Việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng cửa khẩu thông minh được cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu đón nhận với niềm phấn khởi và kỳ vọng lớn.
Tỉnh Lạng Sơn đang tập trung tối đa nguồn lực, khẩn trương triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại tuyến đường chuyên dụng vận tải hàng hóa khu vực mốc 1119-1120 và đường chuyên dụng vận tải hàng hóa khu vực mốc khu vực mốc 1088/2-1089 thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Việt Nam) – Hữu Nghị Quan (Trung Quốc). Mô hình được kỳ vọng tạo bước đột phá trong công tác quản lý biên giới hiện đại, hướng tới xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển bền vững giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Theo Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn, trong công tác xây dựng cơ sở hạ tầng ở Dự án mở rộng đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1119-1120, đến nay đã hoàn thành thi công nền đường, tiến tới thảm bê tông nhựa mặt đường; dự kiến hoàn thành, bàn giao, khai thác cuối tháng 9/2026.
Đối với Dự án mở rộng đường chuyên dụng vận tải hàng hóa khu vực mốc khu vực mốc 1088/2-1089, đã hoàn thành đo đạc thống kê, kiểm đếm giải phóng mặt bằng, các đơn vị đang thi công cầu dẫn, khẩn trương hoàn thành phần mố cầu đấu nối dự án bến xe hàng hóa xuất nhập khẩu cửa khẩu Tân Thanh trong tháng 10/2026; hoàn thiện hợp phần đường vào quý II/2027.
Về dự án Xây dựng nhà làm việc liên ngành cho các lực lượng chức năng tại đường chuyên dụng vận tải hàng hóa khu vực mốc khu vực mốc 1088/2-1089, đã hoàn thành 100% công tác đo đạc kiểm đếm, thông kê giải phóng mặt bằng, gia công cốt pha cốt thép dầm sàn các tầng và hoàn thành các hạng mục phụ trợ… Dự kiến đưa vào sử dụng trong tháng 12/2026.
Ngoài ra, tỉnh Lạng Sơn cùng các nhà đầu tư đang tích cực triển khai số hóa quản lý cửa khẩu, hệ thống khai báo từ xa, kết nối dữ liệu và các giải pháp công nghệ vận hành quỹ đạo đường chạy IGV/AGV; vận hành thử nghiệm thí điểm xe không người lái thông quan vào ban đêm; lựa chọn nhà cung cấp 5G Private…
Thống kê từ cơ quan quản lý cửa khẩu, mỗi ngày, có hàng trăm chuyến xe chở hàng nông sản, trái cây tươi từ các tỉnh trong nước tới Lạng Sơn để sang thị trường Trung Quốc. Việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng cửa khẩu thông minh được cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu đón nhận với niềm phấn khởi và kỳ vọng lớn.
Bà Nguyễn Thị Kim Oanh, đại diện Công ty TNHH Hoàng Vũ chia sẻ: Nếu cửa khẩu thông minh được vận hành, doanh nghiệp vô cùng phấn khởi. Mô hình này sẽ nâng cao năng lực, hiệu suất thông quan hàng hoá; công khai, minh bạch, giảm chi phí cho các doanh nghiệp. Chúng tôi mong muốn tỉnh Lạng Sơn tiếp tục duy trì tiến độ thi công hạ tầng, sớm hoàn thành các hạng mục phụ trợ, số hóa hoạt động xuất nhập khẩu… và khi vận hành thì có những hướng dẫn cụ thể, các bước về quy trình thông quan để doanh nghiệp không bị ngỡ ngàng khi chuyển đổi sang quy trình số hóa.
Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 865/QĐ-TTg ngày 17/08/2024. Tổng kinh phí thực hiện Đề án là 7.968 tỷ đồng. Thời gian thực hiện gồm 2 giai đoạn: từ quý III/2024 đến hết quý II/2026 tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng và từ quý III/2026 đến hết quý III/2029 thực hiện vận hành thí điểm. Theo đề án, cửa khẩu thông minh sẽ áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI), xe tự hành không người lái (AGV), hệ thống quản lý kho có sử dụng camera thông minh... Sau khi được phê duyệt, tỉnh Lạng Sơn đã thành lập Ban Chỉ đạo triển khai dự án và huy động sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị.
Dự báo, khi hoàn thiện cửa khẩu thông minh vào năm 2030, năng lực thông quan sẽ tăng gấp 4-5 lần so với hiện nay, đạt từ 3.000-3.500 xe/ngày tại khu vực mốc 1119-1120 và từ 2.000-2.500 xe/ngày tại khu vực mốc 1088/2-1089. Thời gian hoàn tất thủ tục và giao nhận hàng hóa tự động cho mỗi phương tiện sẽ giảm chỉ còn từ 3 – 5 phút/xe. Mô hình vận hành 24/7 liên tục giúp giảm thiểu tối đa chi phí logistics cho doanh nghiệp.
Ông Vũ Quang Khánh, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn cho biết, đơn vị luôn có sự trao đổi thường xuyên và chặt chẽ với phía Trung Quốc để thực hiện các thủ tục đầu tư xây dựng các công trình cắt ngang qua đường biên giới; cho đến nay các thủ tục đều theo đúng các quy định, hiệp định hai Bên. Khi cửa khẩu khẩu thông minh đi vào vận hành thì hoạt động xuất nhập khẩu tại cửa khẩu vẫn duy trì song song hai lối xuất nhập khẩu bằng phương tiện vận tải không người lái thông minh và xuất nhập khẩu bằng phương tiện truyền thống”./.
