Từ những mã QR tại di tích đến các nền tảng du lịch trực tuyến, Bắc Ninh đang từng bước đưa di sản đến gần hơn với công chúng, tạo thêm sức hấp dẫn cho điểm đến.
Không chỉ giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin, tìm hiểu lịch sử, văn hóa tại các điểm đến, việc ứng dụng công nghệ số còn mở ra cách thức mới trong quảng bá, phát huy giá trị di sản. Từ những mã QR tại di tích đến các nền tảng du lịch trực tuyến, Bắc Ninh đang từng bước đưa di sản đến gần hơn với công chúng, tạo thêm sức hấp dẫn cho điểm đến.
* Triển khai mã QR tại các điểm di tích
Đến tham quan Nhà lưu niệm đồng chí Ngô Gia Tự (phường Tam Sơn, thành phố Bắc Ninh), chị Nguyễn Ngọc Trâm (du khách đến từ Hà Nội) ấn tượng với không gian di tích sạch đẹp, khang trang. Ngay khi bước qua cổng tam quan, chị chú ý đến bảng mã QR được bố trí tại khu di tích. Chỉ với chiếc điện thoại thông minh, chị dễ dàng quét mã để tìm hiểu thông tin về lịch sử hình thành di tích, thân thế và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Ngô Gia Tự. Qua đó, chị có thêm hiểu biết về cuộc đời, những cống hiến của người chiến sĩ cộng sản kiên trung, đồng thời bồi đắp niềm tự hào về truyền thống cách mạng của quê hương, đất nước. Việc được tiếp cận thông tin một cách trực quan, thuận tiện giúp chuyến tham quan của chị trở nên ý nghĩa.
Tại nhiều khu, điểm du lịch, di tích trên địa bàn thành phố Bắc Ninh, mã QR đã trở thành phương tiện hỗ trợ du khách khám phá di sản. Với vài thao tác đơn giản, người tham quan có thể tiếp cận thông tin về lịch sử, kiến trúc, giá trị văn hóa của di tích, cùng hình ảnh, video minh họa mà không bị giới hạn bởi thời gian hay không gian tham quan.
Anh Nguyễn Hữu Chiến, Ban Quản lý di tích thành phố Bắc Ninh cho biết, hiện nay, nhiều du khách khi đến tham quan các điểm di tích đã chủ động quét mã QR để tìm hiểu thông tin trước khi nghe giới thiệu. Với vai trò là người trực tiếp hướng dẫn, anh nhận thấy đây là cách làm hữu ích, giúp du khách có những kiến thức nền tảng về di tích. Trên cơ sở đó, hướng dẫn viên có thể tiếp tục giải thích, khai thác sâu hơn những câu chuyện lịch sử, giá trị văn hóa và các chi tiết đặc sắc gắn với từng di tích, giúp hành trình tham quan thêm sinh động, hấp dẫn.
Việc ứng dụng mã QR không chỉ góp phần đổi mới phương thức giới thiệu di sản mà còn khuyến khích du khách chủ động tìm hiểu, tương tác với các giá trị văn hóa. Đặc biệt với thế hệ trẻ, cách tiếp cận thông tin thông qua thiết bị thông minh, hình ảnh và video trực quan giúp lịch sử trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận hơn.
* Mở rộng ứng dụng công nghệ
Bắc Ninh sở hữu kho tàng di sản văn hóa phong phú với Dân ca Quan họ, Ca trù, Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, hàng nghìn di tích lịch sử, văn hóa và các làng nghề truyền thống. Đặc biệt, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển du lịch, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức bảo tồn, quảng bá và khai thác giá trị di sản.
Cùng với việc triển khai mã QR tại các điểm di tích, Bắc Ninh đang mở rộng ứng dụng công nghệ trong hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch. Nếu trước đây, việc giới thiệu hình ảnh địa phương chủ yếu thông qua hội chợ, ấn phẩm in thì hiện nay các nền tảng số ngày càng phát huy hiệu quả, giúp thông tin về điểm đến được lan tỏa rộng rãi hơn.
Đáng chú ý, ứng dụng du lịch thực tế ảo VR360 được xây dựng từ năm 2024 đã góp phần đa dạng hóa hình thức quảng bá. Thông qua điện thoại thông minh, máy tính hoặc máy tính bảng, du khách có thể trải nghiệm không gian số tại nhiều điểm đến như Tây Yên Tử, chùa Vĩnh Nghiêm, Suối Mỡ, đền Xương Giang, bản Ven, cây Dã hương... Hình ảnh ghi từ trên cao kết hợp công nghệ 3D mang đến góc nhìn trực quan, giúp người xem hình dung rõ hơn về cảnh quan, kiến trúc và không gian di sản trước khi lựa chọn hành trình tham quan.
Ông Nguyễn Xuân Thủy, Giám đốc Trung tâm Văn hóa và Xúc tiến du lịch thành phố Bắc Ninh cho biết, từ năm 2024 đến nay, đơn vị đã khảo sát, xây dựng ứng dụng VR360 cho 28 khu, điểm du lịch trên địa bàn tỉnh, góp phần đổi mới hoạt động quảng bá, tăng khả năng tiếp cận của du khách đối với các điểm đến.
Tại Bảo tàng Bắc Ninh, công nghệ cũng được ứng dụng trong bảo tồn và giới thiệu hiện vật. Nhiều hiện vật được gắn mã QR, cho phép du khách tiếp cận thông tin, hình ảnh và nghe thuyết minh bằng giọng nói ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Cách làm này góp phần đa dạng hóa hình thức giới thiệu, giúp người tham quan chủ động tìm hiểu nội dung trưng bày mà không hoàn toàn phụ thuộc vào hướng dẫn viên.
Đặc biệt, kênh truyền thông "Go to Bac Ninh" trên các nền tảng Facebook, Instagram, TikTok và YouTube đã phát huy tác dụng. Với hình ảnh, ngôn ngữ nhận diện mang đậm bản sắc Kinh Bắc, các sản phẩm truyền thông tập trung giới thiệu di sản, làng nghề, lễ hội, ẩm thực, cảnh quan sinh thái và những điểm đến tiêu biểu, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận với du khách trong nước và quốc tế.
Dù đạt được những kết quả bước đầu, việc phát triển du lịch thông minh vẫn còn một số hạn chế. Nguồn nhân lực có trình độ công nghệ thông tin trong lĩnh vực du lịch còn thiếu; dữ liệu giữa các khu, điểm du lịch, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú và cơ quan quản lý chưa được kết nối đồng bộ. Nhiều sản phẩm số hiện mới tập trung cung cấp thông tin, trong khi các tiện ích hỗ trợ du khách trong suốt hành trình còn hạn chế.
Trong Đề án tổng thể phát triển du lịch Bắc Ninh giai đoạn 2026 - 2030, địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% khu, điểm du lịch trọng điểm ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành và xúc tiến quảng bá; 80% khu, điểm du lịch triển khai hệ thống thuyết minh thông minh, đa ngôn ngữ; 100% di tích quốc gia đặc biệt, các di sản văn hóa tiêu biểu và điểm đến trọng điểm được xây dựng hồ sơ, cơ sở dữ liệu số, tích hợp trên nền tảng du lịch thông minh.
Theo ông Đỗ Tuấn Khoa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Bắc Ninh, để thực hiện các mục tiêu trên, thành phố tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch, xây dựng hệ sinh thái dữ liệu du lịch thông minh, thống nhất; ứng dụng công nghệ trong quản lý, quảng bá và nâng cao trải nghiệm của du khách. Cùng với đó, địa phương chú trọng đào tạo nguồn nhân lực theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập./.
