Minh bạch trong từng khâu tổ chức bữa ăn bán trú là giải pháp để nâng cao trách nhiệm của nhà trường, nhà cung cấp và các bên liên quan, hướng tới bảo đảm an toàn thực phẩm, chất lượng dinh dưỡng cho học sinh.
Không chỉ bảo đảm đủ suất ăn, các trường học tại Phú Thọ đang tăng cường kiểm soát nguồn thực phẩm, công khai thực đơn, khẩu phần và mở rộng sự tham gia giám sát của phụ huynh. Minh bạch trong từng khâu tổ chức bữa ăn bán trú là giải pháp để nâng cao trách nhiệm của nhà trường, nhà cung cấp và các bên liên quan, hướng tới bảo đảm an toàn thực phẩm, chất lượng dinh dưỡng cho học sinh.
*Minh bạch từ nguồn thực phẩm
Ngay từ sáng sớm, chị Nguyễn Thị Nhung, phụ huynh có con học lớp 5 tuổi, Trường Mầm non Tam Đảo, xã Tam Đảo, đã có mặt tại trường để giám sát bữa ăn bán trú cùng giáo viên và Ban giám hiệu. Chị Nhung cho biết, phụ huynh thường tập trung kiểm tra hai khâu là tiếp nhận thực phẩm và phân chia suất ăn. Tại thời điểm nhập hàng, phụ huynh quan sát độ tươi, số lượng, nguồn gốc thực phẩm; một số sản phẩm có mã QR cho phép truy xuất thông tin. Sau khi giám sát, hình ảnh, video về quá trình tiếp nhận và tổ chức bữa ăn được chia sẻ trong nhóm lớp để các phụ huynh cùng theo dõi.
Theo chị Nguyễn Thị Nhung, ngoài đại diện phụ huynh được phân công giám sát, nhà trường còn tạo điều kiện để cha mẹ học sinh kiểm tra đột xuất do công khai thời gian tiếp nhận, chế biến và chia suất ăn. Nhờ đó, việc giám sát không chỉ giới hạn ở một nhóm đại diện mà có sự tham gia rộng rãi hơn của phụ huynh.
Sau sáp nhập, Trường Mầm non Tam Đảo có 5 điểm trường với 1.256 học sinh. Mỗi ngày, nhà trường tổ chức hàng nghìn suất ăn, gồm một bữa chính và hai bữa phụ. Với quy mô lớn, học sinh phân tán tại nhiều điểm trường, việc kiểm soát chất lượng thực phẩm và thống nhất quy trình tổ chức bữa ăn đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý.
Nhà trường hiện có 15 nhân viên bếp ăn, 100% nhân viên đã được khám sức khỏe và tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm. Bên cạnh việc duy trì kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn và ghi chép sổ giao nhận hằng ngày, trường công khai danh sách nhà cung cấp, thực đơn và định lượng khẩu phần tại cả 5 điểm trường.
Cô giáo Ngô Thị Loan, Hiệu trưởng Trường Mầm non Tam Đảo cho biết, nhà trường công khai các đơn vị ký hợp đồng cung cấp thực phẩm để phụ huynh nắm rõ nguồn cung; thực đơn được tính toán theo định lượng phù hợp với trẻ và niêm yết tại các điểm trường. Nhà trường cũng khuyến khích phụ huynh kiểm tra đột xuất nhằm tăng cường giám sát quá trình tổ chức bữa ăn.
Việc công khai thông tin và tạo điều kiện cho phụ huynh tham gia giám sát giúp nhà trường tăng tính minh bạch trong quản lý. Tuy nhiên, để sự giám sát này phát huy hiệu quả, thông tin về nguồn cung, thực đơn và khẩu phần cần được cập nhật đầy đủ, nhất quán; những vấn đề phát sinh cũng cần được kiểm tra, xử lý và thông tin rõ ràng tới cha mẹ học sinh.
Tại Trường Mầm non Tam Dương, xã Tam Dương, với 1.460 trẻ tại một điểm trường chính và 5 phân hiệu, trọng tâm được đặt vào kiểm soát chất lượng thực phẩm, điều kiện chế biến và định lượng khẩu phần. Nhà trường rà soát, bổ sung cơ sở vật chất đầu năm học; bố trí bếp theo quy trình một chiều, phân tách khu vực sơ chế, chế biến, chia suất và rửa dụng cụ nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm chéo.
