Văn hóa

Huyền thoại kịch Anh được dàn dựng trên sân khấu Việt

Vở kịch "Pygmalion" do đạo diễn Dương Thị Thanh Huyền dàn dựng sẽ được đưa đi tham dự Liên hoan các trường đào tạo Sân khấu Châu Á lần thứ VIII - 2026 (ATEC) tại Trung Quốc vào tháng 5/2026.

Cảnh trong vở kịch "Pygmalion".
Ảnh: Mỹ Hiền

Vở kịch "Pygmalion" do đạo diễn Dương Thị Thanh Huyền dàn dựng đã chính thức ra mắt công chúng Thủ đô tại sân khấu của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh. Vở diễn sẽ được đưa đi tham dự Liên hoan các trường đào tạo Sân khấu Châu Á lần thứ VIII - 2026 (ATEC) tại Trung Quốc vào tháng 5/2026.

Ra đời năm 1912, “Pygmalion” là một trong những tác phẩm tiêu biểu của George Bernard Shaw - nhà viết kịch nổi tiếng người Anh với lối đối thoại sắc sảo, hài hước mà thâm thúy. Không chỉ là một kịch bản nổi bật của sân khấu phương Tây đầu thế kỷ XX, “Pygmalion” còn là một công trình nghệ thuật giàu tính phản biện xã hội. Thông qua câu chuyện về sự biến đổi của một cô gái bán hoa Eliza Doolittle dưới sự “uốn nắn” của một giáo sư ngữ âm học Henry Higgins, tác phẩm đã phơi bày những định kiến sâu sắc về giai cấp, giới tính và giá trị con người trong xã hội Anh đầu thế kỷ XX, nhưng tính hiện đại của nó vẫn kéo dài đến ngày hôm nay.

Cảnh trong vở kịch "Pygmalion".
Ảnh: Mỹ Hiền

Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của đạo diễn Dương Thị Thanh Huyền và ê-kíp sáng tạo không nằm ở việc tái hiện nguyên bản, mà ở nỗ lực tiếp biến văn hóa - đưa tinh thần kịch Anh vào đối thoại với đời sống xã hội Việt Nam đương đại. Tác phẩm vẫn lấy bối cảnh là London, tên các nhân vật và hoàn cảnh kịch vẫn gần như nguyên tác, nhưng ý đồ về xử lý cảnh trí, âm nhạc, ánh sáng và diễn xuất là điểm nhấn làm nổi bật sự giao thoa văn hoá Đông - Tây mà đạo diễn hướng tới.

Đặc biệt, ngôn ngữ - yếu tố trung tâm của nguyên tác không còn chỉ là công cụ phân định giai cấp, mà trở thành tấm gương phản chiếu sự đa dạng vùng miền, những va chạm xã hội và cả những định kiến vẫn tồn tại trong đời sống đương đại. Ở đó, hành trình của Eliza không chỉ là học cách nói đúng mà còn là hành trình học cách được nhìn nhận. Đây là câu chuyện không xa lạ với bất kỳ xã hội nào, trong đó có Việt Nam.

Vở diễn mang hơi thở mới gần gũi và sống động hơn.
Ảnh: Mỹ Hiền

Trên sân khấu của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, “Pygmalion” lần này mang hơi thở mới gần gũi hơn, sống động hơn và đặc biệt là giàu tính liên tưởng với xã hội Việt Nam hôm nay. Vở diễn không cố gắng Việt hóa một cách áp đặt, cũng không sao chép nguyên bản phương Tây, mà chọn cách lắng nghe, chọn lọc, tái tạo. Chất hài hước, sắc sảo của kịch Anh vẫn hiện diện nhưng nhịp điệu đối thoại, cách xử lý tình huống, thậm chí cả khoảng lặng trên sân khấu đều mang lại cảm giác quen mà lạ: khán giả vừa nhận ra tinh thần Shaw, vừa thấy bóng dáng đời sống của chính mình. Chính sự giao thoa ấy tạo nên một không gian gặp gỡ, nơi hai nền văn hóa không triệt tiêu nhau mà soi chiếu, bổ sung và làm giàu cho nhau.

Ở tầng sâu hơn, “Pygmalion” trong phiên bản này không chỉ là câu chuyện về biến đổi xã hội hay phê phán định kiến. Nó đặt ra một câu hỏi mang tính bản thể: Con người có thể trở thành ai, khi họ được trao cơ hội để cất lên tiếng nói của chính mình?

Vở diễn “Pygmalion” mang đến năng lượng tươi mới, giàu cảm xúc.
Ảnh: Mỹ Hiền

Eliza, từ một cô gái bán hoa vô danh, bước vào hành trình thay đổi không chỉ về ngôn ngữ mà cả nhận thức. Nhưng điều quan trọng nhất không phải là cô nói chuẩn đến đâu, mà là cô có được quyền định nghĩa chính mình hay không.

Thông điệp ấy, qua cách dàn dựng của đạo diễn, trở nên gần gũi, bởi nó “chạm” đến những khát vọng rất đời thường: được công nhận, được lắng nghe, được vượt qua những giới hạn vô hình mà xã hội đặt ra.

Dưới sự chỉ đạo nghệ thuật của Nghệ sĩ Ưu tú Bùi Như Lai cùng sự tham gia của dàn diễn viên trẻ của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh như Nguyễn Minh Trà (Eliza Doolittle), Hán Quang Tú (Henry Higgins), Nguyễn Hoàng Tùng (Pickering)… vở diễn “Pygmalion” mang đến năng lượng tươi mới, giàu cảm xúc. Sự hỗ trợ của ê-kíp sáng tạo, từ âm nhạc của Nghệ sĩ Ưu tú Thành Nam, thiết kế mỹ thuật của Hoàng Duy Đông đến biên đạo múa Nguyễn Thùy Châu đã góp phần tạo nên một tổng thể hài hòa giữa thị giác và cảm xúc./.

Phương Hà

Xem thêm