Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam: Kết nối thông tin văn hóa trên môi trường số
Chỉ cần một điểm chạm trên Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam, người dân, du khách có thể tìm hiểu thông tin về di sản, bảo tàng, sự kiện, lễ hội, các hoạt động nghệ thuật, thể thao và điểm đến văn hóa tại 34 tỉnh, thành phố
Sự ra đời của Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP) không chỉ mở rộng khả năng quảng bá các giá trị văn hóa, còn hướng tới hình thành hệ thống dữ liệu dùng chung, hỗ trợ công tác quản lý, kết nối nguồn lực và tạo thêm cơ hội phát triển công nghiệp văn hóa. Đây là một bước đi cụ thể trong quá trình đưa công nghệ trở thành động lực đổi mới phương thức quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, đồng thời mở rộng cơ hội để người dân thụ hưởng các giá trị văn hóa trong đời sống hiện đại.
* Một điểm chạm - muôn sắc màu văn hóa
Chỉ cần một điểm chạm trên Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam, người dân, du khách có thể tìm hiểu thông tin về di sản, bảo tàng, sự kiện, lễ hội, các hoạt động nghệ thuật, thể thao và điểm đến văn hóa tại 34 tỉnh, thành phố. Thay vì phải tìm kiếm thông tin từ nhiều website, fanpage hoặc nguồn giới thiệu riêng lẻ. Được triển khai tại địa chỉ cmap.vn, Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam hướng tới số hóa và kết nối các nguồn lực văn hóa trên cùng một nền tảng, giúp người dùng có thêm một địa chỉ tập trung để khám phá những hoạt động văn hóa đang và sắp diễn ra trên cả nước.
Điểm nổi bật của Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP) là việc tổ chức thông tin trên nền tảng bản đồ số, gắn các địa điểm, sự kiện và hoạt động văn hóa với tọa độ địa lý cụ thể. Người dùng có thể di chuyển, phóng to, thu nhỏ bản đồ để tìm kiếm các điểm đến, khám phá những địa điểm lân cận và kết nối thành hành trình trải nghiệm. Cách tổ chức này giúp thông tin không còn tồn tại dưới dạng những dữ liệu rời rạc, mà được đặt trong mối liên hệ với không gian hình thành và thực hành văn hóa.
Bên cạnh bản đồ định vị, nền tảng tích hợp các tính năng tìm kiếm theo địa điểm, thời gian và chủ đề. Người dùng có thể lựa chọn các lĩnh vực quan tâm như nghệ thuật, triển lãm, thể thao, sinh hoạt cộng đồng; tìm hiểu những hoạt động đã diễn ra, đang diễn ra hoặc sắp diễn ra để chủ động sắp xếp lịch trình.
Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho rằng, việc ra mắt Nền tảng bản đồ số Văn hóa Việt Nam là một bước tiến thiết thực trong ứng dụng công nghệ để quảng bá các điểm đến văn hóa, lịch sử. Lần đầu tiên, Văn Miếu - Quốc Tử Giám cùng các di tích, điểm đến khác được hiện diện trên một nền tảng bản đồ số, tạo sự kết nối thuận tiện và mở rộng khả năng tiếp cận thông tin cho công chúng, mở ra phương thức mới để kết nối các điểm đến, quảng bá giá trị di sản và góp phần thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa.
“Đối với một điểm đến văn hóa có sức hút đối với khách du lịch trong nước và quốc tế như Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nền tảng này sẽ giúp du khách dễ dàng tìm kiếm thông tin, tìm hiểu giá trị di sản và chủ động hơn trong hành trình tham quan. Đặc biệt, khách quốc tế có thêm một kênh tiếp cận thông tin về các di tích, danh thắng và văn hóa Việt Nam ngay từ khi lên kế hoạch cho chuyến đi”, ông Lê Xuân Kiêu nhấn mạnh.
Một ưu điểm khác là CMAP không chỉ tập trung vào những di tích nổi tiếng hay sự kiện quy mô lớn, còn hướng tới giới thiệu các hoạt động văn hóa cộng đồng, phong tục, tập quán, nghi lễ và những nét đặc trưng trong đời sống của từng địa phương. Đây là cách tiếp cận có ý nghĩa bởi văn hóa không chỉ hiện diện trong các thiết chế lớn mà còn được lưu giữ trong sinh hoạt thường ngày, trong những làng nghề, lễ hội và cộng đồng đang thực hành, trao truyền các giá trị truyền thống.
