Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) tổ chức sự kiện văn hóa - khoa học nhằm tôn vinh giá trị di sản và khẳng định mối quan hệ hợp tác giữa hai đơn vị.
Ngày 18/5, nhân kỷ niệm Ngày Quốc tế Bảo tàng (18/5) với chủ đề “Bảo tàng đoàn kết một thế giới đang chia rẽ”, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) tổ chức sự kiện văn hóa - khoa học nhằm tôn vinh giá trị di sản và khẳng định mối quan hệ hợp tác giữa hai đơn vị.
Phát biểu khai mạc chương trình, Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng Lê Thị Thu Trang cho biết, sự kiện là dịp nhìn lại chặng đường hợp tác giữa Bảo tàng và EFEO trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Chăm; đồng thời mở ra các định hướng hợp tác mới trong thời gian tới.
Trong khuôn khổ chương trình, hai đơn vị công bố kết quả ký kết Bản thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2028. Theo đó, các nội dung hợp tác tập trung tăng cường nghiên cứu, trao đổi học thuật, bổ sung tư liệu và nội dung trưng bày. Đây được xem là dấu mốc quan trọng thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Chăm.
Cùng ngày, tọa đàm khoa học chủ đề “Nhịp cầu di sản - Từ việc thành lập Bảo tàng Henri Parmentier của EFEO đến sự phát triển của Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng” diễn ra với sự tham dự của các chuyên gia đến từ EFEO tại Paris và Hà Nội cùng các nhà nghiên cứu trong nước.
Chia sẻ tại tọa đàm về “Sứ mệnh và thành tựu của EFEO tại Việt Nam đầu thế kỷ XX”, Trưởng đại diện Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp Philippe Le Failler cho biết, ngay từ khi thành lập năm 1900, một trong những nhiệm vụ đầu tiên của EFEO là bảo vệ di sản trên toàn cõi Đông Dương. Theo đó, nhiều công trình, di tích và hiện vật được đề xuất xếp hạng, sau khi được công nhận, EFEO chịu trách nhiệm giám sát bảo dưỡng và trùng tu.
Ông Philippe Le Failler nhấn mạnh, giai đoạn 1900-1954, EFEO đã triển khai nhiều hoạt động quan trọng tại Việt Nam như: thành lập bảo tàng, thư viện, khai quật khảo cổ, dập văn bia, đo vẽ kiến trúc, kiểm soát xuất khẩu hiện vật và công bố các công trình nghiên cứu khoa học.
Tại tọa đàm, bà Nguyễn Hoàng Hương Duyên, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng cho rằng, hệ thống lưu trữ bảo tàng giữ vai trò quan trọng trong công tác nghiên cứu, bảo tồn và giáo dục di sản. Tuy nhiên, hiện nay, bảo tàng vẫn thiếu nhiều nguồn tư liệu, đặc biệt đối với giai đoạn trước năm 1954.
Theo bà Nguyễn Hoàng Hương Duyên, thực trạng này ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động chuyên môn của bảo tàng. Vì vậy, việc tăng cường hợp tác với EFEO nhằm bổ sung nguồn tư liệu là yêu cầu cần thiết, hướng đến xây dựng mối quan hệ hợp tác bền vững trong công tác lưu trữ và bảo tồn di sản.
Chia sẻ về công tác phục chế hiện vật điêu khắc Chăm bằng sa thạch giai đoạn 2001 - 2010, chuyên gia phục chế tượng của EFEO Bertrand Porte cho biết, từ đầu những năm 2000 khi Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng bắt đầu các giai đoạn mở rộng và cải tạo, Đại sứ quán Pháp tại Hà Nội đã hỗ trợ dự án hợp tác giữa Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, EFEO, Bảo tàng Guimet và Bảo tàng Quốc gia Campuchia nhằm hỗ trợ thiết kế không gian trưng bày mới, đồng thời bảo tồn và phục chế các bộ sưu tập điêu khắc.
Theo ông Bertrand Porte, dự án góp phần đưa di sản Chăm ra thế giới thông qua triển lãm “Báu vật Nghệ thuật Việt Nam: Điêu khắc Chămpa” tổ chức tại Paris năm 2006, trước khi các phòng trưng bày Mỹ Sơn và Đồng Dương của bảo tàng được khánh thành năm 2009.
Ông cũng cho biết, nhiều hiện vật Chăm cổ từng chưa được quan tâm đầy đủ kể từ khi thành lập bảo tàng đã được phục chế, di chuyển và bảo quản theo quy trình chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng trưng bày, phát huy giá trị các bộ sưu tập điêu khắc Chăm.
Dịp này, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng giới thiệu trưng bày chuyên đề ảnh “Từ khu vườn tượng Tourane đến Bảo tàng Henri Parmentier” với hơn 40 ảnh tư liệu từ kho lưu trữ của EFEO, tái hiện quá trình hình thành và phát triển của bảo tàng từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX.
Theo Ban tổ chức, sự kiện góp phần khẳng định vai trò của Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng như một “nhịp cầu di sản”, thúc đẩy đối thoại học thuật, tăng cường hiểu biết và tôn trọng đa dạng văn hóa trong bối cảnh hội nhập quốc tế./.
