Nguồn lực di sản văn hóa, lịch sử, truyền thống của Khánh Hòa được bổ sung, tạo nền tảng quan trọng để phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, không gian phát triển văn hóa, du lịch của Khánh Hòa được mở rộng. Nguồn lực di sản văn hóa, lịch sử, truyền thống của tỉnh được bổ sung, tạo nền tảng quan trọng để phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng.
Trong 5 tháng đầu của năm 2026, du lịch Khánh Hòa bứt phá mạnh mẽ khi đón hơn 9,2 triệu lượt khách, tăng gần 53% so với cùng kỳ. Lượng khách quốc tế tăng trưởng ấn tượng 65,99%, đạt hơn 3,8 triệu lượt, góp phần mang về tổng doanh thu ước đạt 33.893 tỷ đồng (tăng 32,95%).
Để tiếp tục thúc đẩy du lịch tăng trưởng mạnh mẽ và bền vững, Khánh Hòa tiếp tục tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao với quy mô lớn. Trong đó có: Ngày hội văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI với chủ đề “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Chăm trong kỷ nguyên mới” ; Festival Biển Khánh Hòa với chủ đề “Sắc màu đại dương - Vươn tầm quốc tế”… Đây là những tín hiệu tích cực cho việc phát huy các giá trị thiên nhiên, nguồn lực di sản văn hóa để phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng.
Văn hóa tỉnh Khánh Hòa mang đậm bản sắc văn hóa biển, đảo, văn hóa Chăm, truyền thống yêu nước, đoàn kết, nghĩa tình, hiếu khách và khát vọng vươn lên. Toàn tỉnh có 3 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh (Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ Việt Nam, Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm) ; 3 di tích quốc gia đặc biệt (Tháp Bà Pô Nagar, Tháp Po Klong Garai, Tháp Hòa Lai); 5 bảo vật quốc gia (Bộ sưu tập Đàn đá Khánh Sơn, Bia Hòa Lai, Phù điêu Vua Po Rome, Bia Phước Thiện, Tượng thờ Vua Po Klong Garai), 28 di tích quốc gia, 12 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 241 di tích cấp tỉnh. Đây là nguồn lực quan trọng để tỉnh bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, có sức cạnh tranh.
Tỉnh ủy Khánh Hòa đã ban hành Nghị quyết số 13-NQ/TU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch bền vững tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030. Trong đó nêu rõ, tỉnh phát huy di sản văn hóa như một nguồn lực nội sinh quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội; mở rộng giao lưu văn hóa, quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Khánh Hòa, góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Đến năm 2030, tổng thu từ khách du lịch của tỉnh đạt khoảng 9 tỷ USD. Tầm nhìn đến năm 2045, du lịch Khánh Hòa được nhận diện toàn cầu như một trong những điểm đến du lịch biển hàng đầu châu Á…
Tỉnh cũng đặt ra mục tiêu đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 4 - 5% GRDP; phấn đấu đến năm 2035 đóng góp tối thiểu 7% GRDP và đến năm 2045 đóng góp tối thiểu 10% GRDP. Từ đây, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo trở thành một động lực quan trọng của phát triển bền vững của địa phương.
Phó Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa Nguyễn Khắc Hà thông tin, địa phương sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách; khơi thông nguồn lực cho phát triển văn hóa. Cụ thể, Khánh Hòa đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù nhằm phát huy lợi thế phát triển văn hóa gắn với du lịch và kinh tế biển; tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, phát triển sản phẩm, dịch vụ có chất lượng; khuyến khích phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, sản phẩm văn hóa số…Tỉnh nghiên cứu cơ chế thúc đẩy hợp tác công tư trong đầu tư, quản lý, khai thác thiết chế văn hóa, thể thao; xây dựng Quỹ văn hóa, nghệ thuật theo mô hình phù hợp; huy động nguồn lực xã hội cho sáng tạo, bảo tồn và phát triển văn hóa
Tại chương trình hành động số 22-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Khánh Hòa phấn đấu hoàn thiện hồ sơ khoa học, trình cấp có thẩm quyền xem xét, đề nghị UNESCO ghi danh di sản văn hóa phi vật thể Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tỉnh hình thành Trung tâm biểu diễn nghệ thuật và thực hành trình diễn đương đại có tầm vóc khu vực, quốc tế. Sau khi hoàn thành, xây dựng nơi đây trở thành công trình văn hóa tiêu biểu, điểm đến giáo dục truyền thống, bồi dưỡng thẩm mỹ, quảng bá lịch sử, văn hóa, vùng đất và con người Khánh Hòa…
Trước mắt, địa phương duy trì, nâng cao chất lượng các lễ hội, liên hoan văn hóa nghệ thuật, sự kiện thể thao, du lịch đặc trưng của tỉnh; từng bước xây dựng Khánh Hòa trở thành trung tâm thể thao biển, lễ hội văn hóa biển có tầm quốc gia và quốc tế. Các di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO ghi danh, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, lễ hội truyền thống, tri thức dân gian, nghề thủ công truyền thống được bảo tồn gắn với giáo dục di sản, phát triển du lịch bền vững và đời sống cộng đồng.../.