Từ một địa điểm được tìm thấy trên bản đồ, người dùng có thể tiếp tục khám phá những điểm đến và hoạt động văn hóa khác trong khu vực. Khả năng kết nối này mở ra cơ hội hình thành các hành trình trải nghiệm liên vùng, liên địa phương, giúp du khách có thêm lựa chọn thay vì chỉ dừng lại ở một điểm tham quan quen thuộc.
Đáng chú ý, nền tảng còn hướng tới cung cấp thông tin về các gói vé tham quan ưu đãi, combo trải nghiệm và những chương trình hỗ trợ thiết thực. Khi được cập nhật đầy đủ, các tiện ích này sẽ giúp người dân, du khách chủ động lựa chọn dịch vụ, tối ưu chi phí; đồng thời tạo thêm kênh quảng bá sản phẩm, kích thích tiêu dùng và thu hút công chúng đến với các giá trị văn hóa truyền thống.
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tính đến 12 giờ ngày 1/11/2026, Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam đã công bố 391 sự kiện được tổ chức tại 34/34 tỉnh, thành phố. Các thiết chế văn hóa thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã công bố 33 sự kiện hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.
* Hệ sinh thái dữ liệu văn hóa số
Không chỉ là công cụ tra cứu địa điểm, Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam được “định vị” là kênh thông tin số hóa hạ tầng văn hóa, thể thao và du lịch toàn diện, cho phép cập nhật liên tục các sự kiện văn hóa nghệ thuật, các lễ hội truyền thống, các giải đấu thể thao quần chúng cũng như các hành trình du lịch di sản theo thời gian thực. Việc tích hợp đa dạng các trường thông tin này giúp hình thành một hệ sinh thái dữ liệu văn hóa số vừa rộng mở, vừa chuyên sâu.
Thông qua nền tảng, người dân và du khách có thể chủ động tìm kiếm các sự kiện, hoạt động văn hóa, thể thao diễn ra gần vị trí của mình; tìm hiểu thông tin về các điểm đến, lựa chọn hành trình tham quan, trải nghiệm phù hợp. Các đơn vị, địa phương cũng có thêm một kênh thông tin chính thống để giới thiệu, quảng bá những giá trị văn hóa và sản phẩm du lịch đến công chúng.
Nếu đối với người dân, CMAP mở rộng khả năng tiếp cận và thụ hưởng văn hóa thì đối với các cơ quan quản lý, giá trị quan trọng của nền tảng nằm ở khả năng hình thành nguồn dữ liệu có tính hệ thống, được tổ chức theo không gian và các thuộc tính liên quan.
Thông qua dữ liệu về địa điểm, sự kiện và các nguồn lực văn hóa, cơ quan quản lý có thêm cơ sở tham khảo để theo dõi mật độ tổ chức hoạt động, đánh giá sức chứa du lịch, nắm bắt hiện trạng và tiềm năng của các nguồn lực văn hóa, phục vụ công tác bảo tồn di sản, điều phối hoạt động và hoạch định chính sách. Đây là hướng tiếp cận giúp chuyển dần từ phương thức quản lý chủ yếu dựa trên báo cáo riêng lẻ sang khai thác dữ liệu để hỗ trợ quá trình ra quyết định.
Đối với các địa phương và thiết chế văn hóa, CMAP tạo thêm kênh giới thiệu chính thống, nhanh chóng về hoạt động, sự kiện và sản phẩm của mình. Đối với doanh nghiệp, những thông tin về phân bố nguồn lực, điểm đến và tiềm năng phát triển các lĩnh vực công nghiệp văn hóa có thể trở thành cơ sở tham khảo trong nghiên cứu thị trường, lựa chọn địa bàn và tìm kiếm cơ hội đầu tư.
Phó giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, đánh giá việc ra mắt nền tảng số hóa văn hóa Việt Nam là sự kiện có ý nghĩa thiết thực đối với sự phát triển văn hóa đất nước. Đâylà phương thức để văn hóa đến gần với người dân, trở thành nguồn lực cho phát triển. Nền tảng này cũng cho thấy sự kết hợp giữa Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam, qua đó tạo động lực mới cho sự phát triển văn hóa trong giai đoạn tới.
