ phẩm, sử dụng phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học có thể góp phần giảm chi phí đầu vào. Trong chăn nuôi, xử lý chất thải và áp dụng quy trình an toàn sinh học giúp hạn chế ô nhiễm, đồng thời tạo điều kiện phát triển sản xuất ổn định.
Các mô hình bò sữa ứng dụng công nghệ giảm phát thải, nuôi thủy sản sử dụng cảm biến môi trường hay sản xuất cây trồng theo tiêu chuẩn VietGAP là những hướng ứng dụng kỹ thuật đang được hệ thống khuyến nông triển khai.
Bên cạnh sản xuất, việc xây dựng thương hiệu, sơ chế, bảo quản và chế biến nông sản cũng có ý nghĩa quan trọng. Khi sản phẩm được nâng cao chất lượng, có thông tin truy xuất nguồn gốc và kết nối với hệ thống phân phối, người sản xuất sẽ có thêm điều kiện mở rộng thị trường.
Trong quá trình này, hợp tác xã giữ vai trò kết nối các hộ nông dân, tổ chức sản xuất theo quy trình chung và phối hợp với doanh nghiệp tiêu thụ. Đây là một trong những giải pháp để khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, nâng cao khả năng cung ứng sản phẩm đồng đều về chất lượng.
Để thực hiện mục tiêu tái cơ cấu, Hà Nội cũng cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng phục vụ sản xuất, nhất là hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng, điện và cơ sở bảo quản nông sản. Việc lựa chọn cây trồng, vật nuôi và công nghệ phải phù hợp với điều kiện từng địa phương, tránh đầu tư dàn trải, kém hiệu quả.
Theo định hướng của Sở Nông nghiệp và Môi trường, ngành tiếp tục phát triển sản xuất theo hướng công nghệ cao, sinh thái, tuần hoàn; đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa kém hiệu quả, phát triển sản xuất vụ đông và tăng cường liên kết chuỗi giá trị.
Với kết quả tăng trưởng đạt được trong 9 tháng năm 2026, Hà Nội có thêm cơ sở để đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp. Điều quan trọng trong thời gian tới là đưa các định hướng, tiến bộ kỹ thuật vào thực tế sản xuất, giúp người nông dân nâng cao hiệu quả sử dụng đất, giảm chi phí và từng bước cải thiện thu nhập./.