Cô giáo Vũ Thị Thu Hằng, Hiệu trưởng Trường Mầm non Tam Dương cho biết, nhà trường kiểm tra nguồn gốc, hạn sử dụng, chất lượng thực phẩm khi nhập bếp; các khâu tiếp nhận, chế biến và lưu mẫu được ghi chép, theo dõi theo quy định. Thực đơn, nguồn thực phẩm và các bữa ăn trong tuần được công khai để phụ huynh nắm bắt. Nhà trường đồng thời chú trọng định lượng từng suất ăn, bảo đảm khẩu phần phù hợp với từng nhóm tuổi.
Mức thu tiền ăn hiện nay là 23.000 đồng/trẻ/ngày. Phụ huynh được biết thực đơn bữa trưa, bữa chiều và loại sữa học đường sử dụng cho trẻ. Theo nhà trường, việc công khai này giúp cha mẹ học sinh theo dõi cụ thể hơn chế độ ăn uống của con, thay vì chỉ nắm thông tin chung về tổ chức bán trú.
*Siết chặt quy trình, tăng trách nhiệm
Toàn tỉnh Phú Thọ hiện có 192 trường học tự tổ chức nấu ăn bán trú và 72 trường ký hợp đồng cung cấp suất ăn, với mức tiền ăn bình quân từ 19.000 - 25.000 đồng/học sinh/ngày. Các cơ sở giáo dục được yêu cầu kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, từ lựa chọn nhà cung cấp, tiếp nhận nguyên liệu đến chế biến, chia suất và lưu mẫu.
Cùng với đó, thông tin về đơn vị cung cấp, nguyên liệu, thực đơn, hóa đơn nhập hàng, khẩu phần và hình ảnh khay ăn được công khai qua bảng tin, website, ứng dụng hoặc nhóm liên lạc với phụ huynh. Cách làm này mở rộng sự giám sát từ trong nhà trường đến gia đình, đồng thời tăng trách nhiệm của các bên trong tổ chức bữa ăn bán trú.
Ngay từ đầu năm, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ đã ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về bảo đảm an toàn thực phẩm và tổ chức bữa ăn học đường. Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ yêu cầu các cơ sở giáo dục phải xác định rõ nhu cầu, phạm vi cung cấp, kinh phí và yêu cầu về năng lực, điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm khi thẩm định, lựa chọn nhà cung cấp. Tiêu chí tập trung vào tư cách pháp lý, nguồn gốc thực phẩm, năng lực cung ứng, bảo quản, vận chuyển, truy xuất nguồn gốc, chất lượng và định lượng bữa ăn, giá cả cũng như phương án xử lý sự cố, duy trì nguồn cung. Việc lựa chọn phải công khai, minh bạch, khách quan, đúng quy trình, trên cơ sở hồ sơ và kiểm tra thực tế. Cùng với đó, các trường kiểm soát chặt chuỗi cung ứng, thực hiện nghiêm kiểm thực ba bước và lưu mẫu đối với từng bữa ăn.
Ông Nguyễn Quang Minh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết, thời gian tới, Sở sẽ phối hợp với ngành Công an, Y tế và UBND các xã, phường tăng cường kiểm tra tại các cơ sở giáo dục, trong đó chú trọng kiểm tra đột xuất, lồng ghép với các nội dung kiểm tra chuyên môn. Đồng thời, Sở yêu cầu phát huy vai trò, trách nhiệm của hiệu trưởng, người đứng đầu cơ sở giáo dục trong tổ chức và kiểm soát bữa ăn bán trú.
Thực tế cho thấy, công khai thực đơn hay nguồn thực phẩm mới là điều kiện ban đầu. Điều quan trọng hơn là các thông tin đó phải đi cùng quy trình kiểm soát chặt chẽ, sự giám sát thường xuyên và trách nhiệm rõ ràng của từng bên, để mỗi bữa ăn của học sinh thực sự được bảo đảm cả về độ an toàn và chất lượng dinh dưỡng./.
