Chính sách và phát triển

Hà Nội thí điểm xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật

Hà Nội

Để thực hiện các mục tiêu trên, Đề án xác định 5 trụ cột xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật.


Phó Chủ tịch UBND Thành phố Đỗ Anh Tuấn đã ký ban hành Quyết định số 6103/QĐ-UBND ngày 5/11/2026 về việc phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật tại xã Phúc Thịnh và Thư Lâm.

Tuyến đường rợp bóng cây xanh qua thôn Hà Lâm, xã Thư Lâm, Hà Nội.
Ảnh: Trung Nguyên 

Mục tiêu chung của Đề án là xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa văn hóa tuân thủ pháp luật; hình thành cộng đồng dân cư văn minh, kỷ cương, tự quản, thượng tôn pháp luật; xây dựng chính quyền cơ sở thông minh, trong sạch, minh bạch, kiến tạo, phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đề án góp phần tạo nền tảng để xã, phường được lựa chọn thí điểm trở thành mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa kiểu mẫu, có thể tổng kết, nhân rộng trên các địa bàn khác.

Đề án được triển khai theo hai giai đoạn. Giai đoạn 2026-2030, thành phố tổ chức thí điểm đồng bộ tại xã Phúc Thịnh và Thư Lâm, phát động triển khai tới 124 xã, phường khác. Năm 2030, thành phố tổ chức sơ kết và hoàn thành bộ tiêu chí đánh giá. Giai đoạn 2031-2035, thành phố tiếp tục hoàn thiện mô hình, mở rộng tại những địa bàn đủ điều kiện và tổ chức tổng kết, đánh giá toàn diện kết quả, tác động, tính khả thi, hiệu quả để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét nhân rộng.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Đề án xác định 5 trụ cột xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, gồm: chính quyền tuân thủ; người dân hiểu luật và làm đúng luật; cộng đồng tự quản theo pháp luật; doanh nghiệp, hộ kinh doanh liêm chính và tuân thủ; xây dựng không gian số pháp lý an toàn.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng chính quyền cơ sở nêu gương tuân thủ pháp luật, thực hiện phương châm cán bộ, công chức gương mẫu, đi đầu. Các xã sẽ thiết lập cơ chế "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả; công khai hằng tháng các chỉ số về tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, hồ sơ quá hạn, phản ánh của người dân và việc xử lý trách nhiệm cán bộ (nếu có). Đồng thời, các bên liên quan tăng cường kiểm tra công vụ đột xuất tại những lĩnh vực dễ phát sinh phiền hà như đất đai, xây dựng, hộ tịch, chứng thực, chính sách xã hội, đăng ký kinh doanh, trật tự đô thị, môi trường và an toàn thực phẩm.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Điểm hỗ trợ dịch vụ công Thư Lâm
Ảnh: Trung Nguyên 

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được đổi mới theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển từ tuyên truyền dàn trải sang giải quyết các tình huống pháp lý thường ngày. Nội dung tập trung vào những lĩnh vực thiết yếu như cư trú, căn cước, hộ tịch, đất đai, xây dựng, môi trường, giao thông, kinh doanh, thuế, an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy, an ninh mạng, phòng chống lừa đảo, bình đẳng giới, hôn nhân và gia đình, quyền trẻ em, khiếu nại, tố cáo và thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Đề án đề ra việc thiết lập "Tủ sách pháp luật số" và "Trợ lý pháp luật số" trên địa bàn hai xã. Các chuyên mục pháp luật sẽ được tích hợp trên website, Zalo OA và mã QR tại trụ sở UBND, nhà văn hóa, trường học, chợ và các điểm sinh hoạt cộng đồng. Người dân có thể tra cứu cẩm nang pháp luật, thủ tục hành chính, địa chỉ tiếp nhận phản ánh, lịch tiếp công dân, lịch trợ giúp pháp lý và các nội dung cần thiết khác. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo để trả lời các câu hỏi pháp luật phổ thông phải bảo đảm thông tin chỉ mang tính tham khảo, câu trả lời liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ cụ thể phải được cán bộ có thẩm quyền kiểm tra, đồng thời bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Chính quyền hai xã sẽ triển khai mô hình "Hướng dẫn trước - kiểm tra sau - xử lý nghiêm minh". Theo đó, 2 xã trước hết công khai quy định, hướng dẫn dễ hiểu và cảnh báo nguy cơ vi phạm; tổ chức kiểm tra, nhắc nhở, yêu cầu khắc phục trong thời hạn phù hợp đối với những vi phạm chưa nghiêm trọng và pháp luật cho phép; xử lý nghiêm minh, công bằng, không có ngoại lệ đối với các hành vi cố ý vi phạm, tái phạm, gây hậu quả hoặc trục lợi.

Đề án cũng chú trọng đưa pháp luật vào trường học, gia đình, không gian văn hóa cộng đồng và doanh nghiệp; khuyến khích xây dựng "Góc pháp luật học đường", ngày hội pháp luật, các câu lạc bộ tìm hiểu pháp luật; vận động hộ gia đình cam kết "Gia đình tuân thủ pháp luật và sống văn minh", tập trung vào 5 nội dung: không vi phạm giao thông, không xả rác bừa bãi, không xây dựng trái phép, không bạo lực gia đình, không tham gia hoặc tiếp tay cho hành vi lừa đảo…/.

Minh Tâm

Tin liên quan

Xem thêm