“Công nghệ giúp người dân tiếp cận di sản, hoạt động và sự kiện văn hóa thuận tiện, tự nhiên hơn. Khi văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống, gắn với ngôn ngữ, thói quen và nhu cầu hằng ngày, người dân sẽ có thêm cơ hội tìm hiểu, thực hành và chủ động tham gia các hoạt động văn hóa. Đây cũng là mục tiêu quan trọng trong quá trình phát triển văn hóa, hướng tới việc đưa văn hóa trở thành nhu cầu thiết yếu, đồng thời là nguồn lực và hệ điều tiết cho sự phát triển đất nước”, Phó giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn nhận định.
Sau khi trải nghiệm Nền tảng Bản đồ số Việt Nam tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, KOL/KOC Nguyễn Thị Minh Ngọc - một nhà sáng tạo nội dung cho rằng, việc ra mắt Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam mang lại nhiều tiện ích thiết thực, đặc biệt đối với những người làm sáng tạo nội dung trong lĩnh vực văn hóa, du lịch và nông sản. Trước đây, để tìm kiếm thông tin về các chương trình, sự kiện, người làm nội dung thường phải chủ động tìm hiểu từ nhiều nguồn, sau đó mới lên kế hoạch đến địa phương ghi hình, sản xuất nội dung. Với nền tảng này, các thông tin được tập hợp, cho phép tra cứu theo địa điểm, thời gian và lĩnh vực quan tâm. Nhờ đó, người sáng tạo nội dung có thể chủ động hơn trong việc lựa chọn sự kiện, xây dựng kế hoạch tác nghiệp; các đơn vị tổ chức cũng thuận lợi hơn trong việc chuẩn bị nhân lực, phương tiện truyền thông và các hoạt động quảng bá.
Theo các chuyên gia, Nền tảng Bản đồ số Việt Nam được triển khai trong bối cảnh Đảng và Nhà nước xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ không chỉ được ứng dụng để cải thiện một số khâu nghiệp vụ, mà cần tham gia vào quá trình tổ chức, kết nối và khai thác nguồn lực của từng lĩnh vực. Với CMAP, dữ liệu trở thành cầu nối giữa các di sản, thiết chế văn hóa, địa phương, doanh nghiệp và công chúng.
Trong khi đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cả trong đời sống thực và không gian số; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và hệ sinh thái sáng tạo. CMAP góp phần cụ thể hóa định hướng này bằng việc đưa các giá trị văn hóa vào một không gian kết nối rộng mở, tạo điều kiện để tài nguyên văn hóa được nhận diện, quảng bá và khai thác hiệu quả hơn.
Đặc biệt, Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đã đặt ra những cơ chế, chính sách mới nhằm tăng cường nguồn lực và thúc đẩy các lĩnh vực công nghiệp sáng tạo. Nghị quyết xác định việc hình thành các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa, tổ hợp sáng tạo văn hóa dựa trên nền tảng công nghệ cao; đồng thời có chính sách hỗ trợ đầu tư vào hạ tầng số và các giải pháp công nghệ cao cho văn hóa. Đây là cơ sở chính sách quan trọng để những nền tảng như CMAP tiếp tục được hoàn thiện, mở rộng và phát huy giá trị trong hệ sinh thái văn hóa số.
Theo các chuyên gia, để CMAP phát huy hiệu quả, sự tham gia cung cấp, cập nhật và chuẩn hóa dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực văn hóa có ý nghĩa quan trọng. Dữ liệu cần bảo đảm các yêu cầu “đúng- đủ- sạch - sống”: chính xác, có nguồn rõ ràng; được cập nhật thường xuyên, phản ánh kịp thời những thay đổi trong thực tiễn; đồng thời có khả năng kết nối và khai thác.
Đây cũng là cơ sở để CMAP từng bước hình thành nguồn dữ liệu thông tin văn hóa có tính hệ thống, hỗ trợ kết nối nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản lý và mở rộng khả năng tiếp cận các giá trị văn hóa Việt Nam trên môi trường số, đóng góp thực chất vào sự nghiệp phát triển văn hóa và con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới./.
